VPRO Tegenlicht

Bankgeheimen van Joris Luyendijk

Journalist en antropoloog Joris Luyendijk bevond zich twee jaar onder bankiers en schreef er een boek over. Hij praat door waar het boek ophoudt.

'Op een haar na heeft de financiële wereld in 2008 uw leven al onvoorstelbaar ontwricht. De diepere oorzaken hiervan zijn niet weggenomen, hoewel alle insiders weten wat ze zijn. Hoe kan dat?'. Dat is de grote vraag die Joris Luyendijk zich stelt in zijn recent verschenen boek ‘Dit kan niet waar zijn. Joris Luyendijk onder bankiers’.
 

reacties op aflevering

In 2012 en 2013 schreef Luyendijk voor de Engelse krant The Guardian een 'banking blog' waarvoor hij op anonieme basis honderden medewerkers uit de financiële sector interviewde. VPRO Tegenlicht nodigde Joris Luyendijk uit om, met uitzicht op de Amsterdamse Zuidas, zijn bevindingen tegen het licht te houden. Zal een betrouwbare en veilige financiële sector voor altijd iets blijven waarvan wij alleen maar kunnen dromen?

Want wat is er nou daadwerkelijk veranderd sinds de val van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers in september 2008? Wie Joris Luyendijk's nieuwe boek leest, in feite een antropologie van 's werelds financiële sector, wordt er niet geruster op. Wie of wat houdt nu precies het bestaande systeem in stand?

Het DNA van de financiële sector is niet wezenlijk anders dan zeven jaar geleden en daadwerkelijk grote hervormingen blijven uit. Luyendijk maakt een levendige schets van de arena waarin de grote geldhandel plaatsvindt, en van de mensen die er onderdeel van zijn. De front-, middle- en back office; de snelle jongens, de tandenknarsers, en de twijfelaars.

Hij beschrijft het amorele karakter van de werknemers van Planet Finance waarin ongezond lange werkweken worden gedraaid met weinig tot geen baanzekerheid. Waarin de hoogte van salarissen en bonussen gelijkgesteld worden aan succes. Met als gevolg een totaal gemonetariseerde en op korte termijn een op gewin geënte kijk op de wereld.

Hoe kunnen we tot fundamentele hervormingen komen en weer greep krijgen op die losgezongen wereld van het flitsend kapitaal? Daarvoor zijn moedige politici nodig, verlichte nieuwe bankiers en kritische, dieper gravende journalisten. De eerste voorbeelden zijn er, volgens Luyendijk.

Regie: Marije Meerman
Research: William de Bruijn
Productie: Jeroen Beumer & Jessica van Beek
Eindredactie: Marije Meerman & Doke Romeijn