Zoekresultaten

Hoe werkt kerkasiel in een tijd waarin kerk en staat gescheiden zijn? OVT Doc onderzoekt de geschiedenis ervan.

Hij komt elk jaar met de boot uit Spanje, heeft een lange witte baard en was ooit bisschop van Myra. Dat denken we tenminste te weten. Maar wie was die heilige Nicolaas nou echt? Onder historici leefde lang het idee dat dat allang was uitgezocht. Niet dus. Rutger Kramer dook in middeleeuwse handschriften uit Constantinopel, Napels en Utrecht. Wat hij vond was niet één Sint-Nicolaas, maar een heilige die in elke eeuw en op elke plek weer een ander verhaal moest vertellen.
Vlak voor de Sint in Nederland aankomt gaan we in gesprek met Rutger Kramer, historicus van de middeleeuwen aan de Universiteit Utrecht. Zijn nieuwe boek heet Goed heilig man.

Het leest een beetje als een klassiek kostuumdrama, maar dan in Brabant: boven de rijke landheer, beneden de knechten en keuterboeren. Maar eind negentiende eeuw vindt daar een stille revolutie plaats, die alles anders zou maken. In “Henri & Wij van de hei” volgen we de Leidse hoogleraar Henri van der Hoeven, bezitter van een groot landgoed in Zundert, en een aantal armoedzaaiers uit het dorp die in de schaduw van het landgoed een bestaan bij elkaar sprokkelden. Onder die mensen waren ook de voorouders van Wim Voermans, hoogleraar in Leiden en bekende rechtsgeleerde. Hij werkte zes jaar lang aan een boek dat hun verhaal recht doet.

Vierennegentig jaar. Zo lang geleden is het dat de Amerikaanse staat Kansas een Democraat naar de Senaat stuurde. Maar afgelopen dinsdagnacht was het zover: dominee Adam Hamilton, voorganger van de grootste Methodistenkerk van het land, versloeg senator Roger Marshall in een staat die te boek staat als diep Republikeins en die Trump twee jaar geleden met overmacht won.
Hoe kan dit? Wat is er aan de hand met Kansas, die relatief onbekende staat in het midden van het land? We bespreken het met journalist Casper Thomas.

Informaticus Geoffrey Hinton, bekend als de ‘Godfather van AI’, slaat deze week alarm in een groot interview in de Britse krant The Guardian. Volgens hem ligt een AI-ramp op Tsjernobylschaal op de loer. En hij is niet de enige AI-grootheid die zich de afgelopen tijd uitsprak. In september waarschuwde Anthropic-CEO Dario Amodei nog dat er een rem gezet moest worden op de AI-ontwikkelingen.

Hoeveel zorgen moeten we ons maken over de voortgang van kunstmatige intelligentie? En hoe heeft AI dit punt bereikt? Dat vragen we aan Renske Bos, AI-onderzoeker.

Bijna iedereen heeft wel een beeld bij Godzilla: een groot dinosaurusachtig monster dat uit de zee komt en de stad verwoest, van hetzelfde kaliber als King Kong. Maar niet iedereen weet dat het verhaal van Godzilla gebaseerd is op het collectieve Japanse nucleaire trauma van kernbommen en atoomtesten.
Dit verhaal raakte in de decennia na de eerste film vergeten. Godzilla werd steeds meer een film-icoon en de boodschap verdween. De nieuwste Godzilla-film, Godzilla Minus Zero, grijpt juist weer terug naar het nucleaire trauma waar de eerste film uit voortkwam. Historicus Simon Derks is afgestudeerd op Godzilla en heeft de film gezien. Hij schuift aan bij OVT om het verhaal van en achter de reuzenhagedis te vertellen.

Deze week in Buitenhof met Twan Huys: minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven, schrijver Geert Mak, luitenant-admiraal buiten dienst Rob Bauer, hoogleraar staatsrecht Wim Voermans en fractievoorzitter van PRO in de Eerste Kamer Paul Rosenmöller.

Hugh Masekela 1939-2018

Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers.  

Universiteit Leiden deed onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis, op initiatief en kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden?  

Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.

Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Wim Berkelaar, Dore van Duivenbode, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Fresco Sam-Sin, en Nadia Bouras. Deze week is de beurt aan Lotte Houwink ten Cate . Zij bespreekt twee boeken een een tentoonstelling.
-De inspecteur en de gouden kersenpit - Paulien Cornelisse
- Mijn echte naam is Elisabeth - Adèle Yon, vertaling Sanne van der Meij
- Theaterstuk Soekarno - Bo Tarenskeen in Het Nationale Theater

In 2024 maakte de documentaireserie Meisjes van de Goede Herder veel los. Nu is er het vervolg, een vierdelige serie waarin nieuwe getuigenissen, brieven en archiefvondsten het vertrekpunt vormen.  
We volgen Lies, Jose en Roos in hun strijd voor erkenning tegen de kloosters van de Goede Herder, daar kwamen duizenden meisjes in Nederland terecht omdat ze ‘gevallen’ zouden zijn, moeilijk opvoedbaar of seksueel losbandig. 
De serie vertelt de verhalen van deze vrouwen, die zo lang buiten beeld gebleven zijn. Regisseur Britta Hosman en researcher en historicus Dore van Duivenbode vertellen hoe ze deze geschiedenis hebben teruggehaald uit de herinneringen van vrouwen, maar ook uit archieven, oude brieven en vergeten documenten.

Volgende week viert Winnie de Poeh zijn honderdste verjaardag. Schrijver A.A. Milne bracht in 1926 het eerste boek uit over de beer die samen met Janneman Robinson en zijn dierenvriendjes in het Honderd Bunderbos woont. Sindsdien heeft de gele beer de wereld veroverd. Het merk Winnie de Poeh heeft meer dan 50 miljard opgebracht aan boeken, films en vooral speelgoed. In de tijd dat de eerste boeken geschreven werden waren ze de tijd ver vooruit. Kinderboeken waren er nauwelijks, zeker niet als ze niet voldeden aan de strenge Victoriaanse normen. Honderd jaar later voelen de verhalen niet verouderd aan. Wat maakt de verhalen zo bijzonder? Vertaler van de Winnie de Poeh-boeken Annelies Jorna legt het uit.

Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961. Over de doodstraf, de afschaffing ervan en de pogingen in de loop der geschiedenis om hem humaner te maken, spreken we met historicus AJ van Loon, schrijver van 'Met Hangen en Wurgen, een korte wereldgeschiedenis van de doodstraf'.

Deze week in OVT: de moderne geschiedenis van AI, prairiepopulisme in Kansas, Godzilla als atoomtraumaverwerking, Wim Voermans over Henri & Wij van de hei, de geschiedenis van Sinterklaas en meer.

In de podcastserie Nieuw leven volgt journalist Zvezdana Vukojević de dakloze Nina, die spijt krijgt van haar beslissing om haar baby af te staan.

Wat speelt er op dit moment en hoe kunnen we dat duiden? Dit zijn de beste journalistiek gemaakte podcasts over actuele en relevante onderwerpen.

De beste Nederlandstalige podcasts van dit moment zijn: De rolverdeling, De zevens levens van Betty, Het beloofde bos, Niemandsland, Liefste Lies..

Marleen Stikker gaat in gesprek over het nieuwe platform 'oso.social'.