oostblokrelikwieën 5: Circus Chişinau

  • Guido van Eijck

Het is op 9 november alweer 25 jaar geleden dat De Berlijnse Muur viel. Als dominostenen vielen toen ook de regimes van veel Oostbloklanden om. Wat overbleef zijn oude stations, statige wolkenkrabbers en imposante beelden. Wat zeggen die objecten over toen en nu? Deel 5: Circus Chişinau.

Circus Chişinau in verval.

Chişinau

Op deze zondagmiddag in 1989 is er geen ontkennen meer aan: het is herfst. In Chişinau blijven de thermometers vandaag hangen rond de tien graden. Maar in het circus van de stad houden de ongeveer tweeduizend bezoekers elkaar warm. Ze genieten van de trapezeshows en epische vertellingen waar de Russische circustraditie zo beroemd om is.

De Moldavische Sovjetrepubliek is sinds 1981 de trotse eigenaar van een permanent circusgebouw. De Sovjet-Unie telde ongeveer zeventig circussen in die dagen. Ze trokken door heel de Sovjet-Unie jaarlijks tientallen miljoenen bezoekers. Ze waren zelfs zo populair dat Lenin het Moskouse Staatscircus al in 1919 had laten nationaliseren. Sinds de jaren vijftig hield een centraal circusbureau vanuit Moskou toezicht op de circussen en ruim 130 gezelschappen die rondreisden door binnen- en buitenland.

Sinds 2004 is het circus dicht. Hoewel vermeende onderhoudswerkzaamheden de reden tot tijdelijke sluiting waren, is er sindsdien weinig gebeurd. De Moldavische overheid, eigenaar van het gebouw, hoopt op private investeerders. Maar de markt laat het afweten. Tot de circusdeuren weer open gaan, wordt het afbrokkelende circus vooral nog bezocht door urban explorers en andere avonturiers.

oostblokboek

Dit is het vijfde deel van een tiendelige serie over monumentale relikwieën uit het Oostblok. De serie is samengesteld met medewerking van de redactie van het Oostblokboek.

Het net verschenen Oostblokboek is een historische reisgids en uniek leesboek bomvol verhalen over het voormalige Oostblok. In woord en beeld ontdekt de lezer wat er nog over is van het communisme in Oost-Europa. Gefotografeerd door topfotografen en geschreven door journalisten, historici en schrijvers die daar wonen, werken of vaak komen.

Guido van Eijck is samensteller van Het Oostblokboek. Hij studeerde geschiedenis en schrijft voor de Volkskrant en De Groene Amsterdammer.

Heb jij een interessant relikwie in je bezit? Vertel kort via de Facebook van VPRO Buitenland hoe je er aan gekomen bent en maak kans op een exemplaar van het Oostblokboek! Moge het leukste verhaal winnen...

oproep aan urban explorers

Ben jij ook een urban explorer, zo iemand die graag in het geniep verlaten gebouwen, hermetisch afgesloten terreinen en andere vergeten plekken bezoekt; uit nieuwsgierigheid en een zucht naar avontuur? Wat vond je? Stuur je foto met korte beschrijving naar buitenland@vpro.nl en we zetten 'm voor je op onze facebookpagina VPRO Buitenland (vergeet niet ons eerst te liken!)

Oostblokrelikwieën: lees ze allemaal

Het is op 9 november alweer 25 jaar geleden dat De Berlijnse Muur viel. Als dominostenen vielen toen ook de regimes van veel Oostbloklanden om. Wat overbleef zijn oude stations, statige wolkenkrabbers en imposante beelden. Wat zeggen die objecten over toen en nu? Voor VPRO Buitenland schrijven tien ervaringsdeskundigen over deze tastbare overblijfselen, van het beeld van Lenin in Berlijn en de Hongaarse wachttoren waar het allemaal begon, tot een vervallen staatscirsus in Moldavië.

Meer over de val van de Muur bij de VPRO

Val van de Muur in Berlijn en einde van de DDR | Fragment OVT 7 november 2004 uur 1 (17,5 min.)
Holland Doc Radio | Made in GDR
20 Jaar na de val van de Muur in Berlijn | OVT 8 november 2009 uur 1 (22 min)
Woord | Uur 1: de Berlijnse Muur