Australië

10 maart 2024

Australië is een van de weinige Westerse landen die meer naar China exporteren dan eruit importeren. De sterke economische relatie heeft het land rijk gemaakt, maar heeft ook een keerzijde. Hoe vrij is Australië werkelijk?

Australië

Kijk nu op NPO Start

innige handelsrelatie

Politiek bondgenoot van het Westen, maar economisch verbonden met China. Australië is een van de weinige Westerse landen dat meer naar China exporteert dan importeert. Jaarlijks gaat er voor miljarden dollars aan ijzererts, LNG en steenkool vanuit Australische havens richting China. Dat de sterke economische relatie ook een keerzijde heeft, werd pijnlijk duidelijk toen in 2020 een handelsconflict ontstond nadat Australië opriep tot een onafhankelijk onderzoek naar de bron van het coronavirus. Nog altijd is een aantal van de handelsrestricties die China toen oplegde niet opgeheven. Ruben ontmoet veteranen tijdens een militaire parade en stelt hen de vraag hoe vrij Australië werkelijk is. Ook reist hij langs de Australische westkust, waar de kreeftenindustrie hard geraakt wordt door de handelsrestricties. En in een dagopvang voor bejaarde Chinezen reflecteren oude mannen op de ingewikkelde relatie tussen de twee landen.

In het kort: Australië

Australië geldt ondanks zijn oostelijke ligging als een Westers land. Er wonen al zo'n vijftigduizend jaar mensen. De oorspronkelijke bewoners hebben in het huidige Australië een gemarginaliseerde positie - ze maken met ongeveer een miljoen mensen nog geen 4 procent van de bevolking uit. Mensen van Chinese afkomst zijn er inmiddels meer: 5,5 procent. Maar de grote meerderheid is van Britse afkomst.

De dichtstbevolkte gebieden, in het westen en oosten van het land, liggen ver uit elkaar. Deze aflevering is opgenomen in Perth, West-Australië, waar het aantal mensen met Chinese wortels ongeveer op het landelijk gemiddelde ligt. De economie is hier sterk afhankelijk van de handel met China: volgens een rapport zorgde die in 2020/21 voor 7900 Australische dollar (4750 euro) aan inkomen per West-Australisch huishouden.

Rubens ontmoetingen in Australië

Kijkwijzer: alle leeftijden

de echo van Nanjing

'Toevallig was het Anzac day toen we in Perth waren, de jaarlijkse veteranendag. Ik sprak er Australische veteranen, en vroeg ze of ze niet bang waren voor een confrontatie met China. "Ik denk niet dat ze ons militair gaan aanvallen", zei er eentje. "Ik denk dat ze ons op economisch gebied zullen overnemen."'

'Tot mijn verrassing kwam ik bij de parade ook een groep nazaten tegen van Chinese militairen die in de Tweede Wereldoorlog hadden gevochten tegen de Japanners - net als de Australiërs. En onder hen was een oude vrouw die de slachting van Nanjing had meegemaakt. Daarbij zijn in een paar weken tijd honderdduizenden mensen omgekomen. Ook haar vader, vertelde ze. Ze kon zich nog herinneren dat haar moeder zijn hoofd, dat was afgehakt door de Japanners, ging ophalen. Mijn mond viel echt open toen ik dat hoorde, op een grasveld in Perth.'

Kijk nu op NPO Start

volgende aflevering: Mongolië

Mongolië wil graag laten zien dat het onafhankelijk en democratisch is, maar de lange arm van China reikt helaas makkelijk de grens over.

Australië

Australië

Rubens ontmoetingen in Australië

volgende aflevering: Mongolië

Is de wereld nu van de Chinezen?

'Al die mooie plannen konden de prullenbak in'

Nooit van gehoord: Chinezen in Madagaskar