Het einde van de wereld is een trein

trein met mensen ervoor, zwart-wit foto

Op de weg ligt het lijk van een soldaat. De dorpelingen die het wegslepen kijken niet om, want een lijk is vlees, en vlees is voedsel. Zo opent Het einde van de wereld is een trein van de Roemeense schrijver Daniela Rațiu, een roman over de hongersnood die na de Tweede Wereldoorlog door Roemeens- en Sovjet-Moldavië trok. Een hongersnood die geen ramp van de natuur was maar mensenwerk. 

Terwijl lange treinen met in beslag genomen graan, vee en huisraad naar Rusland gingen, at een heel gebied zichzelf leeg; gekookt leer van laarzen, bast van de bomen, de honden en uiteindelijk ook de eigen doden. Rațiu baseerde zich op archieven en op de verhalen van haar eigen grootouders, en schreef er een bezwerend en meedogenloos boek over.  

Het is een geschiedenis die lang taboe was, en die vandaag opnieuw dichtbij komt, nu de zogenaamde russificatie van Oekraïne meer dan een miljoen doden heeft veroorzaakt. Prijswinnend vertaler en historicus Charlotte van Rooden vertelt over de vergeten hongersnood en de treinen die redding en ondergang brachten, en waarom dit boek ook in Nederland moet worden gelezen.