Overzicht

In de OVT zomerserie De Vakantieman verzamelt OVT vakantietips voor de reislustige geschiedenisliefhebber.

Het vormt het laatste van de vijftig vensters, die de Canon van Nederland vormen: ‘het Oranjegevoel’. Een van de weinige vrolijke thema's. Wordt met ‘het Oranjegevoel’ geprobeerd om na deemoedig stemmende vensters over VOC, slavernij en Srebrenica toch nog wat vaderlandstrots te kweken? We praten erover met Abdelkader Benali, een van de leden van de Commissie van de Canon.


Verder in OVT: Korea-veteraan Klaas Schuitemaker en Korea-kenner Casper van der Veen over 70 jaar Korea-oorlog, een Russische oorlogskathedraal, Bart Funnekotter met historische boeken, Stefan van de Poel over zijn eerbetoon aan Herman Verbeek, de column is van Nelleke Noordervliet en in Het Spoor Terug: de plantage van onze voorouders - deel 5.

‘Stop de genocideverheerlijking’. Onder die leus wordt het protest tegen de nagedachtenis aan Jan Pieterszoon Coen deze week georganiseerd. Het beeld van ‘de slachter van Banda’ moet weg, vinden de demonstranten, want Coen staat voor het foute koloniale verleden. Historicus Hans Goedkoop is te gast.

Verder in OVT: de totstandkoming van het standbeeld van Coen, een ontheiligde kermis-kerk in Lievelde, Frank Westerman over het boek 'De tolk van Srebrenica', Q&A met Maartje Duin en Peggy Bouva over 'De plantage van onze voorouders', de column is van Micha Wertheim en in Het Spoor Terug: de plantage van onze voorouders - deel 4.

Racisme bestaat in Nederland, verkondigde premier Mark Rutte vorige week. Maar van ‘institutioneel racisme’ weigert hij te spreken, het is ‘sociologisch jargon’, aldus de premier. Waarom eigenlijk? En waar komt de term ‘institutioneel racisme’ vandaan? Historicus Zihni Özdil is te gast.

Verder in OVT: Tessa Leuwsha over haar nieuwe boek 'Plantage Wildlust', Nadia Nsayi over Leopold II en de nieuwe beeldenstorm, de opgeloste moord op Olof Palme, Proust en zijn liefde voor 'gezicht op Delft', de column is van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: De plantage van onze voorouders - deel 3.

Al decennia wordt er in Amerika hevig geprotesteerd tegen politiegeweld tegen zwarte Amerikanen. Toch blijft ingrijpende hervorming van de Amerikaanse politie uit. Socioloog Jaap Timmer is te gast.

Verder in OVT: Arthur van den Boogaard over het sprookje van Lance Armstrong, Wim Daniëls over zijn nieuwe boek 'De zomer van 1945', de 100e verjaardag van het Verdrag van Trianon, de column is van John Jansen van Galen en in Het Spoor Terug: de plantage van onze voorouders - deel 2.

Nu we meer dan ooit aan ons huis gekluisterd zijn, vallen de bewoners van onze omgeving meer op dan ooit: de vogels. Een perfect moment voor de heruitgave van het boek 'Vogels als huisgenoten', van de vergeten Britse naturalist en schrijfster Len Howard. Filosoof en schrijfster Eva Meijer komt over dit boek vertellen.

Verder in OVT: historische boeken met Wim Berkelaar, Renée Römkens over de geschiedenis van geweld tegen vrouwen, Erwin Mortier over zijn nieuwe boek 'De onbevlekte', de column is van Nelleke Noordervliet en in Het Spoor Terug: de plantage van onze voorouders - deel 1.

Door de coronapandemie kijken we anders naar de stad. Overal ter wereld buigen stadsbesturen zich over de vraag hoe een pandemie-proof stad eruit dient te zien. In de middeleeuwen boog men zich ook al over dit vraagstuk, weet mediëvist Janna Coomans. Zij is te gast.

Verder in OVT: hoe word je Kim Jong-Un?; de geschiedenis van de WHO; de bijzondere reis van een gestolen kleitablet; Léon Hanssen over zijn boek 'Handboek voor de vagebond'; de bevrijding van Texel; de column van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: Een suikeroom in Ethiopië - deel 2.

Door de coronapandemie kijken we anders naar de stad. Overal ter wereld buigen stadsbesturen zich over de vraag hoe een pandemie-proof stad eruit dient te zien. In de middeleeuwen boog men zich ook al over dit vraagstuk, weet mediëvist Janna Coomans. Zij is te gast.

Verder in OVT: hoe word je Kim Jong-Un?; de geschiedenis van de WHO; de bijzondere reis van een gestolen kleitablet; Léon Hanssen over zijn boek 'Handboek voor de vagebond'; de bevrijding van Texel; de column van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: Een suikeroom in Ethiopië - deel 2.

Kunnen we deze zomer op vakantie? En zo ja, hoe dan? Dat is de vraag die afgelopen week de gemoederen flink bezig hield. We praten met cultuurhistoricus Jan Hein Furnée over de geschiedenis van het Nederlandse vakantie vieren en hoe dat zo'n eerste levensbehoefte is geworden.

Verder in OVT: de rol van de CIA in het schrijven van de wereldhit Wind of Change, Jaap Scholten over zijn nieuwe boek 'Suikerbastaard', 75 jaar Stichting van de Arbeid, Tialda Hoogeveen over haar nieuwe boek 'De geur van hooi', de column is van Micha Wertheim en in Het Spoor Terug: Een suikeroom in Ethiopië - deel 1.

In Het Spoor Terug deze week het tweede deel van Operatie Onthechting: Marianne Ingleby probeert dichter bij de oorlogservaring van haar opa te komen via gesprekken met stokoude veteranen die de slag op Iwo Jima meemaakten.

Verder in OVT: de geschiedenis van het basisinkomen, Conny Braam over haar nieuwe boek 'Wij zijn de wrekers over dit alles', taalhistoricus Ewoud Sanders over de achtergrond van de term 'wegkijken' en de column is van John Jansen van Galen.

Op 8 mei bestaat het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie) 75 jaar. Vanaf het begin verzamelde het instituut talloze dagboeken, brieven en kattebelletjes van gewone mensen over de bezetting. Historicus en documentalist van het NIOD René Kok is te gast.

Verder in OVT: het requiem van Theresienstadt, de klassieker 'Plagues and peoples', eerbetoon aan Alexander Münninghoff, de column van Sana Valiulina en in Het Spoor Terug: Operatie Onthechting, deel 1.

In memoriam: Alexander Munninghoff

Een nationaal icoon en ‘van ons allemaal’: de KLM. Hoe kan het dat dit bedrijf nog steeds zo populair is in een tijd dat het woord ‘vliegschaamte’ ingeburgerd is geraakt? Om dit te duiden zijn luchtvaarthistoricus Marc Dierikx en lector duurzame luchtvaart Paul Peeters te gast.

Verder in OVT: vrouwelijk leiderschap in crisistijd, de geschiedenis van het thuiswerken, de corona-eindtijdbeweging, Wim Berkelaar bespreekt de beste historische boeken, de column is van Nelleke Noordervliet en in Het Spoor Terug: Hilary Mantel.

Hoewel het Rijksmuseum Boerhaave gesloten is, bleek een stuk in het bezit van het museum zich wél nuttig kunnen maken in de coronacrisis: een beademingsapparaat uit de jaren '60. Gerwin Smit van de TU Delft haalde het museumstuk uit elkaar en gebruikte het als inspiratie voor een nieuw, simpeler apparaat. Gerwin Smit en museumdirecteur Amito Haarhuis zijn te gast.

Verder in OVT: Marita Mathijsen over 19e eeuwse bekommernispoëzie, de geschiedenis van de gebarentaal, 50 jaar Earth Day, de zin van een oorlogseconomie, de column van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: Het grote kinderspel.

Hij droomde ervan om als eerste socialist het Witte Huis te betreden, maar afgelopen week trok Bernie Sanders zich toch terug als presidentskandidaat voor de Democratische Partij. Waarom deed hij dat? En wie is de man die in bange Amerikaanse dagen niet alleen de hoop van links maar van heel arm Amerika had kunnen zijn?

Verder in OVT: we bespreken de manier waarop we over ziekten als corona praten aan de hand van het werk van Susan Sontag met Nadia de Vries en Benjamin Moser; 'De shockdoctrine' van Naomi Klein met Bas van Bavel en Esther-Mirjam Sent; de geschiedenis van zoönosen; en hoe mislukte 'social distancing' in de 19e eeuw?

Deze week werd het lied 'Zon' waaraan meer dan 100 bekende Nederlanders aan meewerkten uitgebracht. Een initiatief bedoeld om een 'positief gebaar te maken naar iedereen in Nederland' schoot bij velen in het verkeerde keelgat. Waarom? En wat kunnen goede-doelenliedjes leren van crisisliederen uit het verleden?

Verder in OVT: Ilja Leonard Pfeijffer over de botte houding van Nederland tegenover Zuid-Europa, de greep van Big Pharma, Ernst van den Hemel over zijn nieuwe boek 'Passie voor de Passie', Henk te Velde over de speech van Rutte, de column is van Sana Valiulina en in Het Spoor Terug: Apostelkind.

Afgelopen weekend arriveerden Cubaanse artsen in Italië om het land te helpen in de bestrijding van corona. En niet alleen Italië, ook Suriname, Jamaica en meer landen krijgen medische steun van het communistische eiland. Waarom eigenlijk? Huisarts en docent aan het Leids Universitair Medisch Centrum Paul Jonas organiseert uitwisselingsprogramma's met Cuba en is te gast.

Verder in OVT: de filosofie van Epictetus, Ewald Engelen over een aankomende corona-crisis, de ontdekker van het handen wassen, de column van John Jansen van Galen, historische boeken met Bart Funnekotter en in Het Spoor Terug: De laatste pokkenepidemie.

Deze week een speciale uitzending van OVT over de pest. Een ziekte ook wel bekend als de Zwarte Dood die dood en verderf zaaide over de hele wereld. Zo is het gelukkig (nog) niet met het coronavirus. Toch vragen we ons af: wat kunnen we in tijden van corona leren van de moeder aller pandemieën?

Te gast zijn historici Sanne Frequin en Janna Coomans over de middeleeuwse pest; Arthur Weststeijn over hét quarantaineboek Decamerone van Bocaccio; Abdelkader Benali over de pestkroniek van Daniel Defoe. Verder duiken we de actualiteit in om de bekoelde betrekkingen van de VS en China onder de loep te nemen en in Het Spoor Terug iets heel anders: Bulletje verboden.