Overzicht

Oktober is de Maand van de Geschiedenis, het grootste geschiedenisevenement van Nederland. En OVT doet mee, vanaf de laatste zondag in september. Het thema dit jaar is ‘Lichaam & Geest’. Bij zijn? Meld je aan!

Deze week in OVT: de Reichsbürger, de nieuwe Robin Hood, de Joods-Surinaamse familiegeschiedenis in 'Wat verzwegen werd', recensies met Dore van Duivenbode en het tweede deel van de documentaire 'De Dienstplicht'.

Deze maand precies dertig jaar geleden verlieten de laatste dienstplichtigen de Nederlandse kazernes. In augustus 1996 kwam een einde aan het tijdperk waarin de Nederlandse Staat permanent dienstplichtigen onder de wapenen had. Wat betekende die dienstplicht voor al die mensen die moesten ‘opkomen voor hun nummer’? 



In deze herhaling van de vierdelige serie 'De Dienstplicht' verdiept documentairemaker Michal Citroen zich in de geschiedenis van de Nederlandse dienstplicht aan de hand van bijzonder archiefmateriaal, oude dagboekfragmenten en nieuwe interviews. Deze week deel 2: 'De plicht van iedere jongen'.

Ieder mens heeft geheimen. Sommige liggen aan de oppervlakte en anderen worden diep weggestopt, soms zelfs voor een heel leven. In Amsterdam wandelt al jaren een vrouw met een zwartgevlekte hond door het Vondelpark, bekend als Mieke de Jong. Ze is Joods, geboren in 1940, en overleefde de oorlog als ondergedoken kind. Er was een vraag die haar een leven lang niet losliet: wie waren haar ouders? We gaan in gesprek met Mieke de Jong zelf en Jaïr Salomon van Dijk, historicus en schrijver van het nieuwe boek Wat verzwegen werd, een Joods-Surinaamse familiegeschiedenis.

Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Dore van Duivenbode. Zij bespreekt twee boeken en de podcastprijsnominatie van NTR:

- Het grote militaire geschiedenisboek - Adrian Gilbert ea
- Europa in 7 ½ hoofdstukken - Timothy Garton Ash, vert Inge Pieters
- NTR podcastprijsnominatie: De kinderen van het Bureau Bijzondere Jeugdzorg

Sinds deze week speelt in de bioscoop de film The Death of Robin Hood, waarin de held een getraumatiseerde oude schurk is. Een historisch betrouwbaarder beeld, volgens de filmmaker, dan de Disney-vos uit 1973, of de goeiige jaren ‘30-versie van Robin gespeeld door Errol Flynn. Hoe is Robin Hood door de filmgeschiedenis heen veranderd, en wat zegt elke Robin Hood over de eigen tijd? Filmjournalist en historicus Floortje Smit zocht het uit.

De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2026 is op zondag 6 september bekendgemaakt door juryvoorzitter Frits Spits.

De AfD lijkt steeds meer voet aan de grond te krijgen in de mainstream van de Duitse politiek en is tegelijk gevuld met allerlei radicale randfiguren. Wie schraapt aan de rafelige randen van de AfD, komt snel uit bij de Reichsbürger: Duitsers die geloven dat de huidige Bondsrepubliek helemaal niet rechtsgeldig is. Hoe serieus moeten we die beweging nemen, en wat is de link met de AfD-verkiezingskoorts? Daarover spreken we met Duitslandcorrespondent Guy Hoeks, die het boek Duitse dagdromen over het keizerrijk schreef over de Reichsbürger.

Deze week is de beurt aan Sanne Frequin. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:







De reiziger - Andrea Wulf



Noordbrabants Museum : tentoonstelling 15 mysteriën rozenkrans



Clit - Kate Lister

Komende week opent in het Fotomuseum Den Haag een grote tentoonstelling over Eva Besnyö, een van de belangrijkste fotografen van de twintigste eeuw. Ze werd bekend met haar esthetische foto's van strakke Bauhaus architectuur of spelende kinderen, maar ze fotografeerde ook het bombardement van Rotterdam, de Watersnoodramp en later de Dolle Mina's. Wie was deze Joodse Hongaars-Nederlandse fotograaf en wat maakt haar werk nog altijd zo bijzonder? Te gast is kunsthistoricus en fotografiekenner Joke de Wolf.

Deze maand precies dertig jaar geleden verlieten de laatste dienstplichtigen de Nederlandse kazernes. In deze herhaling van de vierdelige serie “De Dienstplicht” verdiept documentairemaker Michal Citroen zich in de geschiedenis van de Nederlandse dienstplicht aan de hand van bijzonder archiefmateriaal, oude dagboekfragmenten en nieuwe interviews.

Lake Ontario, op de grens tussen de VS en Canada, zou volgens Donald Trump voortaan Lake America genoemd moeten worden. Het is olie op het vuur van een steeds verder escalerende handelsoorlog met Canada. Historicus Ivo van de Wijdeven vertelt over het conflict, en de lange geschiedenis van de Canadees-Amerikaanse relaties.

Klazien uit Zalk was vanaf eind jaren tachtig op de Nederlandse tv te zien met weerberichten en kruidentips. Ze werd mede door de persiflages op haar een cultfiguur. Hoe kreeg ze dat voor elkaar? Dat vertelt Joep Boerboom schreef een nieuwe biografie: Beter bekend als Klazien uit Zalk.

De afgelopen weken was in OVT de rubriek ‘historische protestsongs’ te horen. En nu is de beurt aan de luisteraar, die heeft namelijk vrachten aan suggesties gedaan: van opera tot punk, van Angola tot Amerika, van Bob Dylan tot Chico Buarque. De redactie kiest de mooiste en meest opvallende inzendingen uit en laat ze horen.

Deze week in OVT: Trump hernoemt Lake Ontario naar Lake America, cultfiguur Klazien uit Zalk, historische foto’s van Eva Besnyö, de redactie kiest de meest opvallende protestsongs en OVT Doc 'De Dienstplicht'.

Deze week in OVT: Mensoffers in Lima, Frankrijk in de ban van Charles de Gaulle-films, Historische protestsongs, Oude woorden nieuwe wereld en OVT Doc: Bevriende Bommen.

Bij een piramide middenin Lima is een skelet opgegraven van een man die ritueel geofferd is. Om meer te vertellen over het mensoffer als fenomeen in precolumbiaans Amerika en zijn vermoeidheid is hoogleraar archeologie Alexander Geurds te gast.

Je zou denken dat de Fransoos wel iets beters te doen heeft in de zomer. En toch zit die in de bioscoop, te kijken naar twee delen ‘Résistance’ en ‘Liberté’ over de grondlegger van het moderne Frankrijk, Charles de Gaulle. Wat voor beeld komt er van de staatsman uit naar voren? We vragen het aan schrijver Abdelkader Benali, die de films voor ons bekeek.