steun vpro

Eerste Afghaanse vrouwenorkest schrijft geschiedenis

, Hannah Kooy

Er zijn niet veel jongeren die zoveel van muziek houden als Negin Khpalwak. De 19-jarige Afghaanse trotseerde de afkeur van haar familie en is nu dirigent van het eerste en enige vrouwelijke orkest in Afghanistan: Ensemble Zohra. Binnenkort beginnen ze aan hun eerste Europese tour.

Vanavond was Negin Khpalwak te horen in Bureau Buitenland op NPO Radio1:

Khpalwak ging al op haar 17e tegen haar familie’s wil in muziek studeren. Pas toen ze haar eerste examen had gehaald, vertelde ze haar vader over haar droom: verder gaan met piano leren spelen én dirigent worden. Hij steunt haar, maar de rest van de familie niet. Inmiddels dirigeert ze een orkest bestaande uit zo'n 25 meisjes aan de Afghanistan National Institute of Music in Kabul. Ze spelen zowel Afghaanse als westerse muziek.

'Door muziek kan je elkaar verstaan'

Dat gaat niet zonder slag of stoot. Haar ooms en broers bedreigden haar met geweld nadat ze op televisie had opgetreden met het orkest. In Kunar, de provincie waar haar Pashtun-familie woont, kan ze niet meer komen omdat ze haar leven daar niet zeker is. Onder het regime van de Taliban was het spelen van muziekinstrumenten verboden. Ook nu nog vinden veel conservatieve moslims het niet kunnen, zeker voor vrouwen niet.

Maar voor Khpalwak is muziek het belangrijkste wat er is: "Muziek is de taal die iedereen spreekt, waar dan ook ter wereld. Door muziek kan je elkaar verstaan."

‘Als iemand mij vermoord ben ik in ieder geval niet gestopt’

Over waarom ze ondanks alles toch voor de muziek koos zegt Khpalwak: "Door dit te doen zullen andere meisjes zonder problemen naar de muziekschool kunnen. Het is niet goed om gewoon thuis te blijven zitten en te zeggen ‘oké oom, als jij zegt dat Negin niet naar school moet, dan blijft ze wel thuis’.  We moeten vechten voor onze rechten. En dit is waarvoor ik heb gekozen. Als iemand mij vermoord, ben ik in ieder geval niet gestopt met muziek. Ik wil doorgaan. Ik wil een fantastische dirigent zijn."

Het Zohra-orkest is van 13 januari tot 2 februari op tour in Europa. Er zijn onder andere optredens in Zwitserland en Duitsland.