'De tweede genocide in Rwanda'

'De wereld kent slechts de helft van het verhaal'

, Tjitse Ozinga

Na twintig jaar onderzoek komt de Canadese journalist Judi Rever met een baanbrekende studie over de genocide van 1994 in Rwanda. In haar nieuwe boek ‘In Praise of Blood’ stelt zij dat ook het Rwandees Patriottisch Front (RPF) onder leiding van huidig president Kagame op grootschalige wijze moordde.

Dit concludeert Rever na gesprekken met meer dan tweehonderd getuigen, veelal spijtoptanten die als militairen en officieren in het RPF hebben gediend. Het zijn unieke bronnen, die een zeer gedetailleerd en schokkend beeld schetsen dat het gangbare in twijfel trekt.

De Tutsi-rebellen en hun leider Paul Kagame van het RPF worden internationaal geprezen als bevrijders, ze beëindigden de genocide van de Hutu’s op de Tutsi’s. Nu plaatst Judi Rever dit beeld van de heldhaftige ‘bevrijders’ in een heel andere context. Ook deze rebellen hebben zich schuldig gemaakt aan grootschalige moordpartijen en etnische zuivering, vooral op Hutu’s.

Judi Rever sprak medewerkers van het Rwanda-tribunaal, maar nog opmerkelijker zijn de voormalige Tutsi-rebellen die uit de school klappen. Deze getuigen hebben het over schrikwekkende moorden op duizenden Hutu’s.

'De rebellen maakten zich ook schuldig aan grootschalige moordpartijen en etnische zuivering' - Judi Rever

'Killing squad'

Een voormalig RPF-soldaat beschrijft dat hij en de rest van zijn ‘killing squad’ op methodische wijze in een paar dagen meer dan tweeduizend Hutu mannen, vrouwen en kinderen doodschoten na ze te hebben vastgebonden.

In de uitzending van Bureau Buitenland spreekt Rwanda-deskundige Filip Reyntjens van de Universiteit van Antwerpen, die zelf ook jarenlang onderzoek heeft gedaan naar de genocide, zelfs van een ‘tweede genocide’. Reyntjens: ‘Dat zou een andere niet compenseren, de ene genocide maakt de andere niet minder.'

'De ene genocide maakt de andere niet minder' - Filip Reyntjens

Doodsbedreigingen

De impact van de bevindingen van Rever blijkt uit de vele doodsbedreigingen aan haar adres. Jean-Marie Gatabazi, een Rwandese gouverneur, stelde in een inmiddels verwijderde tweet dat Rever ‘spijt zou krijgen van haar verloren tijd’.

Momenteel is Kagame al ruim 18 jaar aan de macht in Rwanda. Hij zal niet snel meer vervolgd worden, het tribunaal is inmiddels opgeheven, maar de politieke implicaties kunnen groot zijn. Reyntjens: 'Kagame moet ter verantwoording worden geroepen, al is het maar politiek.’

De Britse Panorama-serie van de BBC heeft verschillende afleveringen uitgebracht over de Rwandese genocide van 1994. De herinnering aan dit drama is nog altijd springlevend in het land, merken makers van de VPRO.

advertentie