De verborgen banden tussen Nederland en India

Hollandse Meesters

, Tjitse Ozinga

In mei vertrekt er een Nederlandse handelsmissie onder leiding van premier Rutte naar India. Beide landen lijken op het eerste oog erg verschillend. Toch zijn er veel opvallende overeenkomsten.

Althans, zo stelt Jos Gommans van de universiteit van Leiden in zijn nieuwe boek ‘Nederland en India vanaf 1550’.

We hebben in de loop der eeuwen heel wat uitgewisseld aan handelswaar maar ook cultuur. Wist u bijvoorbeeld dat onze eigen Rembrandt diep beïnvloed is door het Indiase Mogolrijk en zijn Shah? Gommans vertelt hierover in Bureau Buitenland.

Het is de 16de eeuw, beide landen gaan, in tegenstelling tot de rest van de wereld, een gouden eeuw door. De handel bloeit en schepen van de VOC varen de hele wereld over. Maar ook de culturele uitwisseling beleeft hoogtijdagen. Schilders uit de Hollandse Republiek bezoeken India en worden warm onthaald aan het hof.

Rembrandt

Onze bekendste schilder, Rembrandt, put veel inspiratie uit de Indiase kunst. Hij schilderde zelfs meerder malen Shah Jahan in miniatuur, de vorst die de wereldberoemde Taj Mahal liet bouwen. Gommans weet dit alles met prachtige afbeeldingen passend te illustreren. Hij put hierbij vooral uit de Indiacollectie van het Rijksmuseum.

Dat India voor de VOC zo belangrijk was mag geen wonder zijn: textiel uit dit gebied was in Europa zeer gewild. De VOC ruilde stoffen voor specerijen, die in Europa weer voor vermogens over toonbank gingen.

Shah Jahan geschilderd door Rembrandt

Handelsmissie

De aanstaande handelsmissie van Nederland naar India wordt door ondernemersorganisatie VNO-NCW georganiseerd. Die hiermee volgens Gommans in de voetsporen treedt van de VOC. Net als de koopmannen toen zullen zij proberen zoveel mogelijk handel te drijven.

Advies aan Rutte

Maar er is ook een opvallend verschil. De ondernemers van de VOC in India beschikten volgens Gommans over een oprechte nieuwsgierigheid en interesse. In hoeverre is dat nu ook het geval? Wat moet Rutte straks in India echt weten over het gedeelde, maar grotendeels verborgen, verleden tussen Nederland en India?

In de uitzending van Bureau Buitenland geeft historicus Gommans de nieuwe Nederlandse handelsmissie ongevraagd advies.