Zijn er parallellen te trekken tussen de digitale grootmachten en totalitaire regimes? Dat vraagt VPRO Tegenlicht-regisseur Roland Duong zich af in het derde gesprek van De Slag om het Internet.

Een vrije wil: gegeven of een illusie?

Dit is de derde Slag om het Internet! Weer een boeiende aflevering waarin ik in gesprek ga met filosoof Hans Schnitzler en kunstenares Julia Janssen, die ons laat nadenken over de vaak verborgen macht die de digitale wereld over ons uitoefent.

Hans Schnitzler is een filosoof die ingaat op de verregaande menselijke gevolgen van ons internetgebruik. Hij schrijft er boeken over waaronder 'Het digitale proletariaat'. Ook publiceert Schnitzler regelmatig op de Follow the Money.

Ik nodigde hem uit voor DSOI omdat ik weinig publicisten ken die zo zorgvuldig te werk gaan als hij. Zijn stukken vind ik inhoudelijk sterk en goed onderbouwd. Ook zet hij aan om vooral een eigen houding ten opzichte van de digitale wereld te cultiveren. Filosofie is bij uitstek een goed instrument om verder te komen dan de waan van de dag.

Wat ik erg interessant vind aan zijn analyse van big tech is dat hij parallellen trekt tussen de digitale monopolisten als Google en totalitaire regimes. Beiden zijn geobsedeerd door totale controle en willen zoveel mogelijk voorspelbare uitkomsten. Wat blijft er nog over van de vrije wil in een wereld zo totaal gedomineerd door digitale grootmachten?

Julia Janssen zou exposeren op de Dutch Design Week maar dat ging niet door vanwege corona. Ze had een installatie gemaakt met duizenden pingpongballen: Why I like green. Op elk balletje had ze een snipper persoonlijke data laten printen. Deze data kwamen met name van Facebook waar ze om alle data had gevraagd die het bedrijf over haar bezat. En warempel, ze kreeg een hoop informatie terug. 

Een stukje van haar installatie nam ze mee naar het gesprek. Het is behoorlijk verontrustend om zo direct geconfronteerd te worden met de hoeveelheid gedetailleerde informatie die de internetbedrijven over ons bezitten. Julia Janssen heeft een enorme kennis over hoe onze data verborgen 'onder de motorkap' van de digitale wereld, wordt ingezet om ons te sturen, te verleiden en te beoordelen.

De slag om het internet

In de slag om het internet neemt VPRO Tegenlicht-regisseur Roland Duong de tijd om te zoeken naar oplossingen voor een eerlijker, transparanter en menselijker internet. Hieronder vind je zijn derde gesprek.

bekijk hier het hele gesprek

03

4 items

Bezoek dé online plek voor Nederlanders die betrokken zijn bij een eerlijke digitale wereld. Hier brengen we het gesprek over de digitale revolutie – en wat die in de afgelopen dertig jaar heeft gebracht – weer terug naar waar ze hoort: bij de mensen die er dagelijks gebruik van maken, het publiek.

Dossier