5 redenen om naar Wanda de Kanter te kijken

, Hester Knieriem & Jim Schulpen

De vijfde Zomergast van 2019 is longarts Wanda de Kanter. Waar wil zij ons naar laten kijken en waarom? Vijf redenen:

1. Ze geeft een kijkje achter de schermen op de oncologieafdeling

Wanda de Kanter is 30 jaar longarts. Ze werkte twintig jaar in het Rode Kruisziekenhuis in Beverwijk (waar ook het brandwondencentrum gevestigd is) en sinds 2013 in het Antoni van Leeuwenhoek. Ze heeft in haar werk veel te maken met palliatieve zorg en ethische vragen. Ze laat ze een fragment zien uit Levensberichten, een drieluik van VPRO-regisseur Cherry Duyns uit 1986 waarin hij het dagelijks leven op de oncologische afdeling van het VU medisch centrum in beeld brengt. In Levensberichten zien we hoe artsen en verpleegkundigen omgaan met moeilijke gesprekken, de werkdruk, en de hoop en angst van ernstig zieke patiënten. De Kanter werkte vanaf eind jaren 80 ook een paar jaar in het VU ziekenhuis, maar niet op de kankerafdeling.

2. Ze laat een onbekende kant van zichzelf zien

De eerste twaalf jaar van haar leven woonde Wanda de Kanter op Borneo en in Soedan, waar haar vader op overzeese posten bij Shell werkte. Op haar twaalfde ging ze naar een kostschool in Den Haag, een compleet andere wereld. Ze rookte er haar eerste sigaretje.

En het was de tijd dat Ajax zo ongeveer alles won wat er te winnen viel. Wanda stond dan ‘s nachts op om met de jongens op het internaat naar voetbal te kijken. Die charme van Cruijff wil De Kanter laten zien met een fragment uit de documentaire Nummer 14 Johan Cruijff, een ode uit 1973 aan 's lands beste voetballer en een fraai tijdsbeeld van de vroege jaren 70.

3. Ze vertelt over rouw aan de hand van Nick Cave

De documentaire One More Time with Feeling zou eigenlijk gaan over het zestiende studioalbum van zanger Nick Cave. De verhaallijn sloeg echter een andere weg in toen zijn vijftienjarige zoon verongelukte en Cave veel verdriet had. De documentaire werd uiteindelijk een film over zowel het maakproces van het album als het rouwproces van Cave.

Wanda de Kanter neemt een fragment uit de documentaire mee naar Zomergasten om Nick Cave’s ideeën over rouw te laten horen. Hij beschrijft hoe het verlies van een dierbare je verandert. De Kanter werkt als longarts vaak met terminale kankerpatiënten en hun naasten, maar kreeg afgelopen jaar ook op persoonlijk vlak weer te maken met de dood toen haar enige broer overleed en drie dochters achterliet.

4. Ze neemt je mee in haar activisme tegen de tabaksindustrie

De keuzefilm van Wanda de Kanter is The Insider met Al Pacino en Russell Crowe. De film is gebaseerd op een interview met een klokkenluider uit de Amerikaanse tabaksindustrie, Jeffrey Wigand. Wigand onthulde tijdens dat interview dat zijn voormalige werkgever en andere tabaksfabrikanten verslavende en kankerverwekkende stoffen toevoegen aan sigaretten terwijl ze de effecten daarvan kennen. Hij strijdt voor de vervolging van de tabaksindustrie en is daarmee een groot voorbeeld voor Wanda de Kanter en haar comrade-in-arms en collega-longarts Pauline Dekker. De Kanter vertelt hoe zij haar eigen strijd tegen de tabaksindustrie voert en volhoudt.

Wigand speelde ook een rol in het proces dat zij samen met COPD-patiënte Lia Breed en longkankerpatiënte Anne Marie van Veen en advocate Benedicte Ficq voerden tegen de tabaksindustrie in Nederland. Hij liet zien hoe sigarettenfabrikanten door gaatjes te maken in de filters van sigaretten de wettelijke maximale teer- en nicotinewaarden niet overschrijden in meetexperimenten met rookmachines. Mensen die roken krijgen er in werkelijkheid meer van binnen, doordat ze die gaatjes met hun vingers of mond dicht houden wanneer ze een trek van een sigaret nemen.

5. Ze laat de kracht van muziek zien

In Zomergasten zal Wanda de Kanter een fragment delen van de documentaire Liesbeth List - Heb me lief uit Het uur van de wolf. Hierin neemt zangeres Liesbeth List samen met Gerard Alderliefste en haar oude vriend Ramses Shaffy zijn bekende nummer 'Laat me' opnieuw op. Shaffy lijdt aan de ziekte Korsakov door overmatig alcoholgebruik, dat vergelijkbare symptomen heeft als dementie, en heeft normaal gesproken veel moeite met spreken. Maar zodra hij begint te zingen leeft hij helemaal op en zingt hij krachtig. De ontroering en trots is duidelijk te zien bij Liesbeth List. Wanda de Kanter heeft in haar omgeving veel te maken gehad met dementie. Haar vader en schoonouders kregen de ziekte. In haar Zomergastenavond vertelt ze over de bijzondere werking van muziek bij mensen die kampen met dementie.