De beste journalistieke podcasts van dit moment

Op het online platform OnlyFans verkopen zogeheten ‘creators’ foto’s en video’s aan hun fans. Meestal zijn die beelden seksueel getint. Hoewel het internet vol staat met gratis porno, is de app mateloos populair.

Podcastmaker Leon Neyfakh staat bekend om zijn diepgravende podcasts over politieke en culturele onderwerpen. Hij maakte OnlyFantasy samen met Gracie Canaan, die haar inkomen als stand-upcomedian aanvult met het verkopen van pikante foto’s op OnlyFans. Samen ontdekken ze de wereld achter het platform, van de populairste sterren tot hun fans en mensen die er op een slimme manier een slaatje uit slaan. Voor een podcast over een pornoplatform gaat OnlyFantasy opvallend weinig over seks. Hij gaat vooral over eenzaamheid. Persoonlijke aandacht is blijkbaar voor veel mensen zo moeilijk te verkrijgen, dat ze grof geld betalen voor alleen al de suggestie ervan.

Leon Neyfakh is de maker van Slow Burn, een Amerikaanse podcast die in lange, diepgravende series belangrijke momenten in de Amerikaanse geschiedenis reconstrueert. Hij maakte ook Think Twice, een al even grondige reeks over de opkomst en ondergang van Michael Jackson. Zijn podcast over talkshowhost Jerry Springer is nu eindelijk achter de betaalmuur van Audible vandaan. In Final Thoughts: Jerry Springer loopt hij het hele leven van de omstreden talkshowhost door, van zijn politieke carrière als progressieve burgemeester tot zijn faam op televisie. In de jaren negentig was hij wereldwijd bekend als presentator van zijn schandaalshow, toch bleef hij door zijn bedenkelijke blik en wijze slotwoorden altijd iets netjes houden. Neyfakh vertelt boeiend, spreekt de juiste mensen en weet het fenomeen Springer ook mooi in de maatschappelijke context te plaatsen.

In 1962 verrees de Klokkenhof in Amsterdam, een destijds hypermoderne flat voor alleenstaande vrouwen. Nadat vastgoedbelegger Vesteda het complex in 2018 kocht, verloederde het en trokken er krakers in. Bewoners klaagden tevergeefs over geweld en intimidatie. Eind 2025 werd de Klokkenhof ontruimd en begon de renovatie, maar daar ging veel ophef in de media en de Amsterdamse gemeenteraad aan vooraf. Hoe kon het in deze flat zo uit de hand lopen? In zijn boeiende serie voor Het Parool concludeert Pietro Tramontin: de Klokkenhof staat symbool voor hoe de stad, de kraakbeweging en de woningnood sinds de jaren zestig zijn veranderd. Een jaar lang was Tramontin te vinden rond de flat, waar hij sprak met betrokkenen binnen en buiten het gebouw. De 26-jarige podcastmaker doet enthousiast de geschiedenis van volkshuisvesting en kraken in Amsterdam uit de doeken. Maar het zijn vooral de reportage-elementen en interviews met verschillende betrokkenen die de serie tot leven wekken. Met een bijzondere rol voor de dwarse bewoonster Joyce (68), die grenzeloos blijkt in haar strijd om de flat te behouden zoals die was. 

Isolde Raftery en Ella Hushagen zitten in 1999 op de Garfield High School in Seattle en schrijven voor de schoolkrant. Als het gerucht de ronde doet dat een leraar, Tom Hudson, ontucht zou hebben gepleegd met een medestudent, besluiten ze er een artikel over te publiceren. Tot hun verbazing keert iedereen, zowel leraren als klasgenoten, zich tegen hen. De hele school houdt de populaire docent de hand boven het hoofd. Een maand later pleegt Hudson zelfmoord, en Raftery en Hushagen zijn ervan overtuigd zij daar verantwoordelijk voor zijn geweest.

Raftery is nu onderzoeksjournalist en wil begrijpen wat er in 1999 echt is gebeurd. Ze interviewt oud-klasgenoten en -leraren. Dan blijkt dat wat zij indertijd publiceerde slechts een klein deel was van de wandaden van Hudson. Adults is the Room is een podcast die nog lang blijft nazinderen.

Vondeling: het klinkt als een woord uit de middeleeuwen, maar helaas gebeurt het ook nu soms nog dat een moeder geen andere uitweg ziet dan haar baby ergens neer te leggen en weg te lopen. Lieve was zo'n baby: in 2003 werd ze, nog maar een paar uur oud en gekleed in een honkbalshirtje, gevonden in een portiek in de wijk de Pijp in Amsterdam. In De Vondeling gaat ze samen met podcastmaker Roos Gerritsen op zoek naar wat er gebeurd is en wie haar ouders zijn. De zoektocht roept interessante vragen op. Zoals: wie of wat bepaalt je identiteit? En moet een baby te vondeling leggen wel of niet strafbaar zijn? Ondertussen raak je als luisteraar ook steeds nieuwsgieriger naar waar Lieve toch vandaan komt.

BBC’s World of Secrets heeft al een aantal uitstekende series afgeleverd, maar The Darkest Web is misschien wel de beste tot nu toe. Daarin worden onder meer twee Amerikaanse FBI-agenten gevolgd die het nuttigste maar ook het akeligste beroep op aarde hebben: het opsporen van kindermisbruikers op het dark web. Hoe infiltreer je in zo’n strikt besloten gemeenschap? Hoe slaag je erin met minieme aanwijzingen locaties op te sporen waar kinderen worden misbruikt? En hoe verloopt de arrestatie van de daders? Integer en wars van sensatielust, maar nagelbijtend spannend.

BBC-journalist Marianna Spring maakte eerder de sterke podcastserie Marianna in Conspiracyland. In Top Comment praat Spring wekelijks met de Amerikaanse onderzoeksjournalist Matt Shea, die zich net als zij bezighoudt met internetcultuur. De twee beloven de verhalen achter je socialemediafeed uit te zoeken – waarom is daar te zien wat er te zien is? De eerste aflevering duikt in een bizarre trend: decline porn. Dat zijn door AI gemaakte filmpjes waarin een stad door migranten helemaal in verval lijkt te zijn geraakt. Meteen een interessante case, omdat decline porn, zoals zoveel online hypes, op het eerste gezicht een grap lijkt. Verder bespreken Shea en Spring ‘looksmaxxer’ Clavicular, een influencer die met zijn prominente sleutelbeenderen jonge incels succes op de datingmarkt voorspiegelt – voor veel geld uiteraard. Ook bij hem blijkt juist het belachelijke aspect van zijn uitingen bij te dragen aan zijn virale succes. Alarmerend en fascinerend.

Dat we gefascineerd zijn door misdaad is duidelijk: series als Mocro Maffia en talloze truecrimepodcasts laten dat wel zien. Maar kunst kan ook helpen in het bestrijden van misdaad. Hoe? Dat onderzoeken Julius Ponten en Sheralynn Adriaansz in Tussen kunst en misdaad. In de podcast laten ze kunstenaars en misdaadprofessionals met elkaar in gesprek gaan over de impact van kunst op beleid en kennisvorming over criminaliteit.

In de meest recente aflevering zijn filmmaker Cyriel Guds en professor Jorn van Rij te gast over de Loverboy-films, waarvan het tweede deel binnenkort uitkomt. Zij vertellen over wat er komt kijken bij het verbeelden van zo’n gevoelige onderwerp als mensenhandel en seksuele uitbuiting. Hoe vertel je een verhaal zonder de werkelijkheid geweld aan te doen? En hoe helpt een oproep voor donaties aan het eind van de film de slachtoffers? Het zijn bijzonder interessante vragen, die een nieuw perspectief bieden op de rol van film in het zichtbaar maken van maatschappelijke problematiek.

Nederlands - journalistiek

Steeds meer Nederlanders hebben een kort lontje, waarom is dat? Dat is het uitgangspunt van de nieuwe podcast van Robin de Wever voor Max. In de zorg, het onderwijs, het openbaar vervoer: overal hoor je verhalen van mensen die zich niet weten te beheersen als ze niet precies krijgen wat ze willen. In Het mysterie van de boze mensen brengt De Wever veel van deze anekdotes bij elkaar. Ook weet hij (na veel zoeken) een boze burger te spreken te krijgen. Dit blijkt een man die flink door het leven is tegengewerkt. In maar liefst zeven afleveringen probeert De Wever erachter te komen wat onder de woede zit, maar wat mist zijn harde feiten en cijfers: wordt het echt steeds erger of is onvrede van alle tijden?

Nederlands - journalistiek

Krijgt een pasgeboren baby de borst of de fles? Het lijkt een privékwestie, maar er zijn veel krachten in het spel: commerciële belangen, beleid vanuit de overheid, sociale druk en vastgeroeste ideeën over het moederschap. Argos-journalist Hansje van de Beek (Dolle Mina’s van de dood) nam haar persoonlijke ervaring als kersverse moeder als uitgangspunt voor deze journalistieke verkenning. Ze gaat na in hoeverre de vele wetenschappelijke claims over de voordelen van moedermelk kloppen en onderzoekt de machtige lobby van kunstvoedingsfabrikanten. Het resultaat is een sterke podcast die zeker niet alleen voor aanstaande ouders is, maar juist de maatschappelijke relevantie van dit vraagstuk laat zien.

Amerikaans - muziek

★★★★★

Fela Kuti (1938-1997) was een zeer getalenteerde muzikant en de grondlegger van de afrobeat. Hij was een megaster in Afrika en daarbuiten. Maar hij had ook een sterk politiek bewustzijn, een spirituele en een excentrieke kant. Als er iemand in staat is om recht te doen aan zijn rijke nalatenschap, is het Jad Abumrad (Radiolab, Dolly Parton’s America) wel. Het twaalfdelige Fela Kuti: Fear No Man maakte hij voor Higher Ground, het productiebedrijf van Barack en Michelle Obama. Het is duidelijk te horen hoeveel geld en aandacht eraan besteed is. In elke aflevering richt hij zich op een ander aspect van Kuti’s leven. Hij interviewde meer dan 200 mensen en vertelt aanstekelijk. Bovendien heeft hij een geweldig muzikale manier van monteren, die de luisteraar meeneemt in de repetitieve en hypnotiserende ritmes die Kuti zijn band eindeloos door liet spelen. Een van de beste podcastseries van het jaar.

Nederlands - journalistiek

‘Ik ben misbruikt door een dominee toen ik kanker had,’ stond er in het appje van Rita aan onderzoeksjournalist Ellen van den Berg. Daarop besloot zij samen met podcastmaker Maarten Dallinga te onderzoeken of er vaker misbruik voorkomt binnen de Protestantse Kerk Nederland (PKN) en vooral of er adequaat gereageerd wordt op meldingen. Dat resulteerde in de zevendelige podcast Vloeken in de kerk (BNNVara).

Hoewel we verhalen over seksueel misbruik vooral kennen uit de katholieke kerk, gebeurt het dus ook bij de protestanten. De PKN heeft 1,4 miljoen leden, dus de kans dat er incidenteel grenzen worden overschreden is aanwezig. De podcastmakers gaan integer te werk en spreken nog twee lotgenoten van Rita en allerlei betrokkenen en experts. Maar van structureel misbruik of een doofpotcultuur lijkt geen sprake te zijn. Wel wordt duidelijk dat de aanpak van grensoverschrijdend gedrag niet altijd adequaat is.

De beroemdste voetbalmakelaar van Nederland, Mino Raiola, overleed in 2022 op 54-jarige leeftijd. In zijn stal had hij sterren als Zlatan Ibrahimović, Matthijs de Ligt, Paul Pogba en Erling Haaland. Zijn fascinerende carrière is het onderwerp van deze podcast van NOS-journalist Guido van Gorp (Gefixt). Raiola groeide op in Haarlem in een grote Italiaanse immigrantenfamilie. Vandaar dat hij nog jarenlang (ook door hemzelf) ‘een pizzabakkertje’ werd genoemd. Maar dankzij zijn vlotte babbel en slimme zakeninstinct klom hij al op jonge leeftijd op in de voetbalwereld. Van Gorp reist hem achterna en spreekt alle sleutelfiguren, van zijn familieleden tot oud-voetballers, maar ook de mensen met wie hij gebrouilleerd raakte. De vele mooie scènes plus de vlotte teksten maken dit een heerlijke podcast voor wie geïnteresseerd is in wat er achter de schermen van de voetbalwereld gebeurt.