De beste podcasts met persoonlijke verhalen van dit moment

Vondeling: het klinkt als een woord uit de middeleeuwen, maar helaas gebeurt het ook nu soms nog dat een moeder geen andere uitweg ziet dan haar baby ergens neer te leggen en weg te lopen. Lieve was zo'n baby: in 2003 werd ze, nog maar een paar uur oud en gekleed in een honkbalshirtje, gevonden in een portiek in de wijk de Pijp in Amsterdam. In De Vondeling gaat ze samen met podcastmaker Roos Gerritsen op zoek naar wat er gebeurd is en wie haar ouders zijn. De zoektocht roept interessante vragen op. Zoals: wie of wat bepaalt je identiteit? En moet een baby te vondeling leggen wel of niet strafbaar zijn? Ondertussen raak je als luisteraar ook steeds nieuwsgieriger naar waar Lieve toch vandaan komt.

Het zo’n verhaal uit de jeugd van Lucy Greenwall dat steeds opnieuw verteld werd: in 1987 werd op een landweggetje bij haar in de buurt in Suffolk een pasgeboren baby achtergelaten. Inmiddels is ze journalist en gaat ze onderzoeken wat er met die baby gebeurd is. De vondeling heet tegenwoordig Jess en wil ook meer weten over haar achtergrond. Deze podcast van Tortoise Investigates en The Observer geeft meer informatie over de beweegredenen van vrouwen die een kind te vondeling leggen, en zit vol met bijzondere plotwendingen. Jess ontdekt steeds meer over haar biologische familie, maar daar zijn ook donkere geheimen bij. Als ze dit van tevoren had geweten, was ze misschien niet eens aan de zoektocht begonnen.

De nieuwe podcastreeks van Serial gaat over een crimineel familielid van de bekende Russisch-Amerikaanse auteur M. Gessen. Neef Allen kwam op zijn vijftiende samen met zijn moeder Lena uit Rusland bij zijn familie in Amerika wonen. Gessen vond Allen altijd een zelfingenomen macho en een blaaskaak, de rest van de familie was een stuk milder. Tot Allen werd gearresteerd. Hij zou iemand opdracht hebben gegeven om zijn ex-vrouw te vermoorden. Met deze Priscilla was hij al jaren verwikkeld in een bittere strijd om de voogdij van hun twee kinderen. In de vijfdelige podcast spreekt Gessen uitgebreid met Priscilla, maar ook met Allen wanneer die eenmaal in de gevangenis zit. Ook is er spannende audio te horen van de undercoveroperatie waar Allen doelwit van bleek. Een fascinerend truecrime-/familieverhaal met literaire verwijzingen en een daverende slotzin.

In Er is iets vreemds gebeurd vertellen mensen over onverklaarbare ervaringen die ze ooit zelf hebben meegemaakt. Dat varieert van waterkranen die uit zichzelf beginnen te lopen tot dromen die bleken te voorspellen, of een schim die telkens ergens opduikt.
De podcast verscheen eerder al met ruim vijftig afleveringen en is nu, twee jaar later, terug met drie nieuwe verhalen. Net als voorheen luisteren de afleveringen weg als spannende kampvuurverhalen, vaak gestileerd als een hoorspel. De vertellers benadrukken dat alles waargebeurd is. Maar met makers Tom Hofland en Pascal van Hulst hoop je stiekem – vooral voor je eigen gemoedsrust – dat deze podcast net als een aantal van hun eerdere werk (De Blankenberge Tapes, Babylon) uiteindelijk toch fictie blijkt.

Sara de Monchy (Sara’s mysteries) volgt groep 8 van een basisschool in Vlaardingen in de aanloop naar hun eindmusical. Welke rollen gaan de kinderen spelen en hoe hangt dat samen met de rol die ze nu en in de toekomst in hun leven gaan vervullen? De Monchy raakt in deze serie aan allerlei belangrijke maatschappelijke thema’s, zoals armoede, jonge mantelzorgers, kansenongelijkheid en het lerarentekort. Maar het hart van het verhaal zijn de vijf kinderen die ze volgt, stuk voor stuk prachtige personages die een mooie ontwikkeling doormaken. Aan het eind van de zesde aflevering heb je ze in je hart gesloten en luister je net zo trots als het publiek in de zaal naar hun optreden in de musical.

Het concept van Verhaal onbekend is simpel, toch zijn er niet zo veel van dit soort podcasts in Nederland. Een onbekende Nederlander die iets heftigs heeft meegemaakt, vertelt zijn verhaal. Je hoort geen vragen van de interviewer, het geheel is zo gemonteerd dat het lijkt of de hoofdpersoon het in één keer tegen je vertelt. Daaromheen hoor je spaarzaam wat muziek en sounddesign. Daarvoor moeten de verhalen natuurlijk wel ijzersterk zijn, en dat klopt in de eerste drie afleveringen ook. Vooral het relaas van Lizzy, die opgroeide met twee ouders met een verstandelijke beperking, maakt indruk.

Nederlands - oorlog

Na het indrukwekkende Stad in oorlog: Charkiv één jaar onder vuur maakten Michiel Driebergen en Edwin Koopman voor VPRO's Bureau Buitenland opnieuw een podcast over de oorlog in Oekraïne die de waan van de dag overstijgt. In Dichter aan het front is de dode soldaat en dichter Maksym Kryvtsov de verteller. Zijn woorden worden vertolkt door Jaïr Stein. Tussendoor hoor je reportages van het leven aan de frontlinie van correspondent Michiel Driebergen. Het geheel zit vernuftig in elkaar. De oorlog, die we voornamelijk kennen van kille getallen en nieuwsberichten, wordt zo tegelijkertijd heel concreet als heel poëtisch, en gaat daardoor echt onder je huid zitten.

Nederlands – persoonlijke verhalen/geschiedenis

Trouw-journalist Jeannine Julen wil haar Surinaamse familiegeschiedenis uitpluizen, maar al snel blijkt dat haar nieuwsgierigheid niet overal op prijs wordt gesteld. Dat ze toch besluit door te duwen, maakt deze podcast spannend. Veel geheimen en patronen hebben hun oorsprong in het koloniale verleden en de slavernij, leren we als de podcast vordert. De vrouwen van Saramacca is niet de eerste podcast over een familiegeschiedenis tegen de achtergrond van het kolonialisme. Maar Julen vertelt het verhaal echt van binnenuit en gaat veel verder dan zoeken in archieven. Ook de keus om de geheimen van de Surinaamse winti verder te ontrafelen geeft het verhaal een extra laag mee. Tel daarbij het vakmanschap van medepodcastmaker Dija Kabba (Niemandsland) op en je wordt als luisteraar meegevoerd naar een kant van Suriname die voor veel bakra’s – oftewel witte mensen – tot dusver verborgen bleef.

Nederlands – journalistiek

Na het overlijden van haar vader vond fotograaf Rachel Corner een certificaat waarop stond dat er in 1944 namens hem een boom was geplant in Palestina. Als ze dit verhaal samen met podcastmaker Mandula van den Berg gaat uitzoeken, komen ze erachter dat het Joods Nationaal Fonds (JNF) bossen gebruikt om Palestijns land in beslag te nemen, verwoeste dorpen te verbergen en gemeenschappen te verdrijven. In deze vijfdelige podcast onderzoeken Corner en Van den Berg de historische context van het bos en maken ze een reis naar Israël en Palestina, om te kijken of ze de specifieke boom van vader Corner kunnen vinden. Natuurlijk is het actuele geweld in de regio niet te vermijden, maar deze podcast vol indrukwekkende scènes richt zich vooral op de wortels van de bezetting en onderdrukking van een volk.

Nederlands – persoonlijke verhalen

In Nederland raken jaarlijks zo’n 35.000 volwassenen vermist. De meesten worden binnen 24 uur teruggevonden, maar voor sommigen blijft hun verblijfplaats onzeker. Een deel keert nooit terug.

In de EO-podcast Verdwenen spreekt presentator Marleen Stelling met nabestaanden over de emoties en de praktische obstakels die een vermissing met zich meebrengen. Heel vernieuwend is de podcast niet, maar dat doet niets af aan de gesprekken. Vooral de verhalen over de slepende strijd met gemeenten, instanties en verzekeraars zijn indrukwekkend. Zonder officieel bewijs van overlijden kan niets worden afgesloten: administratief blijft iemand bestaan; terwijl nabestaanden vastlopen in hun rouw blijven de rekeningen binnenkomen.