De beste misdaadpodcasts van dit moment

Over swingers wordt nogal eens lacherig gedaan door iedereen die niet swingt, maar het lachen vergaat je snel als je luistert naar Swingers, een zesdelige serie van de BBC waarin Ruth O’Grady een akelig boekje opendoet over haar ervaringen. Onder druk van haar man Chris had ze in anderhalf jaar tijd seks met meer dan honderd mannen. Niet in clubs, maar gewoon thuis of in de auto. Ruth besloot in navolging van Gisèle Pelicot onder haar eigen naam mee te werken aan deze expliciete maar integer gemaakte podcast, die duidelijk maakt hoe complex het begrip ‘consent’ is.

In de hoogtijdagen van de terroristische organisatie Islamitische Staat vertrokken ongeveer honderd Belgische vrouwen naar het kalifaat in Syrië. Veel van hen keerden weer terug naar hun thuisland, werden veroordeeld en zaten hun straf uit. Inmiddels zijn ze weer op vrije voeten. In deze podcast van VRT Max spreken vier jonge vrouwen openlijk over hoe ze radicaliseerden, in het kalifaat terechtkwamen en weer terugkeerden. In een sobere interviewsetting vertellen de vrouwen tot in detail over deze periode uit hun leven. Bij sommige afleveringen is een luisterwaarschuwing op zijn plaats: onderwerpen als verkrachting, slavernij en mishandeling komen voorbij.

Als Jennifer Hurst ’s avonds haar hond uitlaat, doemt er een man op uit de schemering. Hij roept: ‘Dit is een pistool, trut. Doe wat ik zeg, anders maak ik je af.’ Wat volgt is een twaalf uur durende ontvoering. Hoewel er voldoende mogelijkheden om te ontsnappen zijn, kan Hurst zich er niet toe zetten. Waarom niet? Die vraag achtervolgt haar nu al twaalf jaar.

Journalist Tom Joudrey interviewt in dit drieluik slachtoffer Hurst én dader Nathan Taylor. Beiden vertellen openhartig over hun complexe, door drugs beïnvloede familieachtergronden en hoe elkaars wegen zich die nacht kruisten. De interviews doen bijna voyeuristisch aan, de verhalen worden zonder opsmuk gebracht en komen daardoor keihard binnen. Maar in de laatste aflevering bekruipt je wel het gevoel dat Joudrey zijn hoofdpersoon iets meer tegen haarzelf in bescherming had mogen nemen.

In 1971 wordt in het hippie-jongerencentrum Fashion in Hengelo een van de vaste klanten vermoord. Het slachtoffer is de 26-jarige Gerrit Wensing, die zichzelf Jatti noemt. De daders zijn bekend, maar zijn lichaam is nooit gevonden. Het verhaal laat de Twentse journalist Marco Krijnsen al jaren niet los. In 2016 schreef hij het boek Jatti. De moord in het Paradiso van het oosten en nu maakte hij voor Podimo de podcast De Hippiemoord. Het verhaal komt ook als podcast goed tot zijn recht. De jaren zeventig blijken een dankbaar decor en met psychedelische rockmuziek weet Krijnsen de juiste sfeer neer te zetten. Hij blijft zelf op de achtergrond, waardoor de verhalen van de kleurrijke oud-bezoekers van Fashion extra veel indruk maken.

BBC’s World of Secrets heeft al een aantal uitstekende series afgeleverd, maar The Darkest Web is misschien wel de beste tot nu toe. Daarin worden onder meer twee Amerikaanse FBI-agenten gevolgd die het nuttigste maar ook het akeligste beroep op aarde hebben: het opsporen van kindermisbruikers op het dark web. Hoe infiltreer je in zo’n strikt besloten gemeenschap? Hoe slaag je erin met minieme aanwijzingen locaties op te sporen waar kinderen worden misbruikt? En hoe verloopt de arrestatie van de daders? Integer en wars van sensatielust, maar nagelbijtend spannend.

Dat we gefascineerd zijn door misdaad is duidelijk: series als Mocro Maffia en talloze truecrimepodcasts laten dat wel zien. Maar kunst kan ook helpen in het bestrijden van misdaad. Hoe? Dat onderzoeken Julius Ponten en Sheralynn Adriaansz in Tussen kunst en misdaad. In de podcast laten ze kunstenaars en misdaadprofessionals met elkaar in gesprek gaan over de impact van kunst op beleid en kennisvorming over criminaliteit.

In de meest recente aflevering zijn filmmaker Cyriel Guds en professor Jorn van Rij te gast over de Loverboy-films, waarvan het tweede deel binnenkort uitkomt. Zij vertellen over wat er komt kijken bij het verbeelden van zo’n gevoelige onderwerp als mensenhandel en seksuele uitbuiting. Hoe vertel je een verhaal zonder de werkelijkheid geweld aan te doen? En hoe helpt een oproep voor donaties aan het eind van de film de slachtoffers? Het zijn bijzonder interessante vragen, die een nieuw perspectief bieden op de rol van film in het zichtbaar maken van maatschappelijke problematiek.

De broertjes Gabe en Larry zijn als kind onafscheidelijk, maar eenmaal volwassen neemt hun leven een compleet andere wending: Gabe gaat bij de politie, Larry bij een drugsbende. Terwijl Gabe boeven vangt, zit Larry af en aan in de bak. Tot hij wordt doodgeschoten. The Brothers Ortiz gaat voorbij clichés en sensatie, maar neemt alle tijd om de broers en het gezin waarin ze opgroeien in de verf te zetten. Verteller Sean Flynn krijgt vrienden en familie aan het praten, met een hoofdrol voor de sympathieke Gabe. Met zijn ingetogen stijl en fijne stem is hij een verademing vergeleken bij de gemiddelde Amerikaanse truecrimepodcast.

De Amerikaanse podcast Love + Radio van Nick Van der Kolk staat bekend om de bijzondere, soms bizarre verhalen en experimentele vorm. Deze reeks betreedt qua onderwerp bekend terrein – true crime – maar is op andere vlakken weer uniek. Van der Kolk werkte maar liefst veertien jaar aan deze tiendelige serie over een man die 45 jaar in de gevangenis zat. Deze Michael Thompson is een intrigerende en complexe figuur: hij was zowel onderdeel van de inheemse gemeenschap in Amerika als een radicale neonazibende. Hij is intelligent, charmant, maar ook gewelddadig en onbetrouwbaar. In deze sfeervolle serie met spaarzame voice-overs en broeierige muziek mag de luisteraar uiteindelijk zelf een oordeel vellen.

Wie in therapie gaat, vertrouwt erop dat zijn diepste geheimen veilig binnen de muren van de spreekkamer blijven. Maar in Finland gebeurde het ondenkbare: Vastaamo, een landelijke keten van psychotherapeutische praktijken, werd gehackt en 33.000 patiëntendossiers werden buitgemaakt. Als er niet betaald werd, gingen ze met honderden tegelijk online. In Ransom Man van de BBC wordt deze nachtmerrie gedegen en respectvol gereconstrueerd. Je hoort patiënten die het slachtoffer waren, zoals Tiina, die na een jarenlange worsteling eindelijk in therapie ging, maar ook de techjournalist die in contact kwam met de afperser. Een adembenemend en doodeng verhaal.

Brits – true crime

Een jong, knap en rijk Amerikaans stel bouwt een huis midden in het regenwoud van Costa Rica waar ze wilde dieren gaan opvangen. Met de zeshonderd miljoen dollar die hij heeft verdiend, worden duizenden hectares opgekocht waarna er in de jungle een gigantisch, buitenaards ogend huis verrijst. De bewoners willen zo weinig mogelijk met de buitenwereld te maken hebben. Ze hebben genoeg aan elkaar en de dieren die ze opvangen. Maar al in de eerste aflevering van de Britse podcast Hell in Heaven blijkt dat een van hen dit avontuur niet zal overleven. Het vereist uiterste discipline om niet voortijdig te gaan googelen wat hier is gebeurd, zo intrigerend en spannend is dit verhaal, dat ook nog eens integer en zonder hijgerig effectbejag wordt verteld.

Nederlands – true crime

In 2021 overleed de Nederlander Jacob van Gulik in zijn appartement in Qatar. Jacob was een fitte dertiger die een paar jaar eerder zijn droombaan had gevonden als assistent-curator in het privémuseum van de Qatarese sjeik. Zijn dood is omgeven door allerlei verdachte omstandigheden, maar de autoriteiten werken niet mee aan een onderzoek. Ten einde raad kloppen Jacobs ouders aan bij kunstdetective Arthur Brand en journalist Lex Boon. Qatar staat al bekend om het onvrije regime en het museum blijkt een slangenkuil vol roddel en achterklap. Wat Boon allemaal ontdekt, hoor je in deze zevendelige podcast; een uitstekend geschreven serie vol met spannende cliffhangers.