De beste misdaadpodcasts van dit moment

BBC’s World of Secrets heeft al een aantal uitstekende series afgeleverd, maar The Darkest Web is misschien wel de beste tot nu toe. Daarin worden onder meer twee Amerikaanse FBI-agenten gevolgd die het nuttigste maar ook het akeligste beroep op aarde hebben: het opsporen van kindermisbruikers op het dark web. Hoe infiltreer je in zo’n strikt besloten gemeenschap? Hoe slaag je erin met minieme aanwijzingen locaties op te sporen waar kinderen worden misbruikt? En hoe verloopt de arrestatie van de daders? Integer en wars van sensatielust, maar nagelbijtend spannend.

Dat we gefascineerd zijn door misdaad is duidelijk: series als Mocro Maffia en talloze truecrimepodcasts laten dat wel zien. Maar kunst kan ook helpen in het bestrijden van misdaad. Hoe? Dat onderzoeken Julius Ponten en Sheralynn Adriaansz in Tussen kunst en misdaad. In de podcast laten ze kunstenaars en misdaadprofessionals met elkaar in gesprek gaan over de impact van kunst op beleid en kennisvorming over criminaliteit.

In de meest recente aflevering zijn filmmaker Cyriel Guds en professor Jorn van Rij te gast over de Loverboy-films, waarvan het tweede deel binnenkort uitkomt. Zij vertellen over wat er komt kijken bij het verbeelden van zo’n gevoelige onderwerp als mensenhandel en seksuele uitbuiting. Hoe vertel je een verhaal zonder de werkelijkheid geweld aan te doen? En hoe helpt een oproep voor donaties aan het eind van de film de slachtoffers? Het zijn bijzonder interessante vragen, die een nieuw perspectief bieden op de rol van film in het zichtbaar maken van maatschappelijke problematiek.

De broertjes Gabe en Larry zijn als kind onafscheidelijk, maar eenmaal volwassen neemt hun leven een compleet andere wending: Gabe gaat bij de politie, Larry bij een drugsbende. Terwijl Gabe boeven vangt, zit Larry af en aan in de bak. Tot hij wordt doodgeschoten. The Brothers Ortiz gaat voorbij clichés en sensatie, maar neemt alle tijd om de broers en het gezin waarin ze opgroeien in de verf te zetten. Verteller Sean Flynn krijgt vrienden en familie aan het praten, met een hoofdrol voor de sympathieke Gabe. Met zijn ingetogen stijl en fijne stem is hij een verademing vergeleken bij de gemiddelde Amerikaanse truecrimepodcast.

De Amerikaanse podcast Love + Radio van Nick Van der Kolk staat bekend om de bijzondere, soms bizarre verhalen en experimentele vorm. Deze reeks betreedt qua onderwerp bekend terrein – true crime – maar is op andere vlakken weer uniek. Van der Kolk werkte maar liefst veertien jaar aan deze tiendelige serie over een man die 45 jaar in de gevangenis zat. Deze Michael Thompson is een intrigerende en complexe figuur: hij was zowel onderdeel van de inheemse gemeenschap in Amerika als een radicale neonazibende. Hij is intelligent, charmant, maar ook gewelddadig en onbetrouwbaar. In deze sfeervolle serie met spaarzame voice-overs en broeierige muziek mag de luisteraar uiteindelijk zelf een oordeel vellen.

Wie in therapie gaat, vertrouwt erop dat zijn diepste geheimen veilig binnen de muren van de spreekkamer blijven. Maar in Finland gebeurde het ondenkbare: Vastaamo, een landelijke keten van psychotherapeutische praktijken, werd gehackt en 33.000 patiëntendossiers werden buitgemaakt. Als er niet betaald werd, gingen ze met honderden tegelijk online. In Ransom Man van de BBC wordt deze nachtmerrie gedegen en respectvol gereconstrueerd. Je hoort patiënten die het slachtoffer waren, zoals Tiina, die na een jarenlange worsteling eindelijk in therapie ging, maar ook de techjournalist die in contact kwam met de afperser. Een adembenemend en doodeng verhaal.

Brits – true crime

Een jong, knap en rijk Amerikaans stel bouwt een huis midden in het regenwoud van Costa Rica waar ze wilde dieren gaan opvangen. Met de zeshonderd miljoen dollar die hij heeft verdiend, worden duizenden hectares opgekocht waarna er in de jungle een gigantisch, buitenaards ogend huis verrijst. De bewoners willen zo weinig mogelijk met de buitenwereld te maken hebben. Ze hebben genoeg aan elkaar en de dieren die ze opvangen. Maar al in de eerste aflevering van de Britse podcast Hell in Heaven blijkt dat een van hen dit avontuur niet zal overleven. Het vereist uiterste discipline om niet voortijdig te gaan googelen wat hier is gebeurd, zo intrigerend en spannend is dit verhaal, dat ook nog eens integer en zonder hijgerig effectbejag wordt verteld.

Nederlands – true crime

In 2021 overleed de Nederlander Jacob van Gulik in zijn appartement in Qatar. Jacob was een fitte dertiger die een paar jaar eerder zijn droombaan had gevonden als assistent-curator in het privémuseum van de Qatarese sjeik. Zijn dood is omgeven door allerlei verdachte omstandigheden, maar de autoriteiten werken niet mee aan een onderzoek. Ten einde raad kloppen Jacobs ouders aan bij kunstdetective Arthur Brand en journalist Lex Boon. Qatar staat al bekend om het onvrije regime en het museum blijkt een slangenkuil vol roddel en achterklap. Wat Boon allemaal ontdekt, hoor je in deze zevendelige podcast; een uitstekend geschreven serie vol met spannende cliffhangers.

Amerikaans – true crime

Dat de eerbiedwaardige Malcolm Gladwell zich in zijn oerdegelijke geschiedenispodcast Revisionist History zou inlaten met een ordinaire moordzaak, was nogal verrassend. Zijn zevendelige serie The Alabama Murders begint tamelijk conventioneel, met een dominee die vreemdgaat en de moord op zijn vrouw. Hij spreekt betrokkenen, reist naar de plek des onheils en verdiept zich in de cultuur van het diepe Zuiden van de VS. Maar gaandeweg wordt duidelijk dat Gladwell een veel groter en belangwekkender verhaal wil vertellen. Hij gebruikt deze zaak om inzichtelijk te maken hoe een ogenschijnlijk eenvoudige gebeurtenis een lawine aan onvermoede consequenties kan veroorzaken. Want de moord op de domineesvrouw zou leiden tot een verhit nationaal debat over de doodstraf.

Nederlands – true crime

Betty Szabó was een negentienjarige sekswerker uit Hongarije die op de Wallen in Amsterdam werkte. In de nacht van 20 februari 2009 werd ze door haar naaste collega’s gevonden in een enorme plas bloed. Ze was meer dan zeventig keer gestoken met een mes. Ondanks intensief onderzoek is de moordenaar nooit gevonden. Podcastmaker Naomi Steijger (Zwermelingen) hoort via haar bijbaan over de moord en besluit uit te gaan zoeken wie Betty was, om zo het truecrimegenre tegen het licht te houden. Maar al snel raakt ze zelf verstrikt in de zaak, want de cold case wordt heropend. Steijger vlecht alles op een meesterlijke manier door elkaar: een spannende moordzaak, reflectie op het beroep van sekswerker en misdaadjournalist en haar artistieke keuzes in muziek en sound design. De eerste twee afleveringen zijn overal te beluisteren, voor de rest moet je een Podimo-abonnement hebben.

Nederlands – true crime

Op 13 september 2022 viel de FIOD het huis en de werkkamer van Jumbo-topman Frits van Eerd binnen. Het vierde seizoen van de onderzoekspodcast Achter gesloten deuren van Het Financieele Dagblad start met dat moment en volgt de strafzaak tot zijn veroordeling. Hij is schuldig bevonden aan witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte en moet twee jaar de cel in. Het interessante aan de podcast is dat – afgezien van Van Eerd zelf – iedereen wordt geïnterviewd; van de advocaten tot de zaaksofficier en allerlei deskundigen. Zo krijg je van dichtbij mee hoe het proces verloopt, met een bijna komische noot van een fles Roundup en grote sommen contant geld in een koelkast.