Vijf podcasttips: denken, weten, zwijgen

Hoewel Nederland een relatief veilig land is, geeft zeker de helft van onze landgenoten aan ooit een traumatische gebeurtenis te hebben meegemaakt. Ook online vliegen termen als trauma, stoornis en grenzen je om de oren. Dat viel ook journalist Sophie Frankenmolen op. Samen met filosoof Damiaan Denys spreekt ze over trauma-inflatie in de tweede aflevering van Even denken, een nieuwe podcast van Universiteit van Nederland. Qua concept lijkt de podcast erg op Wie ben ik? (ook van Universiteit van Nederland), waarin ook vragen over jezelf worden onderzocht. Het verschil zit hem vooral in de manier waarop dat gebeurt. Even denken voelt veel meer als een doorlopend gesprek, in plaats van een opeenvolging van hapklare feitjes en duidelijke uitleg.

Hoe weet je eigenlijk iets écht zeker? Daar houden waaromvragende kinderen én wetenschappers zich dagelijks mee bezig. In deze podcast worden in vijf afleveringen de belangrijkste principes van de wetenschap toegelicht: aantonen, herhalen, bijstellen, controleren en voortbouwen. Dat gebeurt met allerlei leuke voorbeelden. Er is een voice-over, een kinderpanel van ‘Zekerweters’ en geacteerde scènes. Daardoor gebeurt er elke minuut wel iets en zullen de luisteraars zich geen seconde vervelen.  

Diede Vonk (De eierwekker) maakte deze podcast voor het Teylers museum in Haarlem en Sara de Monchy (van haar mysteries) deed de eindredactie. Samen lukt het ze om wetenschap toegankelijk te maken voor kinderen van een jaar of zeven en hun ouders te enthousiasmeren om de bijbehorende tentoonstelling te bezoeken.

De talentvolle jonge journalist Roeland Wendel duikt in een mysterieuze misdaad uit zijn geboortedorp Katwijk aan zee. Op een vissersschip zouden in 1915 meerdere bemanningsleden vermoord zijn, omdat niemand minder dan de duivel aan boord was. Maar voor een écht spookverhaal zijn er te veel details en te veel mensen die het verhaal kennen. Gelukkig blijft het in deze podcast niet bij speculeren en gissen. Wendel deed drie jaar onderzoek en durft moeilijke kwesties aan te kaarten, ook in zijn eigen familie in het strenggelovige dorp.

Over swingers wordt nogal eens lacherig gedaan door iedereen die niet swingt, maar het lachen vergaat je snel als je luistert naar Swingers, een zesdelige serie van de BBC waarin Ruth O’Grady een akelig boekje opendoet over haar ervaringen. Onder druk van haar man Chris had ze in anderhalf jaar tijd seks met meer dan honderd mannen. Niet in clubs, maar gewoon thuis of in de auto. Ruth besloot in navolging van Gisèle Pelicot onder haar eigen naam mee te werken aan deze expliciete maar integer gemaakte podcast, die duidelijk maakt hoe complex het begrip ‘consent’ is.

De Vlaamse theatermakers Katrien Pierlet en Sofie Palmers onderzoeken in deze podcast grote thema’s als liegen, taal en schaamte, onder het motto: wat maakt een mens een mens? Dat wil trouwens niet zeggen dat de podcast ingewikkeld is, hij is prima te beluisteren voor kinderen van een jaar of acht (die niet bang zijn voor af en toe een spannende scène). De afleveringen zijn wat langer dan de gebruikelijke kinderpodcast, minstens een half uur. Hoofdpersonen Katrien en Sofie zijn de ‘wonderzoekers’ met een eigen onderzoeksbureau. Ze ontmoeten allerlei personages die iets te maken hebben met het thema. Ondertussen kom je allerlei leuke feiten aan de weet, maar dit is meer een theater- of filosofiepodcast dat een wetenschappelijke. Het sounddesign is van de befaamde Wederik de Backer, dus dat zit ook wel snor.