Zwijgen aan zee: Een ongelofelijk moordmysterie van honderd jaar oud

Als de opa van Roeland Wendel hem een verhaal vertelt over een oude Katwijkse legende, denkt de journalist aanvankelijk dat het een spookverhaal is. Op een vissersschip zouden in 1915 meerdere bemanningsleden vermoord zijn, omdat niemand minder dan de duivel aan boord zou zijn geweest. Maar voor een écht spookverhaal zijn er te veel details en te veel mensen die het verhaal kennen.

Wendel is gefascineerd en begint in het verleden te graven, waarna al snel blijkt dat er daadwerkelijk een schip is geweest en drie onverklaarbare doden. Uiteindelijk werkt hij drie jaar voor BNNVara aan de zesdelige podcastserie Zwijgen aan zee. Roeland Wendel vertelt: ‘Het verhaal neemt zo’n ongelofelijke wending, die je niet ziet aankomen als je begint met een thriller-whodunnit-murderpodcast.’

In de eerste aflevering neemt Wendel de luisteraar mee in de eerste gesprekken met zijn opa en moeder over de legende. Hij is aanvankelijk niet van plan om er dieper in te duiken, tot zijn opa onverwachts overlijdt en het een manier blijft om hem nog niet los te laten. ‘De podcast heeft de belofte van een moordverhaal van meer dan honderd jaar oud én gaat over de vraag: waarom wordt hier niet over gesproken? Dat laatste element wordt steeds belangrijker gedurende de podcast, ook als het gaat om mijn persoonlijke band met Katwijk aan Zee en tussen mij en mijn opa.’

Zo krijgt Wendel tijdens het maken ruzie met zijn moeder, die moeite heeft met de mogelijke kritiek op Katwijk aan Zee en het aldaar florerende geloof die er in de podcast verwerkt zit. ‘Dat lag voor mij heel gevoelig. Toen ik uit de kast kwam, voelde ik dat er iets veranderde in de relatie met mijn familie. Mijn opa heb ik het nooit durven vertellen; hij zou nooit zijn gestopt om voor mij te bidden.’ Juist die onbesproken afstand tussen Wendel en zijn Katwijkse familie werd beslecht in de zoektocht naar de legende. ‘Deze zoektocht werd uiteindelijk ook een manier om alsnog dichter bij opa te komen. Het was echt een nieuwe manier om met hem te connecten, er was een gedeelde interesse; iets wat ik voor hem kon doen.’

Niet iedereen in het dorp was en is blij met Wendel en zijn zoektocht. ‘Welkom in Katwijk, iedereen is familie van elkaar. Er zijn nazaten van de opvarenden die veel liever hebben dat dit verhaal onbesproken blijft.’ Ook de gemeente deed zijn uiterste best om de archieven gesloten te houden, maar via de gemeenteraad, WOO-verzoeken en mediadruk is het Wendel gelukt om de onderste steen boven te krijgen. ‘Ik kan niet zeggen dat ik het huis heb kunnen afbouwen, maar dichter bij de waarheid had ik niet kunnen komen. En uiteindelijk is het naast een moordverhaal ook een lesje sociologie, over hoe een dorp omgaat met zo’n zware gebeurtenis. En de menselijke behoefte om niet uit de groep te worden gegooid.’