De podcast 'Handleiding ontbreekt' maakt seks en genot bespreekbaar

‘Weet u wat de orgasmekloof is?’ vraagt Janna Grosfeld in Handleiding ontbreekt aan een voorbijlopende vrouw. Die antwoordt wat ongemakkelijk: ‘Wat zei je?’ Ze haalt adem, laat de vraag even op zich inwerken en besluit dan dat ze liever geen antwoord geeft. ‘Succes ermee,’ zegt ze, waarna ze vlug wegloopt.  

Niet zo gek, vindt ook Grosfeld. ‘Seks is natuurlijk iets heel intiems. Dan staat er ineens een wildvreemde voor je neus die wil weten hoe vaak je klaarkomt. Ik snap wel dat niet iedereen daarop zit te wachten,’ vertelt ze aan de VPRO Gids. 

Rondom dat ongemak ligt ook de motivatie van Grosfeld om juist wél vragen over seks te stellen. ‘Ik vond het vroeger vreselijk als mijn vriendinnen het over seks hadden, laat staan dat ik er zelf over sprak met de mensen waarmee ik seks had.’ Het vertrekpunt daarbij is de orgasmekloof: tijdens heteroseksuele seks bereikt 95 procent van de mannen een orgasme, tegenover 65 procent van de vrouwen. ‘Ondanks dat ik mijzelf als onderdeel beschouw van een behoorlijk vrije generatie, is er nog steeds veel ongemak en onwetendheid rondom vrouwelijk genot,’ aldus Grosfeld.  

‘Op school bleef de seksuele voorlichting altijd beperkt tot een condoom over een banaan doen, en in films zag je dat de man en vrouw altijd hartstochtelijk en tegelijk klaarkwamen.’ Toch zoekt ze liever naar oplossingen dan naar schuldigen. ‘We moeten oppassen dat we niet te veel met het vingertje gaan wijzen en elkaar de schuld geven. Dan kan er nooit een open en luchtig gesprek komen.’  

Dat zo’n gesprek niet meteen vloeiend loopt, maar soms gepaard gaat met een ongemakkelijke stilte of afgewende blik, ziet Grosfeld niet direct als probleem. ‘Nieuwsgierigheid komt verder dan schaamte.’ 

Met diezelfde nieuwsgierigheid, luchtigheid en een flinke dosis droge humor bevraagt Grosfeld verschillende generaties mannen en vrouwen over hun seksleven. Daarnaast reflecteert ze op haar persoonlijke seksleven wanneer ze haar eerste liefde weer ontmoet en bijpraat met een recente sekspartner. Wat leren deze ervaringen haar over zichzelf en hoe helpen ze haar eigen vraagstuk beter begrijpen? 

‘Door mezelf bij het gesprek te betrekken wordt het gelijkwaardiger en persoonlijker dan wanneer ik alleen een onderzoekende interviewer zou zijn’, vertelt ze. Daarnaast helpt het audioformat om de luisteraar verder op zijn gemak te stellen. ‘Ik denk dat luisteren veiliger aanvoelt dan kijken, zeker met dit onderwerp. Ook praten mensen makkelijker in een microfoon dan voor een camera.’ 

Juist voor dat praten over seks ontbreekt nog een echte handleiding. Er valt genoeg uit te leggen over het menselijk lichaam en zijn werking, maar ingewikkelder wordt het wanneer gevoelens en verlangens gearticuleerd moeten worden. Handleiding ontbreekt werkt aan een eerste opzet voor zo’n handleiding, of beter gezegd: spreekt die uit.