Indringende podcast 'Niet mijn schuld' over de gevolgen van de toeslagenaffaire

Ze zijn niet meteen enthousiast, bij de publieke omroep. Een podcast over het toeslagenschandaal, is dat onderwerp niet erg uitgekauwd? ‘Maar het is nog niet voorbij en we weten nog zo weinig’, zo houdt journalist Sander ’t Sas vol. Uiteindelijk krijgt hij na maanden zijn zin en kan hij de podcast Niet mijn schuld – Kinderen van de toeslagenaffaire officieel gaan maken, voor AvroTros. ’t Sas heeft de ambitie om vooral de kinderen aan het woord te laten. Maar zo vertelt hij in de eerste aflevering: ‘Die willen lang niet allemaal hun verhaal doen als ik rond ga bellen. Zeker niet aan de media. Er is veel weerstand.’

Ook bij het publiek is omtrent het toeslagenschandaal veel wantrouwen richting de media. ’t Sas probeert dat in zijn bewonderingswaardige serie te tackelen door de luisteraar zo transparant mogelijk mee te nemen in het maakproces. Zo komt in de eerste aflevering naar voren dat het idee voor de podcast kwam van de gedupeerde toeslagenouder Roger Derikx. Hij was als voormalig taxichauffeur onder de indruk van de bekroonde podcast De taxioorlog en vraagt ’t Sas om in het toeslagenschandaal te duiken. Omdat ’t Sas je meeneemt in zijn eigen twijfels, overwegingen en uiteindelijke overtuiging dat dit onderwerp nog láng niet af is, kun je als luisteraar niet anders dan hetzelfde concluderen. Niet iedereen heeft namelijk de luxe om het onderwerp als afgerond te beschouwen.

Duizenden gedupeerden leven nog elke dag met de keiharde, ontwrichtende gevolgen van het toeslagenschandaal. Levens geruïneerd, kinderen uit huis geplaatst, huwelijken kapot, bedrijven failliet. En dan de kinderen zelf, ’t Sas spreekt een meisje dat 23 keer verhuisde binnen vijf verschillende landen, zó bang was haar moeder dat instanties haar zouden meenemen.

In andere afleveringen komen de hartverscheurende verhalen van kinderen die wél werden meegenomen. Hoe heeft dit in godsnaam kunnen gebeuren, vraag je je als luisteraar af? Dat een overheid haar burgers zo moedwillig, zo zonder enige compassie en met ogenschijnlijk genoegen, totaal de vernieling in werkt. In veel gevallen enkel omdat ze een buitenlandse achternaam hebben, of een dubbele nationaliteit. Nee, het toeslagenschandaal verdient nog vele, vele jaren onze aandacht. Opdat we nooit vergeten hoe huiveringwekkend de gevolgen van institutioneel racisme zijn.