Angst, stress en somberheid: gevoelens die in tijden van corona en ingrijpende veranderingen kunnen opspelen. Psycholoog Gijs Coppens legt uit waar die gevoelens vandaan komen én komt met tips om juist nu het hoofd koel te houden.

De wereld zoals wij hem kennen, is in slechts een paar weken tijd radicaal veranderd. Door deze crisis zijn we genoodzaakt ons dagelijkse leven compleet anders vorm te geven. Combineer deze ingrijpende veranderingen met een constante stroom van slecht nieuws en het is niet gek dat mensen in deze periode meer angst, stress en somberheid ervaren dan normaal.

Daar moeten we wat mee, dacht psycholoog Gijs Coppens. Dus zette hij met zijn psychologenpraktijk iPractice een ‘coronahotline’ op. Mensen die vanwege deze coronacrisis angst, stress of somberheid ervaren, kunnen bij iPractice terecht voor een telefonisch of online consult met een van de drie psychologen die paraat staan. Inmiddels rinkelt om de vijf minuten de telefoon.  

Eerste hulp bij corona-angst

‘Deze crisis is zo heftig en ontregelend, dit is een vorm van machteloosheid die we nog niet kennen’, vertelt Gijs Coppens. ‘Mensen gaan hier geheid psychische klachten door ontwikkelen, mensen die door het vastlopen van de GGZ nergens terechtkunnen. Zo ontstond het idee van de hotline. Een laagdrempelige manier om hulp te zoeken, ook voor mensen die nog nooit te maken hebben gehad met de GGZ. Via de hulplijn kun je ook gewoon één vraag stellen, zonder dat je daarvoor gelijk in behandeling hoeft. Zie het als eerste hulp bij corona-angst.’

Existentiële angst

Mensen melden zich met verschillende klachten en vragen, maar een aantal thema’s komt steeds terug.

Coppens: ‘Mensen zijn angstig en maken zich zorgen over de eigen gezondheid en die van hun naasten. Dit is een diepgewortelde existentiële angst die vraagstukken oplevert over ons bestaan, over ziekte, zorg en sterfte. Maar mensen vragen zich ook af hoe ze een nieuw dagritme kunnen vinden, hoe ze om kunnen gaan met constant binnen zitten en er ontstaan logischerwijs meer spanningen binnenshuis. Aan de andere kant hebben veel mensen te maken met somberheid door het verminderde menselijk contact of het verliezen van structuur.’

Zelf last van mentale klachten?

Dan kun je bij iPractice terecht voor een telefonisch consult via: 020-2444888 

Of boek een online consult.

 

'dit is een vorm van machteloosheid die we nog niet kennen'

De mens houdt van structuur

Het verliezen van die structuur is daarmee gelijk een van de grote oorzaken voor het ontstaan van angst, stress en somberheid in deze periode. Het leven dat we kennen, verandert met elke verscherpte maatregel die het kabinet naar buiten brengt. Zo min mogelijk menselijk contact, thuiswerken waar mogelijk en een avondje naar de kroeg is er sinds afgelopen week ook niet meer bij. Al die maatregelen zijn natuurlijk noodzakelijk, maar zorgen ook voor stress.

Coppens: ‘De mens gaat goed op structuur. Maar nu is ons een nieuw leven opgelegd waarin we een structuur moeten gaan vinden. Dit is een situatie waar we geen ervaring mee hebben, en dan zitten we ook nog eens de hele dag thuis. Waar je normaal gesproken veel taken opgelegd krijgt vanuit de buitenwereld en de sociale orde, moet er nu meer vanuit jezelf komen. En dat vinden sommige mensen heel lastig.’  

Groot monster

Het hebben van structuur geeft tegelijkertijd een vorm van controle, volgens Coppens een hele belangrijke ervaring voor de mens.

‘Die controle is nu totaal ontregeld en dan is er ook nog zo’n groot monster waar zelfs dokters met moeite controle over krijgen. Dat zorgt voor een gevoel van machteloosheid en controleverlies.’

'de nieuwe structuur moet nu uit jezelf komen'

Hamsterèèèn

En daar komt ook het fenomeen hamsteren om de hoek kijken. Het hamsteren van boodschappen is volgens Coppens een actie om de controle te hervinden.

‘Hamsteren zal helpen om de controle, of in ieder geval het idee dat je in controle bent, weer terug te krijgen. Maar als je ineens voor 1200 euro boodschappen gaat doen is dat overdreven. Dan ben je totaal doorgeslagen en wordt het dwangmatig.' 

'Hetzelfde geldt voor het checken van het nieuws. Jezelf willen informeren is normaal en terecht, maar de hele dag bovenop het nieuws zitten zal je niet verder helpen. Je moet jezelf dan een grens weten op te leggen. Met onze hotline kunnen we mensen ook bewust laten worden van al die gekkigheden.’

Zeven tips om orde te scheppen in de corona-chaos ↓

Zelf ook moeite met het hervinden van structuur? Stapelen de angst- en stressklachten bij je op of merk je dat je een stuk somberder bent dan normaal? Psycholoog Gijs Coppens geeft je zeven tips om het hoofd koel te houden tijdens deze coronacrisis.

1. Beweeg en leef gezond

‘Nu we voornamelijk binnenshuis leven kan het krijgen van genoeg beweging lastig zijn. Ga daarom wandelen, fietsen, of doe aan yoga. Dit is effectief en ook mogelijk nu sportscholen en sportclubs dicht zijn. Maar houdt ook hierbij rekening met een gepaste anderhalve meter afstand. Zorg daarnaast voor gezonde voeding, zonder te hamsteren natuurlijk, en beperk het gebruik van alcohol.’

2. Doe waar jij blij van wordt

'Probeer iedere dag een activiteit te ondernemen die je energie geeft of pak een nieuwe, of oude, hobby op. Hoe groot of klein dit ook is. Dat vraag misschien wat van je creativiteit, maar probeer eens om te denken: schrijf een kaart naar iemand die belangrijk voor je is, luister naar je favoriete muziek of duik de keuken in en probeer eens een nieuw recept.'

3. Zorg voor structuur

‘Nu we steeds meer thuis zijn en ook thuis moeten werken, is het belangrijk om een goed dagritme te creëren. Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden ook weer op, maar zorg bijvoorbeeld ook dat je op gezette tijden eet. Maak een plan voor de dag en noteer het eventueel op een to-do lijst. Ook al is het maar één ding dat je vandaag wilt doen, daarmee creëer je al overzicht en een gevoel van controle.’

4. Zoek steun en praat over je situatie en gevoelens

'Ik ben me ervan bewust dat dit een grote en moeilijke stap kan zijn. Daarnaast is fysiek contact nu lastiger. Toch helpt het delen van je emoties echt, het geeft je steun en is heel essentieel tijdens ingrijpende gebeurtenissen zoals deze. Zoek mensen online op en ga bijvoorbeeld videobellen. Liever met een psycholoog praten? Dan kun je bij ons terecht, zowel telefonisch als online.'

5. Beperk jezelf met het zoeken van informatie op internet

'Prima en logisch dat je jezelf wilt informeren, maar zoek hier een goede balans. Zorg ook dat je nieuws leest van bekende en betrouwbare bronnen, zoals de Rijksoverheid, het RIVM, de NOS en de Nederlandse kwaliteitskranten. Niet alle berichtgeving is betrouwbaar; gebruik op Google daarom niet lukraak de zoekterm 'corona'. Wees daarvoor op je hoede; het kan je onnodig angstig maken.'

6. Verken je angsten en zet ze op papier

'Hoe we ons voelen is vaak een gevolg van wat we denken. Verken daarom eens je angsten en beantwoord de volgende vragen: Wat zijn de bewijzen voor en tegen de gedachte? Klopt het wat ik denk? Zijn er alternatieve manieren om naar de situatie te kijken? Helpt het mij zo om te denken? Wat levert het mij op?

Plan vervolgens een moment in om je angsten en gevoelens op papier te zetten. Deze van je afschrijven kan enorm helpen.'

7. Gun jezelf en elkaar de ruimte

'Het constante thuiszitten met je naasten kan veel stress opleveren. Gun jezelf en elkaar daarom de ruimte door je af te zonderen en iets voor jezelf te doen. Afwisseling tussen inspanning en ontspanning is hierbij belangrijk. Doe je taken, maar neem daarna ook pauze. Doe bijvoorbeeld ademhaling- of ontspanningsoefeningen om je gedachten en gevoelens tot rust te brengen.'

de coronacrisis

6 items

In een geglobaliseerde wereld is niemand onvindbaar voor het volgende virus. Voor veel artsen en wetenschappers komt de corona-crisis niet als een verrassing.

Hoe kwetsbaar zijn we? Wie is onmisbaar? Wat betekent het voor onze manier van wonen en werken?

Dossier