De Afrikaanse kwestie

Jonathan Maas en Elmar Veerman ,

Wat kun je zeggen over Afrika als geheel? Daarover kregen Chris Kijne en Seada Nourhussen het met elkaar aan de stok in hun columns. We zetten de twee aan tafel om de discussie mondeling voort te zetten.

wat vooraf ging:

Chris Kijne, presentator van Bureau Buitenland, is geschokt door een gruwelijke foto in de krant. Hij schrijft daar deze column over. Het beeld is van een militair in de Centraal-Afrikaanse Republiek die, aldus Kijne, 'een merkwaardige dansbeweging maakt terwijl hij bezig is het hoofd van een op de grond liggende jongen tot moes te stampen'  Het doet hem denken aan 'typisch Afrikaanse danspassen' die 'staan voor alles waarom ik van Afrika hou'. Vervolgens roept hij zichzelf tot de orde, want 'dan moet een mens alle zeilen bijzetten om te begrijpen dat er niets Afrikaans aan zulk geweld is'.

Voor Seada Nourhussen, journaliste bij Trouw met Afrika als aandachtsgebied, is Kijne's column olie op een al langer brandend vuur. In een vlammende column op Joop.nl maakt ze hem harde verwijten: 'Kijnes liefde voor Afrika - wat op mij als achterhaald exotisme overkomt - lijkt een vrijbrief om te generaliseren en teleurgesteld te zijn. Het geweld op de foto lijkt vooral zijn escapisme naar een wereld vol kolkende muzikale erotiek te verstoren. En hoewel hij zichzelf berispt- 'Dat de waarde van een mensenleven in elke cultuur afneemt naarmate die meer bepaald wordt door te grote tegenstellingen tussen arm en rijk'- is het kwaad wat mij betreft al geschied.'

Kijne laat zich dat niet zomaar zeggen. In een nieuwe column, een open brief aan Nourhussen, schrijft hij onder meer dit: 'is het misschien andersom en heb jij de verkeerde bril op? Heb jij misschien de gekleurde anti-racismebril op waardoor je iedere generalisatie, positief of negatief, steekhoudend of onzinnig, alleen nog maar kan zien als weer zo’n uiting van latente neerbuigendheid - of ‘achterhaald exotisme’ - die rechtstreeks voortkomt uit het kolonialisme. En ga je daardoor eigenlijk beweren dat er, qua levensgevoel, géén verschil is tussen Afrika en pakweg Scandinavië.' 

De redactie van VPRO Buitenland besloot de reactie van Nourhussen niet af te wachten en de twee Afrikakenners samen aan tafel te zetten voor een discussie. Wat verwijten ze elkaar nu precies, en waarover zijn ze het wél eens?

Twitter

De discussie beperkt zich natuurlijk niet tot columns. Ook op twitter barst het los, en journaliste Marcia Luyten doet een duit in het zakje met een eigen column, met als titel Waarom mag ik niet houden van Afrika? Ook dat is tegen het zere been van Nourhussen. Hieronder een selectie van tweets in die discussie.