Seksueel misbruik bij sportclubs

, Hannah Kooy

Seksueel misbruik is taboe, maar het gebeurt wel. Op grote schaal in de katholieke kerk zo werd onthuld in 2002 en ook in de sportwereld zijn er inmiddels steeds meer gevallen bekend. Uit onderzoek blijkt dat een op de twintig Nederlandse ex-sporters in hun jeugd te maken heeft gehad met seksueel grensoverschrijdend gedrag bij hun sportclub.

Toch wordt misbruik zelden gemeld of wordt het vaak pas jaren later bekend door schaamte bij de slachtoffers, maar ook bij de sportclubs. Het kan natuurlijk veel onrust veroorzaken als zoiets bekend wordt en het imago van de club schaden. Af en toe komen ernstige schandalen toch naar buiten en wordt de sportwereld opgeschud.

Een aantal zaken in de geschiedenis van de Nederlandse sportwereld op rij:

Judocoach Peter O.

Eén van de eerste momenten waardoor misbruik in de sportwereld aan de kaak werd gesteld was in 1996. Toen vertelden drie topjudoka’s op de Nederlandse televisie hoe hun judocoach Peter O. hen jarenlang seksueel had geïntimideerd en misbruik had gemaakt van zijn machtspositie. Als zij niet meegingen in zijn wensen ‘kreeg je met de gummiknuppel’, zo vertelt een van de vrouwen destijds aan Trouw. Achteraf bleek dat de Judobond Nederland (JBN) al jaren afwist van het misbruik. Door deze affaire werd de sportwereld wakker geschud en werden er maatregelen genomen om seksueel misbruik aan te pakken.

Zwemtrainer Benno L.

De grootste misbruikzaak in Nederland is die van zwemleraar Benno L. De zwemleraar, die zich had gespecialiseerd in het geven van zwemles aan gehandicapte kinderen, werd in 2010 veroordeeld voor drie gevallen van aanranding en 37 gevallen van ontucht met minderjarige meisjes. Op zijn computers werden ook nog eens tienduizenden foto’s van zeker 98 meisjes tussen de 5 en 16 jaar gevonden. Het wrange aan deze zaak is dat een aantal jaren eerder al melding was gemaakt van ongewenst gedrag door Benno L. Maar hier is toen door een gebrek aan bewijs niks mee gebeurt.

Filmende hockeytrainer Luigi C.

In 2014 raakte het koninklijk huis zelfs betrokken bij grensoverschrijdend gedrag binnen een sportclub. Een hockeytrainer in Wassenaar bleek jarenlang in het geheim jonge hockeymeisjes te hebben gefilmd in de kleedkamers van de club, waar ook de prinsesjes lid van waren. Ook bleek Luigi C. in het bezit van grote hoeveelheden kinderporno. De vrijwillig-aangemelde hockeytrainer werd veroordeeld tot 18 maanden cel voor zijn vergrijp, omdat de rechter de kleedkamerfilmpjes niet beoordeelde als kinderporno.

'Bij ons gebeurt het niet'

Deze zaken zijn publiekelijk bekend. Maar hier gaan nog tientallen gevallen van seksueel misbruik achter schuil die nooit het daglicht zullen zien. Sportclubs zijn slecht in het herkennen van de signalen en uit onderzoek blijkt dat het beleid tegenvalt. Uit een enquête in 2012 kwam zelfs naar voren dat 70% van de sportverenigingen geen enkel beleid had tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Meest genoemde reden hiervoor: ‘Bij ons gebeurt dat niet, we kennen elkaar allemaal’. En: ‘we hebben het al zo druk’.

In de afgelopen jaren is er wel meer aandacht gekomen voor het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag binnen sportclubs. Vanuit sportbonden en de overkoepelende bond NOC*NSF zijn verschillende maatregelen getroffen. 

Toch valt er nog veel te doen, zo blijkt uit de Argos-uitzending over de aanpak van seksueel misbruik bij sportclubs: