Overzicht

Het is honderd jaar geleden dat de doeken om mummie Toetanchamon werden los gewikkeld. Voor dit jubileum heeft het Griffith Institute, deel van de Universiteit van Oxford een speciale website gemaakt met materiaal van de opgravingen.

Gaat de nieuwe premier van Japan de sumo-ring betreden om een prijs uit te reiken? Daarmee zou ze breken met traditie, want vrouwen mogen de heilige ring van het sumoworstelen niet betreden.

Diana Loginova uit Sint-Petersburg werd deze week voor de derde keer opgepakt voor het zingen van nummers van Kremlin-kritische artiesten. Vooral Swan Lake Cooperative van rapper Noize MC kan de Russische autoriteiten niet verdragen. Tsjaikovski’s Zwanenmeer stond in Sovjet tijd namelijk symbool voor politieke verandering.

Koningin Juliana “had geweend” bij de aanblik van de Tweede Wereldoorlog-vluchtelingen die ze in 1943 in Suriname bezocht. Ze herkende zich als vluchteling in de mensen die daar in een kamp woonden. Dat is te lezen in het proefschrift van historica Rosa de Jong. Daarin reconstrueert ze het verhaal van deze en honderden andere, voornamelijk joodse vluchtelingen die per schip vanuit Europa vluchtten voor de oorlog, en terecht kwamen in kampen in Jamaica, Suriname en Curaçao.

De Duitse regeringspartijen plannen een wet voor de militaire dienst. Een actuele maatregel, maar achter het Duitse leger en de militaire dienst schuilt een beladen geschiedenis. Duitsland-correspondent en historicus Rob Savelberg volgt de ontwikkelingen op de voet en vertelt meer.

In 'Een notabel kookboekje uit 1514' hertaalt diëtist en neerlandicus Marleen Willebrands het kookboek 'Een notabel boecxken van cokeryen' uit 1514 en heeft ze ook een dertigtal recepten omgeschreven naar de moderne keuken. Hoe smaakte 1514 en was de Nederlandse keuken toen ook al saai en smakeloos? Marleen Willebrands is te gast.

Als jonge landbouwingenieur trok Frank Westerman eind jaren tachtig naar Zuid-Amerika, vol idealen om goed te doen voor kleine boeren in arme landen. Maar al snel begon zijn geloof in ontwikkelingshulp te wankelen en stapte hij over op de journalistiek. Vanuit Latijns-Amerika schreef hij reisreportages waarin hij zijn twijfels en ontdekkingen verwerkte.

Afgelopen dagen kwamen wereldleiders bijeen in het Braziliaanse Belem, aan de rand van het Amazonegebied, voor de opening van de VN-klimaattop. Al meer dan dertig jaar praten politici over klimaatverandering. De eerste keer was in 1989 in Noordwijk. Toenmalig milieuminister van de VVD Ed Nijpels organiseerde een conferentie met ministers van over de hele wereld en er was hoop was dat er daar in Noordwijk bindende afspraken konden worden gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. Maar het liep anders... Nijpels vertelt over toen en de lessen die we daaruit kunnen trekken.

Parlementair historicus Alexander van Kessel en politiek verslaggever Floor Bremer zijn te gast om te vertellen wat we in ons huidige versplinterde politieke landschap kunnen leren van eerdere kabinetsformaties.

Oekraïne verzet zich met 50-jaar oude Yak-52 vliegtuigen en technieken die we kennen uit de Eerste Wereldoorlog tegen Russische drone aanvallen. Jaap Scholten, schrijver en medeoprichter van de stichting Protect Ukraine helpt de Oekraïners aan die vliegtuigen.

Een dag in de 17de eeuw: van het ochtendvuur tot het potje ganzenbord bij kaarslicht. In de nieuwe tentoonstelling Thuis in de 17de eeuw in het Rijksmuseum wandel je van zonsopkomst tot zonsondergang door het dagelijks leven van toen. Theatermaker en vormgever Steef de Jong ontwierp het decor: vitrines omgetoverd tot kartonnen kamers, kijkdozen waarin je zelf even een 17de-eeuwer wordt en replica’s van poppenhuizen.
Wat vertelt dit over hoe mensen toen leefden? Steef is te gast en legt het uit.

In Venezuela wordt gevreesd voor een Amerikaanse inval – maar komt die er ook? En betekent dit dat we teruggaan naar de Monroe-doctrine, de tijd waarin de Verenigde Staten zich naar believen mengden in Zuid-Amerika? Patricio Silva, emeritus hoogleraar geschiedenis van Latijns Amerika, vertelt.

Wie wint de Libris Geschiedenis Prijs 2025, en schreef daarmee het beste historische publieksboek?

Wie van politici op televisie houdt kan zijn lol op dezer dagen.

We hebben eindeloos veel debatten, televisiespotjes en interviews met lijsttrekkers.

Maar wie in de jaren ’50, ’60 en ’70 in campagnetijd televisie keek, zag iets heel anders. Hoe is televisie in campagnetijd veranderd en wat zegt dat over hoe politici én omroepen naar de burger kijken en keken?

We vragen het aan historica Solange Ploeg. Zij promoveert binnenkort op Burgers in beeld: Televisie, opiniepeilingen en het denken over democratie in naoorlogs Nederland, en is te gast.

In De Politieke Tijdmachine vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht? Deze week politiek historicus Carla Hoetink. Haar keuze: Els Borst.

Als iemand Nationaal Park Dwingelderveld kent dan is het herder Johan Coeling. Al 38 jaar leidt hij een kudde Drentse heideschapen door het gebied. Wat is er zo bijzonder aan die schapen, en wat maakt ze immaterieel Drents erfgoed?

De Amerikaanse president Donald Trump herhaalde afgelopen week dat hij een negentiende-eeuwse wet nieuw leven wil inblazen. Het gaat om de zogenaamde ‘Insurrection Act’ uit 1807, die de president tijdens een noodtoestand de mogelijkheid geeft om het leger binnenlands in te zetten. Wat is de consequentie daarvan? En wanneer en op welke manier is de wet eerder gebruikt? Te gast is Amerikanist Hanne Nijtmans.

Schrijver en journalist Emiel Hakkenes schreef het boek 'Anderen. Een Drents dorp, de Koude Oorlog en de lange arm van de CIA' en is te gast.