Uitzendingen

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa werd deze week door Trump onder vuur genomen over een zogenaamde 'witte genocide'. Waarom komt deze theorie op? En hoe verhoudt het zich tot de geschiedenis van de witte Zuid-Afrikanen die zichzelf de Bittereinders noemen? Te gast is historicus Vincent Kuitenbrouwer.

Verder in OVT: De Surinaamse verkiezingen, de cassetterevolutie, recensies van Sanne Frequin, de column van Abdelkader Benali en meer.

Of het nu gaat over de handen die elkaar lijken te tekenen, over het water dat omhoog stroomt of over vissen die in vogels veranderen: iedereen kent wel iets van het werk van kunstenaar M.C. Escher. Maar wie was hij? Micky Piller en Kristoffel Lieten schreven 'M.C. Escher. Anders bekeken' en zijn te gast.

Verder in OVT: De nalatenschap van Malcolm X, de PKK, de Seraphina van Braziliëbrug, de column van Nelleke Noordervliet en meer.

Bij de eerste ronde van de verkiezingen in Roemenië kwam de extreemrechtse George Simion naar voren als winnaar. Zijn boodschap? Hij wil terug naar een Groot-Roemenië. En dat bestond al toen ook het Roemeense fascisme opkwam. Wil Simion terug naar dat verleden? We vragen het aan Jan Willem Bos, vertaler Roemeens.

Verder in OVT: Culturele genocide in Gaza, het Tapijt van Bayeux, 'Dievenland', de column van Micha Wertheim en meer.

‘De ondergedoken camera' heten ze: het netwerk van fotografen dat in het geniep de laatste maanden van de bezetting fotografeerde. Na de oorlog werden hun foto’s bepalend voor ons beeld van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Nooit was duidelijk hoe de groep opereerde. Tot nu, met het boek 'De ondergedoken camera'. De auteurs Erik Somers en René Kok zijn te gast.

Verder in OVT: Adhocratie, Kinderverzet in WOII, historische boeken met Wim Berkelaar, de column van Sana Valiulina en meer.

Het was niet te missen: deze week overleed paus Franciscus. Hij schudde het Vaticaan flink op, maar daarin was hij niet uniek volgens OVT-coryfee Jos Palm. Hij ziet opvallende gelijkenissen met paus Johannes XXIII die de kerk dichter bij de moderne tijd bracht. Katholicisme-kenner Palm is te gast.

Verder in OVT: Sheila Sitalsing over Waar ik me voor schaam, excuses voor de Jodenvervolging, Gek van Egypte, historische boeken met Bart Funnekotter en meer.

Deze week zagen we het zoveelste hoofdstuk in Trumps oorlog tegen de zogenaamde on-Amerikaanse elementen. Ditmaal zijn de pijlen gericht op de Harvard-universiteit. Trump roept herinneringen op aan de beruchte jacht op alles dat links zou zijn onder senator McCarthy in de jaren 50. Amerikanist Markha Valenta is te gast.

Verder in OVT: Josephine Baker, de broers Rosselli tegen Mussolini, belasting ontduiken in het oude Rome, de column van Nelleke Noordervliet, historische boeken met Fresco Sam-Sin en meer.

Ze is een van de meest bekende Nederlandstalige schrijfsters ter wereld. Kartini, heet ze. Ze leefde aan het einde van de 19e eeuw op Java, en streed voor gelijke rechten voor vrouwen. We gaan het hebben over het nieuwe boek 'De mooiste brieven van Kartini' met historicus Lara Nuberg en journalist Feba Sukmana.

Verder in OVT: De Passie van Shishani, Breaking the Silence, de column van Sana Valiulina, historische boeken met Wim Berkelaar en meer.

Deze week kondigde Trump nieuwe importheffingen aan. Zijn beleid grijpt terug op de zogenoemde Smoot-Hawley Tariff Act uit 1930. Wat hield die act in en is er een les uit te trekken voor de maatregelen van Trump nu? Amerikanist Casper Thomas is te gast.

Verder in OVT: Zoon van foute ouders, De graaf van Monte-Cristo, de column van Abdelkader Benali, historische boeken met Sanne Frequin en meer.

Na de arrestatie vorige week van Ekrem Imamoglu, de populaire burgemeester van Istanbul, gingen Turken in veel steden dagenlang de straat op om te demonstreren. Oppervlakkig gezien lijkt de strijd om de macht in Turkije te gaan tussen democratie en autocratie. Maar is het echt zo simpel? Historicus en Turkije-expert Tayfun Balçik is te gast.

Verder in OVT: Christenen voor Israël, Odysseus, Het verdriet van Tilburg, historische boeken met Fresco Sam-Sin en meer.

Op 22 maart is er een grote landelijke demonstratie ‘tegen racisme en fascisme’. Maar waar hebben we het eigenlijk over als het over fascisme gaat? Heeft het hedendaagse fascisme een andere gedaante dan het oer-fascisme van de jaren dertig? En hoe is het te bestrijden? Te gast is historicus Daniël Knegt, schrijver van het boek ‘Fascisme’.

Verder in OVT: De opgedrongen vrede, Orbán kaapt Hongaars onafhankelijkheidssymbool, de column van Nelleke Noordervliet en meer.

Macron pleitte deze week tijdens een top met de Europese legerleiders voor een sterk Europa met Frankrijk in een voortrekkersrol. En dat is niet nieuw. Want eerder al, in de tijd van Charles de Gaulle, wilde Frankrijk niet afhankelijk zijn van Amerika als het om de Europese veiligheid gaat. Maar hoe zou zo’n Frans’ aangestuurd Europa eruitzien? En hoe schatplichtig is Macron eigenlijk aan de Generaal De Gaulle? Bij ons is historicus en Frankrijkkenner Niek Pas.

Verder in OVT: Niets dan dankbaarheid voor de geallieerden, de strijd om de reïncarnatie van de Dalai Lama, de column van Sana Valiulina en meer.

Volgens minister David van Weel moet iedere Nederlander in het geval van een ramp drie dagen zelfredzaam kunnen zijn. Gaan we met dit advies terug naar de periode dat de organisatie Bescherming Bevolking de burger voorbereidde op de Koude Oorlog? Te gast is Roelof van Gelderen van het Museum Bescherming Bevolking in Grou.

Verder in OVT: Overvallen door de vijand, wie was Greet Hofmans, de mammoet ontmanteld, de column van Micha Wertheim en meer.

'Dit is nog nooit vertoond.' Dat is de algemene reactie op wat er afgelopen vrijdag in het Witte Huis gebeurde, tussen president Trump en Zelensky. Maar historicus en vaste OVT-boekrecensent Wim Berkelaar moest denken aan een ontmoeting tussen Hitler en president Hácha van Tjechoslowakije in 1939.

Verder in OVT: De Tech Coup, twee keer ontsnapt aan antisemitisme, de column van Abdelkader Benali en meer.

De Oekraïense president Zelensky pleit voor de oprichting van een Europees leger. Ook in Europa betuigden regeringsleiders dat ze werk moeten maken van een gezamenlijk afschrikkingsleger. Het is een nieuw geluid dat toch ook oud is, zo vertelt Wim de Wagt. Hij is te gast.

Verder in OVT: De Duitse verkiezingen, Het land van het grote sterven, de dandy, de column van Sana Valiulina en meer.

Het lijkt alsof de geschiedenis zich herhaalt. Het telefoongesprek tussen Trump en Poetin over Oekraïne is niets anders dan een eigentijdse vorm van appeasement, de massage-politiek waarmee Chamberlain en andere grootmachten Hitler hoopten te temmen, zo stelt historicus Bart Funnekotter. Hij is te gast.

Verder in OVT: Peter Pan, Pater Albert Smulders in Congo, Jacob Olie, de column van Nelleke Noordervliet en meer.

Komende week is het tachtig jaar geleden dat de Oost-Duitse stad Dresden werd platgebombardeerd door de geallieerden. Waarom is de herdenking zo beladen? En spelen de komende verkiezingen in Duitsland hierbij een rol? Historicus en Duitsland-kenner Krijn Thijs is te gast.

Verder in OVT: de PvdA, het zelfbeeld van Nederland, de moeflon, de column van John Jansen van Galen en meer.

De Congolese rebellengroep M23 nam deze week de stad Goma in. De groep wordt gesteund door het buurland Rwanda en zou uit zijn op de controle over mijnen. Maar dat is te kort door de bocht, stelt historica Judith Verweijen. De aanwezigheid van Rwanda daar kan niet los gezien worden van de geschiedenis: de genocide in Rwanda en de daaropvolgende Congo-oorlogen in de jaren negentig.

Verder in OVT: de val van een verzetsmoeder, Romeinse vloektabletten, de Italiaanse film L’abbaglio en meer.

De vergeten 19e eeuwse President William McKinley werd door Trump neergezet als zijn grote voorbeeld tijdens zijn inauguratie-speech. Maar wordt er niet altijd gezegd dat hij met elke politieke traditie brak? Of was er toch een soort Trump avant la lettre? Te gast is Amerika-kenner Casper Thomas.

Verder in OVT: Wilhelmina Drucker, beertje Paddington, de idyllische boerderij, historische boeken en meer.