Uitzendingen

Wie had dat gedacht, anno 2023? Een klassieke bankrun. Die vond onlangs plaats bij de Silicon Valley Bank in Amerika, waar mensen samendromden in een manmoedige poging om hun geld veilig te stellen. Hoe ontstaan bankruns eigenlijk? En hoe komt het dat mensen toch nog voor een bankgebouw in de rij gaan staan terwijl fysiek geld nauwelijks meer in omloop is? Te gast hierover gedragseconoom Johan de Jong.

Verder in OVT: de nooit vertelde geschiedenis van weduwen, waarom de heksenjacht 'viral' ging, de 'Ambonse moord' uit 1623, de column van Sana Valiulina en een radiodocumentaire over de oermens in de polder.

De namen Umm Kulthum, Asmahan, Warda en Fairuz brengen vrijwel elke Arabier in vervoering. Zij groeiden op met deze diva’s als soundtrack. De gemiddelde Nederlander zeggen deze namen waarschijnlijk niets. Daar komt nu verandering in, door een nieuwe tentoonstelling, die historica Nadia Bouras voor ons bezocht.

Verder in OVT: de controverse omtrent een Russische game, vergeten oorlogsdagboeken, de column van Abdelkader Benali, ons romantische beeld van de boer en de geschiedenis van de pacifistische aanpak van Extinction Rebellion.

Afgelopen week besloot Tennessee als eerste Amerikaanse staat dragshows te verbieden in het openbaar of voor kinderen, én ook elke vorm van transgenderzorg voor minderjarigen. Dit alles onder het mom van kinderbescherming. Deze retoriek hebben we eerder gezien, zegt literatuurwetenschapper Looi van Kessel. Anti-homoactivisten in de jaren 1970 zeiden namelijk precies hetzelfde... 

Verder in OVT: een vergeten scheepsramp uit 1917, de geschiedenis van stroomlijnen, de verhouding van de mens tot de natuur, de column van Ellen Ombre en een radiodocumentaire over de fiets van Marten Minkema.

Hildegard van Bingen heeft van de middeleeuwse componisten een van de grootste repertoires die we nu nog kennen. En dat is niet eens het meest opvallende aan deze vrouw uit 1098. Ze is namelijk een van de weinige vrouwen die in de katholieke kerkgeschiedenis een soort theologenstatus kreeg. Ze schreef over haar visioenen, over geneeskrachtige planten en... over seks.

Verder in OVT: het Koreaanse wonder, de vele levens van Rosey Pool en historische boeken met Nadia Bouras.

De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is op 24 februari één jaar oud. Een treurig jubileum, want in dat jaar gebeurde het onvoorstelbare: een klassieke landoorlog op het Europese continent. Maar naast de fysieke oorlog vindt er ook een culturele oorlog plaats waarin de geschiedenis wordt ingezet om de eigen positie te legitimeren. Ivo van de Wijdeven, Olga Burlyuk en Hanco Jürgens zijn te gast in deze OVT-special die in het geheel over deze oorlog gaat.

Verder: de column van Sana Valiulina en in Het Spoor Terug een documentaire over fotograaf Karine Zenja Versluis op zoek naar haar Oekraïense familiegeschiedenis.

Het schilderij Amandelbloesem van Vincent van Gogh hing gewoon boven de bank bij opa, herinnert Willem van Gogh zich. Dat honderden werken door de familie samen bewaard zijn en in het Van Gogh Museum terechtkwamen is niet vanzelfsprekend. Dat is te zien in de tentoonstelling Kiezen voor Vincent in het Van Gogh Museum. Willem van Gogh is te gast.

Verder in OVT: de Chinezenmoord, Koert Lindijer, correspondent in Afrika, het verhaal achter de Leopard-tanks en wat Pim Lammers te maken heeft met het Heilige Roomse Rijk.

'Gansch het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil', zo klonk het bij de fameuze spoorwegstaking in 1903. Ruim een eeuw later wordt er in ons land weer gestaakt. Volgende week ligt namelijk het streekvervoer plat. Keren oude tijden terug en wordt Nederland net als in de jaren zeventig weer overspoeld door stakingsgolven? Te gast is stakingshistorica Rosa Kösters.

Verder in OVT: erfenis van Sovjet-dissidenten verdwijnt, Couperus en de islamitische cultuur en in Het Spoor Terug: De geur van geschiedenis, van Marten Minkema.

Nederland was nog niet lang geleden voorloper op het terrein van duurzaamheid. Nu lijkt in het land een grote weerstand te bestaan tegen verduurzaming, zeker vanuit de agrarische sector. Duurzaamheid lijkt te botsen met economische belangen. De geschiedenis van duurzaamheid in Nederland wordt bestudeerd in de een speciale editie van de BMGN. Historicus Peter van Dam stelde het samen en is te gast.

Verder: de logica achter misdaden tegen de mensheid, 'Het verloren Hertogdom' en het Holocaustonderzoek.

De opiatencrisis richt in de Verenigde Staten een ongekende ravage aan: de hoeveelheid overdosis-doden blijft maar stijgen. En die crisis is te herleiden naar de steenrijke Sackler-familie, volgens fotografe Nan Goldin. Haar strijd tegen die familie wordt gevolgd in de documentaire 'All the Beauty and the Bloodshed' die nu in de bioscoop te zien is. Tracy Metz bespreekt de film, al het moois en al het bloedvergieten.

Verder: monument voor 'troostmeisjes', Oekraïense zoutmijnen en Zeeland na de Watersnoodramp en in Het Spoor Terug: De verschrikkelijk mooie migratie #3 Het dorp.

‘Met een zuiver geweten erken ik vandaag de dag, als staatshoofd, dat er ernstige mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden op meerdere momenten.’ Zo sprak president Joko Widodo deze week. Waarom komen deze excuses nu? Historicus en Indonesië-kenner Remco Raben is te gast.

Verder in OVT: Surinaamse klederdracht, de Duitse bruinkoolindustrie en deel 2 van 'De verschrikkelijk mooie migratie'.

Podcastmaker Gabriella Adèr herinnert zich haar moeders familie als een warme, hechte familie, maar na een conflict is er iets veranderd. Ze beseft dat ze altijd een kleine, donkere wolk boven haar familie heeft gevoeld. In de eerste aflevering van de podcast 'De verschrikkelijk mooie migratie' duikt ze daarom in de oorsprong van de ruzie, die te vinden is in de migratie naar Nederland in 1969.


Verder: ‘Dr. Nasrs Wunderkammer’, het BVD-dossier van Nicolaas Jouwe en het Bloedbad van Zutphen.

Het archief van de Duitse dichter Rainer Maria Rilke had onder liefhebbers een bijna mythische klank. De verzameling kon eerst alleen door onderzoekers worden bekeken, maar binnenkort wordt het voor iedereen toegankelijk: onlangs heeft het Duitse literatuurarchief in Marbach de grote Rilke-bibliotheek weten over te nemen. Te gast is filosoof en Rilke-kenner Florian Jacobs.

Verder: het nazi-verleden van het Nieuwjaarsconcert in Wenen en historische boeken met Wim Berkelaar. Vanwege nieuwjaarsdag een verkorte uitzending.

Met het Lutherjaar, Vrijheidsstrijdster Tjoet Nja Meuthia, Vleesvervangervrees bij VVD, Fellow-travellers in Berlijn en in de OVT-documentaireserie Het spoor terug een terugblik op het drama van de Apollo 1.