Overzicht

Deze week bespreekt Nadia Bouras twee historische boeken en een documentaireserie.

Hunebedden, schapen en ongerepte heide. Dat is waar Drenthe bekend om staat. Daar vind je de natuur nog zoals je het vroeger vond. De Oerprovincie, zo profileert Drenthe zich. In de provincie voel je de “kracht van oer”, tussen de bomen, grafheuvels en megalieten. Maar klopt dat beeld wel, en hoe is Drenthe op deze manier bekend komen te staan? Landschapshistoricus en ‘mister Drenthe’ Theo Spek is te gast.
Verder in OVT: Het rariteitenkabinet van Midas Dekkers, de lange arm van de CIA in Drenthe, recensies van Nadia Bouras en meer.

Als iemand Nationaal Park Dwingelderveld kent is het herder Johan Coeling. Al 38 jaar leidt hij een kudde Drentse heideschapen door het gebied. We spreken hem en zijn schapen in schaapskooi Achter ‘t Zaand van Staatsbosbeheer.

Auschwitz kamparts Josef Mengele wist tot zijn dood uit handen van justitie te blijven. In de nieuwe film Das Verschwinden des Josef Mengele roept de in ballingschap levende Russische regisseur Kirill Serebrennikov hem alsnog ter verantwoording.

Maar wat gebeurt er als fictie zich met dit verleden mengt? Brengt dat nieuw inzicht, of schuift het de geschiedenis te veel in het nu? Nazi-expert Wim Berkelaar, bekeek de film voor ons en is te gast.

Dit jaar was er een record aan natuurbranden in Europa, vooral in Portugal en Spanje is de impact groot. Het idee dat ook hier grote stukken bos in lichtelaaie kunnen staan is beangstigend. Maar is een natuurbrand altijd slecht?
Natuurbrandexpert Cathelijne Stoof is te gast en roept op om onze vuurgeschiedenis niet te vergeten. Boswachter Tineke Bouwmeester komt vertellen hoe er door de jaren heen op het Dwingelderveld met vuur werd omgegaan.

De 'Oerprovincie', zo profileert Drenthe zich. In de provincie voel je de “kracht van oer”, tussen de bomen, grafheuvels en megalieten. Maar klopt dat beeld wel, en hoe is Drenthe op deze manier bekend komen te staan? Landschapshistoricus en ‘mister Drenthe’ Theo Spek is te gast.

Bioloog en schrijver Midas Dekkers weet als geen ander wat de charme is van een rariteitenkabinet. In het Drents Museum staan een paar van zijn gekoesterde objecten tentoongesteld in 'Microkosmos – De wereld in een Wunderkammer'.
Wat drijft mensen om vreemde objecten te bewaren? En wat zegt die verzamelwoede over de wetenschap en over onszelf?

Op 29 oktober zijn de verkiezingen. Die gaan over onze toekomst, maar soms helpt het om achterom te kijken. In De Politieke Tijdmachine vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht? 
Politiek journalist Coen van de Ven is te gast en vertelt over Joop Den Uyl.

Noem het de ‘Kathedraal’, de ‘sfinx’, of de officiële naam ‘Gebouw A’: het gebouw waar Radio Kootwijk beroemd om is. Het 48 meter hoge, uit gewapend beton opgetrokken zendgebouw, ontworpen door Julius Luthmann is een iconisch bouwwerk, te midden van de zandverstuiving. Met rondleider Marc bekijken we het gebouw.

Deze uitzending komt vanuit Radio Kootwijk, gelegen in de grootste zandverstuiving van Europa: het Kootwijkerzand. Maar deze zandverstuiving, die nu gezien wordt als een wondertje van de natuur is het gevolg van een grote milieuramp. Honderden jaren vochten Nederlanders hier niet tegen het water, maar tegen het zand. Historisch geograaf Jan Neefjes is te gast.
Verder in OVT: De schat van de vrijheid, Dans op de Vulkaan, de column van Micha Wertheim en meer.

Elke week bespreken we historische tips. Deze week is de beurt aan Sanne Frequin. Zij bespreekt drie historische boeken.

Deze week is de column van Micha Wertheim.

De Nobelprijs voor de Vrede 2025 is toegekend aan María Corina Machado, de Venezolaanse oppositieleider die jarenlang streed voor democratie in haar land. Een bekroning van haar moed en volharding terwijl de democratie door duisternis wordt bedreigd, aldus het Noorse Nobelcomité.

Op 29 oktober zijn de verkiezingen. Die gaan over onze toekomst, maar soms helpt het om achterom te kijken. In De Politieke Tijdmachine vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht?

Voormalig Duits bondskanselier Angela Merkel deed afgelopen week gepeperde uitspraken in een interview met een Hongaars online-platform. Ze leek de verantwoordelijkheid voor de Russische invasie van Oekraïne deels bij Polen en de Baltische staten te leggen. Met name in die landen werd met grote woede gereageerd. Maar hoe opmerkelijk zijn haar uitspraken eigenlijk? Of passen ze in een langere geschiedenis van Duitse Rusland-politiek?
Te gast is Hanco Jürgens, historicus verbonden aan het Duitsland Instituut.

Ellen Neslo promoveerde op de opkomst van de gekleurde elite in koloniaal Suriname in de negentiende eeuw. In haar nieuwe boek 'De schat van de vrijheid' reconstrueert ze het leven van haar voorouder Paulina (1768-1861).

In het roerige Berlijn van de jaren twintig ging Die Dreigroschenoper (Driestuiversopera) in première – een satirisch stuk met straatliedjes en scherpe humor tegen de achtergrond van het opkomend nazisme. Bijna een eeuw later verkent zanger en performer Sven Ratzke samen met het Matangi Quartet die wereld opnieuw in de voorstelling Dans op de Vulkaan.

Het ligt middenin het ruige zand van de Veluwe: een megalomaan Art Deco bouwwerk, het voormalig zendstation Radio Kootwijk. Het werd in 1923 aangelegd voor communicatie met de Nederlandse koloniën. Wat was de betekenis van Radio Kootwijk? En wat gebeurde ermee nadat het al snel werd ingehaald door de techniek? Te gast zijn technicus en fervent radioamateur Jan Willem Udo en zijn vrouw Leona Udo van der Sloot, beide inwoners van het gelijknamige dorp Radio Kootwijk. Daarnaast is ook historicus Frederik Erens te gast, over het belang van de verbinding tussen Nederland en Nederlands-Indië.