Overzicht

In de nieuwe film Nuremberg volgen we de Amerikaanse psychiater Douglas Kelley. Hij zag er tijdens het proces op toe dat de overgebleven Nazi-kopstukken geen zelfmoord zouden plegen. Historicus Andrea Huntjes is te gast.

Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. In Suriname ging het gepaard met twijfel, grote verwachtingen en tegelijkertijd een ongekende uittocht van mensen die niet wisten wat de toekomst zou brengen. In Nederland wordt het moment vaak herinnerd als een feestelijke ontknoping. Maar de onafhankelijkheid is nog altijd verre van een afgerond hoofdstuk. Politicoloog en historicus Carl Haarnack, oud-directeur van het Bijlmerparktheater Ernestine Comvalius en Mercedes de Miranda zijn te gast.

Op 25 november is het precies vijftig jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd. In Suriname ging het gepaard met twijfel, grote verwachtingen en tegelijkertijd een ongekende uittocht van mensen die niet wisten wat de toekomst zou brengen. In Nederland wordt het moment vaak herinnerd als een feestelijke ontknoping, met beelden van een jubelende nacht waarmee er een punt zou worden gezet achter een koloniaal tijdperk. Maar de onafhankelijkheid is nog altijd verre van een afgerond hoofdstuk, en de verhoudingen worden nog steeds getekend door keuzes die toen werden gemaakt, door beloftes die wel of niet zijn ingelost, en door een herinnering die aan beide kanten van de oceaan anders klinkt.

Een eeuwenoude Inuit-kajak, met draad geborduurde handschoenen, een wampum-riem: een kleine greep uit de 62 inheemse objecten die paus Leo XIV deze week aankondigde terug te geven aan Canada. Volgens het Vaticaan een gebaar van “dialoog, respect en broederschap”, want de voorwerpen zouden destijds als geschenk zijn verkregen. Roofkunstexpert Jos van Beurden denkt daar anders over en is te gast.

Elke week bespreken we historische tips. Deze week is de beurt aan Bart Funnekotter. Hij bespreekt twee boeken en een documentaire.

Deze week is de column van John Jansen van Galen.

De Amerikaantjes: hun biologische vaders zijn Afro-Amerikaanse soldaten. In het witte katholieke Limburg zijn zij de eerste groep die er opgroeit met een afwijkende huidskleur. Laura Stek en Wies Bakker ontmoetten twee van deze kinderen en spraken met schrijfster Mieke Kirkels. Zij schreef het boek: Kinderen van zwarte bevrijders dat deze maand is uitgekomen.

De Canon van Nederland-tentoonstelling verdwijnt uit het Openluchtmuseum in Arnhem, zo wist NRC vorige week te melden. Niet iedereen is blij, maar het ministerie van OCW zegt dat het geld na tien jaar goed besteed is. Waarom moet de Canon weg, en blijft er nog iets van over? Om dat te vertellen is museumdirecteur Amito Haarhuis te gast.

Diana Loginova uit Sint-Petersburg werd deze week voor de derde keer opgepakt voor het zingen van nummers van Kremlin-kritische artiesten. Vooral Swan Lake Cooperative van rapper Noize MC kan de Russische autoriteiten niet verdragen. Tsjaikovski’s Zwanenmeer stond in Sovjet tijd namelijk symbool voor politieke verandering.

Verder in OVT: Recensies van Sanne Frequin, het is honderd jaar geleden dat Toetanchamon werd losgewikkeld, Duitsland en de dienstplicht en meer.

Het is honderd jaar geleden dat de doeken om mummie Toetanchamon werden los gewikkeld. Voor dit jubileum heeft het Griffith Institute, deel van de Universiteit van Oxford een speciale website gemaakt met materiaal van de opgravingen.

Gaat de nieuwe premier van Japan de sumo-ring betreden om een prijs uit te reiken? Daarmee zou ze breken met traditie, want vrouwen mogen de heilige ring van het sumoworstelen niet betreden.

Journalist en presentator Nicole Terborg gaat op zoek naar de onvertelde geschiedenis van ‘kweekjes’: kinderen die opgroeien bij andere familieleden of pleegouders. Na haar serie Kweekje, mi kwekipikin (OVT en Prospektor, 2023) gaat ze in gesprekken met vijf kweekjes van verschillende generaties voor deze bonusaflevering van de serie.

Diana Loginova uit Sint-Petersburg werd deze week voor de derde keer opgepakt voor het zingen van nummers van Kremlin-kritische artiesten. Vooral Swan Lake Cooperative van rapper Noize MC kan de Russische autoriteiten niet verdragen. Tsjaikovski’s Zwanenmeer stond in Sovjet tijd namelijk symbool voor politieke verandering.

Deze week is de column van Micha Wertheim.

Deze week geeft Sanne Frequin historische tips. Zij bespreekt twee tentoonstellingen en een boek:
Bourgondiërs in Limburg, Al het moois in de wereld, Willem de Rooij - Valkenburg

Koningin Juliana “had geweend” bij de aanblik van de Tweede Wereldoorlog-vluchtelingen die ze in 1943 in Suriname bezocht. Ze herkende zich als vluchteling in de mensen die daar in een kamp woonden. Dat is te lezen in het proefschrift van historica Rosa de Jong. Daarin reconstrueert ze het verhaal van deze en honderden andere, voornamelijk joodse vluchtelingen die per schip vanuit Europa vluchtten voor de oorlog, en terecht kwamen in kampen in Jamaica, Suriname en Curaçao.

De Duitse regeringspartijen plannen een wet voor de militaire dienst. Een actuele maatregel, maar achter het Duitse leger en de militaire dienst schuilt een beladen geschiedenis. Duitsland-correspondent en historicus Rob Savelberg volgt de ontwikkelingen op de voet en vertelt meer.

In 2017 maakt programmamaker Laura Stek de documentaire Standing Rock over de zaak tegen de aanleg van de Dakota Access-oliepijpleiding in het Standing Rock-reservaat én over de mensen die de strijd tegen de pijpleiding voerden.