Overzicht

Hoe begon de Hortus Botanicus in Leiden eigenlijk, en wat is er te zien? Prefect Barbara Gravendeel vertelt.

De Titanic blijft nog altijd tot de verbeelding spreken. Ook de kleding van de reizigers zit vol verhalen. Met originele kostuums uit de film van 1997 laat de tentoonstelling Titanic & Fashion van het kunstmuseum Den Haag zien hoe de dromerige kleding een reflectie is van een maatschappij met moderne technieken.

Deze week vragen we dat aan Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn keuze: Marga Klompé, die in 1956 de eerste vrouwelijke minister van Nederland werd, en grondlegger van de verzorgingsstaat.

De hortus was de plek waar planten en zaden, die in alle uithoeken van de wereld gevonden werden, onderzocht en gekweekt werden. En daar zijn de kassen essentieel voor. Prefect Barbara Gravendeel vertelt.

De Hortus Leiden is de oudste hortus botanicus van Nederland. In 1590 werd de tuin opgericht. De eerste prefect van de Leidse hortus reisde heel Europa door op zoek naar bijzondere planten om te verzamelen. Hij is degene die de eerste grote tulpenverzameling naar Nederland bracht.
Ook nu nog zijn heel bijzondere planten en bomen te vinden in de Hortus Leiden, zoals de reuzenwaterlelie en de penisplant.

Voor de Maand van de Geschiedenis reist OVT het land door, deze week zenden we uit vanuit De Hortus Leiden.

De Amerikaanse president Donald Trump presenteerde een nieuw vredesplan voor Israël en Palestina: Hamas zou gijzelaars vrijlaten, Israël Palestijnse gevangenen, en er komt een Board of Peace met mogelijk Tony Blair aan het roer. Maar critici zien vooral een vaag plan dat opnieuw door grootmachten wordt opgelegd.

Vandaag staan we tussen de tropische kassen met majestueuze palmen van de Hortus te Leiden, de oudste botanische tuin van Nederland. Eeuwenlang werden hier de planten en zaden vanuit alle uithoeken van de wereld verzameld. Maar achter die koloniale plantenjacht schuilde een verborgen werkelijkheid: het werk van talloze lokale plantenkenners in Indonesië. Zij verzamelden, verzorgden en vervoerden de planten, en waren vaak allang en breed bekend met wat door de Nederlanders een nieuwe ontdekking werd gevonden. Toch verdwenen ze uit de geschiedenis.

Het ging deze week veel over of extreemrechts en het geweld tijdens de rellen in Den Haag met elkaar in verband stonden. Demissionair VVD-minister Eelco Heinen meende direct dat de rellen, die gepaard gingen met Hitlergroeten, NSB-vlaggen en een bestorming van het D’66 partijkantoor, niks met politiek te maken hebben, terwijl de NCTV het geweld wel degelijk heeft bestempeld als extreemrechts



Historicus Robin te Slaa onderzocht extreemrechts geweld rondom de opkomst van fascisme in Nederland en schreef er verschillende boeken over. Wat kunnen we leren uit de geschiedenis over de relatie tussen de extreemrechtse ideologie en geweld? Te Slaa vertelt meer.

Op 29 oktober zijn de verkiezingen. Die gaan over onze toekomst, maar soms helpt het om achterom te kijken. In de ‘Politieke Tijdmachine’ vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht?

Deze week is de column van Nelleke Noordervliet

Noord-Korea: het land van raketten, kernwapens en het spektakel van militaire parades. Het geldt nog altijd als een van de meest gesloten landen ter wereld. Maar hoe terecht is dat beeld eigenlijk?

We openen de Maand van de Geschiedenis deze zondag in Museum Schokland, op voormalig eiland en UNESCO werelderfgoed Schokland. Een plek met een fascinerende geschiedenis. Eva Vriend, schreef over deze geschiedenis eerder Het eiland van Anna en is te gast.

Die tegenstelling is goed te zien in de levens van Jac P. Thijsse en zijn zoon Jo Thijsse. Jac P. is een van de eerste natuurbeschermers van ons land. Zoon Jo was een van de ingenieurs achter de Afsluitdijk en de Deltawerken. Door de lens van hun verhalen werpt historicus Eva Vriend een nieuw perspectief op het thema van deze Maand van de Geschiedenis: ‘Natuurlijk’.

Elke week bespreken we historische tips. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee historische boeken en een museum.

We openen de Maand van de Geschiedenis deze zondag in Museum Schokland, op voormalig eiland en UNESCO werelderfgoed Schokland. Een plek met een fascinerende geschiedenis. Van eeuwenlange strijd tegen het water en schrijnende armoede tot gedwongen verhuizing van de gehele bevolking om uiteindelijk – met het aanleggen van de Noordoostpolder – te eindigen als plek omringd door landbouwgrond in plaats van water. Eva Vriend, schreef over deze geschiedenis eerder Het eiland van Anna en is te gast.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Suriname cruciaal voor de geallieerden. Het daar gewonnen bauxiet was onmisbaar voor het aluminium voor hun vliegtuigen. Doordat Suriname toen nog bij Nederland hoorde was het officieel in oorlog, maar de Duitsers zijn er nooit geweest. Wat heeft zich daar in die vijf jaar afgespeeld? Als ‘toriteller’, met muziek en een schat aan archiefmateriaal vertelt theatermaker Emma Lesuis in de voorstelling ‘Meer dan Bauxiet’ de onbekende oorlogsverhalen uit Suriname. 



Emma bezocht de plekken in Suriname waar verhalen tot leven kwamen. Ze is te gast om te vertellen over de voorstelling.

Een anti-immigratiedemonstratie liep uit op geweld. Politie-agenten werden belaagd, de A12 werd geblokkeerd en bij het D66 partijkantoor werden ruiten ingegooid. De burgermeester spreekt over een ‘ongekende geweldsuitbarsting’.

De verkiezingscampagne is begonnen en de meeste partijen zeggen minder polarisatie te willen. Ze zouden de grafrede van de Griekse staatsman Perikles erop na moeten lezen, vindt schrijver en essayist Bas Heijne.