VPRO Tegenlicht

Ons gemeengoed

VPRO Tegenlicht

Ons gemeengoed

Welke rol kunnen burgercollectieven spelen bij het oplossen van de problemen van deze tijd? Deze vraag dringt zich op nu de overheid zich terugtrekt en de private sector die taken maar deels overneemt. Kom te weten hoe burgercollectieven in dit gat springen en zelf de verantwoordelijkheid nemen bij arbeidsongeschiktheid, in de ouderenzorg en alternatieve energievoorziening.

Sinds 2005 heeft het aantal burgercollectieven in Nederland, ook wel samengevat onder de term commons, een enorme vlucht genomen. In een burgercollectief nemen burgers zelf het initiatief tot gezamenlijk beheer in situaties waar de overheid of de markt het laat afweten. Ouderparticipatiecrèches, Wikipedia, broodfondsen of windenergie-coöperaties zijn daar goede voorbeelden van. Uitgangspunt is dat men niet uitgaat van het eigen belang. Op korte termijn moet er misschien zelfs iets worden ingeleverd. Maar uiteindelijk komt het collectieve belang alle participerende leden ten goede.

Tine de Moor is hoogleraar sociale geschiedenis en expert op het gebied van burgercollectieven. Zij houdt een aantal voorbeelden van de commons tegen het licht om duidelijk te maken hoe deze functioneren en wat de spelregels zijn voor het succesvol opereren van zo’n collectief. Welke dilemma’s brengen deze nieuwe vormen van kleinschalig georganiseerde solidariteit met zich mee?

Regie: Shuchen Tan

Meer weten? Instituties voor Collectieve Actie aan de Universiteit Utrecht  is het onderzoekstema waaraan prof. De Moor leiding geeft en dat onderzoek doet naar de elementen die in de uitzending aan bod komen.