VPRO Tegenlicht

De donut economie

Markten zijn inefficiënt en groei is niet alles zaligmakend: tijd voor een nieuw economisch model.

Hoera, de economie groeit weer! We zijn flink aan het shoppen geslagen na de stijging van onze koopkracht. Maar de CO2-uitstoot en de ongelijkheid stijgen helaas net zo hard. Wat is hier aan te doen? De Britse econoom Kate Raworth gebruikt een krachtig beeld voor een nieuwe circulaire economie: de donut. Onze economische activiteiten zouden niet uit de bocht moeten vliegen, maar groeien binnen grenzen, in een ideale cirkel.

Staat ons economische gedrag in dienst van groei en winst of dient het de mens en planeet? Met die vraag ging econoom Kate Raworth, onderzoeker aan het ‘Environmental Change Institute’ in Oxford, aan de slag. In plaats van opgaande lijnen en stijgende grafieken ontstond een andersoortig ideaalbeeld: onze economie zou moeten functioneren volgens het model van de donut.

Hoe dat precies in zijn werk gaat, beschreef Raworth in het boek ‘Doughnut Economics’, dat bij de kenners een ware cultstatus heeft bereikt. Raworths pleidooi voor de ‘donut economie’ trekt het credo dat economische groei voor duurzaamheid komt in twijfel: er zijn harde grenzen aan wat je de planeet nog kunt aandoen. Vanaf de start van je onderneming moet je circulair denken en handelen. Wie zó onderneemt, blijft bijvoorbeeld ónder het ecologisch plafond van maximaal 1,5 graden Celsius opwarming van de aarde en tegelijkertijd bóven een sociale ondergrens van het minimumloon voor werknemers.

Met behulp van videofragmenten, diverse ronde attributen en een bijzondere tafel toont Kate Raworth aan hoe onze economie fundamenteel anders kan worden gestructureerd. Wél met groei, maar dan binnen de gestelde grenzen. Of is de werkelijkheid toch vierkanter?

Regie: Alexander Oey