VPRO Tegenlicht

Hoe praat je met je kind over racisme?

Hoe praat je met je kind over een moeilijk en beladen thema als racisme? En hoe voed jij je kinderen anti-racistisch op? Besteller-auteur Layla F. Saad geeft tips.

Babette Schenkels & Ineke van der Hurk

We willen onze kinderen graag afschermen voor schokkende gebeurtenissen, maar de gebeurtenissen en discussies rondom racisme roept bij kinderen tegelijk veel vragen op. Zo ook bij dochter van documentairemaker Ikenna Azuike. Terwijl hij het nieuws over George Floyd vernam, stond zijn achtjarige dochter plotseling naast hem. Na een stuntelige poging waarin Ikenna probeerde uit te leggen wat er met George Floyd was gebeurd, barstte hij samen met zijn dochter in huilen uit.

Was zijn reactie pedagogisch verantwoord? Moest hij wel over dit soort ongemakkelijke onderwerpen praten met zijn kinderen? Hoe was hij zelf eigenlijk opgevoed over racisme?

Volgens experts is het juist belangrijk om het gesprek hierover met kinderen aan te gaan. De manier waarop je dat doet, kan zelfs van grote invloed zijn op het zelfbeeld, de gevoelens en de ideeën over etniciteit en racisme die kinderen in de loop van hun leven ontwikkelen.

In dit artikel geeft bestsellerauteur van het boek 'Me and white supremacy', Layla F. Saad, tips over hoe verschillende gezinnen het beste het gesprek over racisme kunnen voeren met hun kind. Want als het erop aankomt: hoe doe je dat dan eigenlijk?

wat is anti-racisme?

Anti-racisme is een levenshouding die actief vecht tegen alle vormen van racisme. Een persoon die antiracisme beoefent, is iemand die werkt aan eigen bewustwording over hoe racisme de ervaringen van mensen van kleur beïnvloedt – om vervolgens andere keuzes te maken. Anti-racistisch zijn gaat niet om wie je bent, maar om wat je doet. 

'jij hebt geleefd met een wit privilege, maar je kinderen zullen opgroeien zonder'

3 tips voor witte ouders met kinderen van kleur

Ben je een witte ouder die een gekleurd kind opvoedt? Zorg dan dat je jezelf onderwijst over je witte privilege, zegt Saad. Dat je van je kinderen houdt, betekent namelijk niet dat je hen geen schade kan toebrengen. Wees je ervan bewust dat je kinderen zullen opgroeien zonder het witte privilege waarmee je zelf bent opgevoed. Wat betekent dit en hoe kun je hen hierin ondersteunen?

Volgens Saad is het belangrijk dat je je kinderen trots maakt over hun raciale en culturele afkomst, want ze zullen nooit als wit worden gezien. Ondersteun hen daarom in de zoektocht naar waar ze vandaan komen en wie ze zijn.

Tot slot: zorg dat de plekken waarin je kinderen zich begeven, veilig voor hen zijn. Verzet je bijvoorbeeld tegen racisme op de school van je kind, of zet je in voor meer diversiteit in boeken, leraren of lesstof. 

3 tips voor ouders van kleur met kinderen van kleur

Voor gekleurde ouders die kinderen van kleur opvoeden heeft Layla drie opvoedtips. Allereerst benadrukt ze: geef hen een trots gevoel over wie ze zijn en waar ze vandaan komen. Kinderen zijn niet kleurenblind en zullen worden geconfronteerd met hun huidskleur. Het is daarom juist belangrijk hen te onderwijzen over de geschiedenis en cultuur van hun etnische afkomst. Zo kunnen ze beter begrijpen wie ze zijn en daar trots op zijn. 

Ook zegt Layla: praat over de gewelddadige incidenten op televisie. Dit is lastig en emotioneel, maar wees eerlijk. Vertel hen ook de grotere waarheid over waarom dit soort dingen nog steeds gebeuren. 

Juist door erover te praten, geef je kinderen de taal waarmee ze zelf racisme kunnen erkennen en hierover kunnen praten. Doen we dit niet, dan keren ze naar binnen toe, wat grote gevolgen heeft voor hun zelfbeeld. 

3 tips voor witte ouders met witte kinderen

Omdat je als wit persoon geen racisme ervaart, kan het zijn dat je denkt dat het beter is om er niet met je kinderen over te praten. Je wil ze beschermen voor de wreedheden in deze wereld, en negeren lijkt de beste optie. Layla wil witte ouders meegeven dat het júíst voor witte mensen belangrijk is om met hun kinderen te praten over racisme en wit privilege. Alleen zo kun jij je kinderen anti-racistisch opvoeden, door ze bewust te maken van de wereld en haar systemen zodat ze er actief voor kunnen kiezen het anders te doen.

Layla heeft drie tips voor witte ouders die witte kinderen opvoeden. Ten eerste wil ze witte ouders meegeven zichzelf goed te onderwijzen over racisme, witte overheersing en de geschiedenis van hun cultuur. Als jij als ouder beter weet hoe racisme werkt en wat jouw cultuurgeschiedenis inhoudt, kun jij je ook beter uitspreken tegen racisme wanneer je het tegenkomt.

'moedig je kind aan een goede voorouder te worden'

Als tweede tip geeft ze zowel gekleurde als witte ouders met witte kinderen mee anti-racisme een terugkerend gesprek te laten zijn. Lees er samen over, kijk films, bespreek het wanneer er dingen in het nieuws gebeuren en praat er over tijdens alledaagse activiteiten.

De laatste tip die ze ouders wil meegeven is om hun kinderen op het hart te drukken goede voorouders te worden. Wij hebben een wereld geërfd waarin sommige van onze voorouders verschrikkelijke keuzes hebben gemaakt. Geef jouw kinderen een verantwoordelijkheidsgevoel mee om een goede, gelijke wereld achter te laten voor de generaties die weer na hén komen.