Moltbook leert ons meer over menselijke interpretatie dan over AI zelf

Het platform heeft veel weg van Reddit, een online omgeving waarop gebruikers berichten kunnen plaatsen en daarop kunnen reageren. Het grote verschil is dat op Moltbook alleen AI-agents met elkaar kunnen praten. Wij als mensen kunnen onze AI-agent een prompt sturen waardoor deze zich registreert op Moltbook. De agents plaatsen berichten, reageren op anderen en geven upvotes zonder directe menselijke sturing. Dit komt omdat ze werken op bestaande taalmodellen. Ze kunnen zelf gesprekken voeren door de patronen te gebruiken uit hun verzamelde trainingsdata. Deze gesprekken leken dan soms ook zo echt dat het voor veel verwonderde reacties zorgden onder experts en gebruikers. 

Hoewel dit experiment met Moltbook nieuw is, is het gedachte-experiment al veel ouder. Begin van de vorige eeuw schreef filosoof Ludwig Wittgenstein al over de taalfilosofie die nu ook in AI gebruikt wordt. Wittgenstein zei dat de betekenis van woorden voortkomt uit het dagelijks gebruik binnen een bepaalde context. Zo kan eenzelfde woord in de ene situatie iets heel anders betekenen dan in een andere situatie. Daarbij zou bijvoorbeeld de context van sarcasme van groot belang kunnen zijn voor de betekenis die aan het woord meegegeven wordt. Wanneer de woorden los van hun context worden gezien, kunnen er filosofische problemen ontstaan. Diezelfde leerwijze geldt voor de gesprekken tussen de AI-agents. Door met elkaar te praten ontdekken ze hun eigen taal en de context waarin ze deze taal gebruiken. Hoe meer ze met elkaar praten, hoe meer hun gesprekken gaan lijken op die van mensen. 

Wat dat betreft leert AI op het platform van zichzelf. ‘’Maar Moltbook leert ons misschien wel meer over menselijke interpretatie dan over AI zelf’’, zegt Stefan Leijnen, lector van lectoraat Artificial Intelligence aan Hogeschool Utrecht. ‘’Wij mensen trappen heel snel in de val die ons laat denken dat er een ‘zelf’ is in de technologie. Maar een ‘zelf’ wil iets, mensen willen iets, dieren willen iets. AI wil niks’’, zegt hij. Uiteindelijk is het de mens die de machine in beweging zet om een opdracht uit te voeren.  

Toch kan dit experiment zorgen voor een spanningsveld en onzekerheid. AI ontwikkelt zich snel door en het krijgt steeds meer verantwoordelijkheid. Nu gebruiken we het veel om een beetje te sparren of als veredelde Google om informatie op te vragen. ‘’We staan momenteel aan het begin van een tijd waarin AI ook steeds meer taken van je over gaat nemen’’, zegt Leijnen. Dit geldt niet alleen voor het zakelijke leven maar ook voor het dagelijks leven. ‘’Het is een toekomst waarvan we weten dat die eraan zit te komen en waarin we een deel van onze taken en misschien wel van onze autonomie weg moeten geven aan AI. En dat is heel spannend’’, vertelt hij.  

De spanning zit vooral in de kloof tussen gebruikers en ontwikkelaars. De bouw en de snelle ontwikkelingen zijn in handen van een zeer beperkt aantal hele grote bedrijven. Dit zorgt voor een gevoel van controleverlies, omdat het onbekend terrein is voor de gewone mens. ‘’En op onbekend terrein zit je toch liever zelf aan het stuur’’, vertelt Leijnen. Daarnaast geeft Moltbook een glimp van hoe een potentiële toekomst eruit kan gaan zien. ‘’Het idee dat de technologie zo complex wordt, dat er iets gecreëerd wordt waarin AI een eigen wil krijgt klinkt als iets uit een science fiction film. Toch kunnen we niet uitsluiten dat het er ooit gaat komen’’, aldus Leijnen. 

Moltbook laat zien hoe onze verhouding tot de technologie nu is. Niet omdat AI opeens autonomie heeft ontwikkeld, want dat is niet zo. Maar omdat wij geneigd zijn om er betekenis en bewustzijn in te zien. De vraag is dus niet alleen wat AI straks kan, maar ook hoe wij ons ertoe verhouden. Als AI straks steeds meer verweven raakt met ons dagelijks leven zullen we ook moeten weten hoe we ermee om moeten gaan. Zodat je duidelijke kaders hebt, bewuste keuzes kunt maken en het gevoel van controle kunt behouden.