Vertrouwen in tijden van deepfakes
VPRO, DAWN Technology en Media Campus NL ontwikkelen referentie-implementatie van technische standaard C2PA
In een online landschap waar echt en nep steeds lastiger te onderscheiden zijn, spelen nieuwsmedia een sleutelrol in het verstrekken van betrouwbare informatie. Het is daarom van essentieel belang dat over de authenticiteit van hun content geen twijfel kan bestaan. De technologische standaard C2PA kan die twijfel wegnemen. VPRO werkt samen met Media Campus NL en Dawn Technology, met steun van het SIDN-fonds, aan de Nederlandse adoptie van C2PA.
Kun je je ogen nog geloven? Die vraag kleurt het debat rondom AI-beeldgenerators en deepfakes. Een beetje handige nepnieuwsboer kan een Buitenhof-quote in een paar tellen vervormen, om die vervolgens in de For You-pages van tienduizenden TikTokkers te deponeren. Naarmate de techniek voortmarcheert, zul je dergelijk nepnieuws vaker tegenkomen én lastiger herkennen. Het antwoord op de vraag of je je ogen nog kunt geloven, zal in de toekomst dus steeds vaker nee zijn. De vervolgvraag is daarom veel belangrijker: hoe zorg je, als je je ogen dan niet kan geloven, alsnog voor vertrouwen?
C2PA
Volgens steeds meer partijen is C2PA onderdeel van het antwoord. C2PA is een technische standaard om herkomstmetadata toe te voegen aan digitale bestanden. Zo kun je vastleggen én verifiëren wie een bestand heeft gemaakt, met welke software, of er AI is gebruikt, en welke aanpassingen er gaandeweg zijn gedaan.
De C2PA-standaard wordt beheerd door een consortium van veelal grote internationale tech- en mediabedrijven. Diezelfde bedrijven nemen ook het voortouw wat betreft implementatie. En dat gaat steeds sneller. Zo maakte Google onlangs bekend dat ze C2PA gaan integreren in Gemini, Search en Chrome. Meta gaat het toevoegen aan Instagram. Bedrijven als Adobe en Microsoft bieden al langer ondersteuning in hun producten en diensten.
Pilot
Maar dat zijn de techreuzen. Tot nog toe zijn er maar weinig Nederlandse voorbeelden van C2PA-implementaties te noemen. Onze mediasector had een (vriendschappelijke) schop onder de spreekwoordelijke kont nodig. Die delen Media Campus NL, Dawn Technology en VPRO, gesteund door SIDN-fonds, nu gezamenlijk uit in de vorm van een open source referentie-implementatie. Dawn Technology bouwt een signeertool, waarmee we vanaf dit najaar Tegenlicht-artikelen en afbeeldingen op onze website zullen ondertekenen volgens de C2PA standaard. Dat kan vervolgens door bezoekers geverifieerd worden op een nieuw Nederlands validatiedomein. Door alles open source te ontwikkelen geven we andere mediapartijen het laatste zetje om zelf met C2PA aan de slag te gaan. En door de validatie zelfstandig te organiseren blijven we onafhankelijk van (Amerikaanse) techreuzen.
Vertrouwen
C2PA stelt redacties en publiek in staat om de herkomst van een stuk media vast te leggen en te verifiëren. Betrouwbare nieuwsmedia spelen daarom een sleutelrol. Je kunt immers verifiëren wat je wil, maar als je de bron niet vertrouwd ben je nog nergens. “Maar niemand vertrouwt ‘de media’ meer,” horen we je richting je scherm roepen. In werkelijkheid valt dat wel mee, blijkt uit de meest recente Nationale Vertrouwensmonitor, een groot landelijk onderzoek naar – inderdaad – het vertrouwen in media. Traditionele landelijke nieuwsmedia scoren een keurige 7,5, tegenover de 6,1 van sociale media. Dat cijfer is bovendien al jaren stabiel. Het goeie ouwe nieuwsbedrijf fungeert dus nog wel degelijk als een vertrouwd baken in de zee van nepnieuws en AI-slop die de sociale platforms overspoelt. C2PA kan die vertrouwensrol ondersteunen en beschermen, door in ieder geval zekerheid te geven over de herkomst van een stuk media. Dan is het aan jou om te besluiten of je die afzender vertrouwt.