Podcastmaker Lucas Derycke ontdekt nieuwe werelden samen met zijn peuterzoon Benjamin

Podcastfans kennen de Vlaamse audiomaker Lucas Derycke (1990) van De kunst van het verdwijnen (2022, het tweede seizoen begin 2026). Daarin leidt theatermaker Bart van Nuffelen de luisteraar door een mozaïekvertelling waarin de stad Antwerpen, een bankroof en de Tweede Wereldoorlog een grote rol spelen. Derycke was verantwoordelijk voor de regie, opname en montage van de serie, die door de lezers van de VPRO Podcastgids werd uitgeroepen tot een van de beste podcasts aller tijden. Bij zijn nieuwste project gaat Derycke opnieuw als duo te werk, alleen is zijn compagnon dit keer zijn peuterzoon Benjamin (nu vijf jaar oud). In Duitser dier drag dominatrix begeeft Derycke zich samen met Benjamin in allerlei nieuwe werelden, met als gids mensen die een transformatie ondergaan. Hij spreekt een man die soms vos wordt en een vrouw die zich als voetenbankje gedraagt. Derycke doet zelf ook mee: zo duikt hij met een groepje kinderen een paar dagen een bos in, hij verkleedt zich als vrouw en trommelt zestig mensen op om samen met zijn familie een verhaal van zijn opa uit de Tweede Wereldoorlog na te spelen. We spreken hem via een videoverbinding in zijn huis in Brussel.

Was je vaderschap de aanleiding voor deze podcast?
Lucas Derycke: ‘Nee, eigenlijk zou Benjamin ook helemaal geen rol in het verhaal spelen. Wanneer ik in de krant iets tegenkom dat me interesseert, knip ik het uit en leg het op een stapel in mijn kantoor. Als een project is afgerond en ik begin aan iets nieuws, dan neem ik al die knipsels en leg ze hier op de vloer. Toen zag ik dat veel artikelen gingen over mensen die met een transformatie bezig waren, op wat voor manier dan ook. Ik was net zelf vader geworden, wat ook een transformatie is, dus ik besloot dieper in dat thema te duiken en wat mensen te gaan spreken, zonder vastomlijnd plan. Maar omdat er bij het kinderdagverblijf een personeelstekort was, was mijn zoon opeens veel meer thuis dan gepland. Dus ik dacht: dan neem ik hem maar mee. Ik was van plan hem eruit te knippen, maar toen merkte ik dat veel van het goede materiaal eigenlijk aan hem te danken was. Een van mijn eerste interviews was met een professor in Oxford die af en toe als een vos de bossen in gaat. De meeste dingen die interessant aan hem waren of die mij raakten, kwamen door zijn interactie met Benjamin, die toen anderhalf was.’

Was het voor jou een grote transformatie toen je vader werd?
‘Het zit niet in de podcast, maar Benjamin was niet gepland. Hij is ons overkomen. Maar ik denk dat dat in mijn geval goed was. Vader worden is zoiets groots, ik ben niet iemand die dat kan plannen. De eerste anderhalf jaar waren wel heel heftig. De bevalling was voor mijn vriendin heel zwaar en we kwamen erachter dat we allebei niet goed zijn met slaaptekort. En Benjamin sliep heel slecht, dus van die eerste periode herinner ik me vooral veel donkerte. Ik zou niet willen beweren dat ik die donkerte bestreden heb door samen met hem op pad te gaan. Ik denk dat het gewoon een beetje lichter werd en dat ik daardoor de energie had om hem mee te nemen. Maar sinds we aan de opnames zijn begonnen is het wel steeds makkelijker en leuker geworden.’

Welke invloed had Benjamins aanwezigheid op de interviews?
‘Soms liet ik aan de mensen waar ik naartoe ging weten dat hij mee zou komen, maar ik heb het ook vaak niet aangekondigd omdat ik merkte dat sommige de afspraak dan wilden verzetten. Omdat ze het zelf ongemakkelijk vonden of omdat ze het ongemakkelijk vonden voor mij. Dus ik dacht: ik kom gewoon opdagen met Benjamin en dan zie ik wel wat ervan komt. Bij sommige interviews deed hij het waanzinnig goed en bij andere had hij er weinig zin in. Zijn aanwezigheid heeft volgens mij veel invloed op de gesprekken heeft gehad. Ik ben kwetsbaar, want ik ben niet de reporter met het leren jasje die in de hoek wat vragen komt stellen. Ik kan wel vragen stellen, maar ik moet ook dat kind in de gaten blijven houden. Dat kan ook fout gaan en dat wordt toch een beetje gezien als mijn verantwoordelijkheid: jij met je ongehoorzame, vervelende kind. Dus ik loop dat risico, er kan van alles verkeerd gaan. Dat maakt de band met die mensen anders en dit hoor je terug, we hebben meer gedeeld dan bij een gewoon interview.’

Je neemt Benjamin ook mee omdat je hem iets wilt laten zien.
‘Voor zover ik weet, kun je een kind op zo’n jonge leeftijd nog niet echt aansturen. Hij leert door te kijken en na te doen en probeert op die manier deze wereld te begrijpen. Ik hoop dat ik het voor hem niet verwarrender heb gemaakt. Daar ben ik soms wel bezorgd over geweest, maar ik denk dat ik hem vooral heb getoond dat er heel veel verschillende mensen op deze wereld zijn. En het zijn voornamelijk lieve mensen. Misschien dat het ijdele hoop is, maar het zou mooi zijn als ik bij Benjamin toch een soort openheid heb geforceerd. Dat hij minder snel in een trein gaat zitten wijzen en zegt: “Kijk, die ziet er gek uit!” Maar dat hij denkt van: iedereen is anders en ik heb al van alles gezien.’

Waren alle plekken waar je hem mee naartoe nam wel geschikt voor kinderen?
‘Dat denk ik wel, al waren ze niet allemaal bedoeld voor kinderen. Ik heb hem meegenomen naar het huis van een dominatrix. Achteraf dacht ik: misschien wel bijzonder dat hij er is, maar hij had er zelf geen problemen mee. Er is ook niks expliciet aan die plek en die vrouw is heel zorgzaam. Wat minder succesvol was een kampeertripje in de winter. We gingen dan wel naar Frankrijk, maar daar lag ook sneeuw. Dat was echt koud en ellendig. Ik had een soort Into the Wild in gedachten, maar Benjamin dacht alleen maar: wat doen we hier, ik wil naar huis. Toen ik de opnames daarvan beluisterde, dacht ik: gast, je moet op voorhand toch weten dat dit een megaslecht idee is. Toch hebben die opnames de podcast wel gehaald.’

Kun je veel van Benjamin leren?
‘Ja, zo’n kind is gewoon plezant, hè. Hij ziet veel mogelijkheden en stapt makkelijk op mensen af. En hij kan zich met heel weinig bezighouden. Dat vind ik het leukste om te zien. Dat we op een ellendige plek zijn, waarvan ik denk: fuck, ik wil hier zo snel mogelijk weg. Bijvoorbeeld een fietsenkelder van een station die stinkt naar pis. Daar ziet hij een hellinkje en denkt: hé, dit is leuk, hier kan ik mee spelen. Hij heeft ook weinig haast. Daarin is hij veel beter dan ik. Maar wil hem niet ophemelen, er zijn ook veel dingen waarin hij waanzinnig slecht is. Hij kan zijn eigen schoenen niet dicht doen, zijn eigen eten niet maken, hij heeft geen inkomen. Als ik mijn kont afveeg, hangt er geen stront aan mijn vingers. Dat is bij hem wel het geval. Zonder mij is hij verloren. Maar goed, dit project was vooral een reden om dingen met hem te doen. Dat hij het zich misschien niet zal herinneren, maakt me eigenlijk niet uit. We hebben toen een leuk moment gehad, of een ellendig moment. Voor de rest heb ik gewoon met hem tijd doorgebracht, en dat is al waardevol.’