Overzicht

In de laatste uitzending van het jaar kijken we traditiegetrouw terug naar bijzondere mensen die ons het afgelopen jaar ontvallen zijn. Met Wim Berkelaar, Fresco Sam-Sin en Madeleijn van den Nieuwenhuizen als gasten.

In vier jaar is het personeelsbestand van Defensie met bijna 20 procent gegroeid. Vooral het aantal reservisten zit in de lift. Burgers die vrijwillig paraat staan om “Als ’t Moet” ingezet kunnen worden om te vechten voor vrede en vrijheid. Hoelang bestaat deze traditie al? En hoe verhouden de huidige reservisten zich tot hun historische voorgangers? Te gast is Tijmen Dokter, militair historicus en zelf reservist.



Verder in OVT: De redders van het scheepswrak, A Christmas Carol, voetbal achter het IJzeren Gordijn en meer.

Op een dag hoorde Olga Majeau over een sprookjesachtig kasteel dat had toebehoord aan haar Hongaarse voorouders. Een kasteel boven op een berg, met twee torens en een toegangspoort. En in dat kasteel bevond zich de grootste schat: een immense Renaissance-collectie met werk van kunstenaars die in wereldmusea hangen: Correggio, Bernini, Tiepolo, Rafaël, Brueghel…
Het kasteel is inmiddels een hotel, maar de kunstcollectie is verdwenen. Waarom is het kasteel niet meer in de familie? En wat is er met de kunstcollectie gebeurd? Valt er nog iets van terug te vinden?



Olga’s zoektocht naar antwoorden blijkt al snel een heus true crime verhaal over internationaal kunstrecht, over duistere belangen, en over de perfide trekjes van de kunsthandel.



Luister naar Zeg Paus, waar is m’n kunst? gemaakt door Olga Majeau en Stef Visjager voor AVROTROS en NPO Luister, en werd mede mogelijk gemaakt door het NPO-fonds. Alle zes afleveringen zijn ook te horen bij ons in OVT.



Voor meer informatie, foto’s van kunst en kasteel  en uitgebreide credits: https://www.avrotros.nl/zegpaus/

Terwijl in het Westen de voetbalsport professionaliseerde, kwam ook in het Oostblok de topclub op. Maar in contrast met de clubs hier, waren clubs vaak eigendom van Ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken, konden spelers in het dagelijks leven geheim agent zijn, en probeerde de overheid grote invloed uit te oefenen op de clubs en haar spelers. Zuidoost-Europa correspondent Frank Elbers is te gast.

Uit een scheepswrak in de Waddenzee bij Texel haalden amateurduikers een 17de-eeuwse jurk bovenwater. De oranje gouden jurk was nog bijna volledig intact. Die vondst werd gedaan in het zogeheten Palmhoutwrak, een uitzonderlijk goed bewaard gebleven schip. Deze unieke ontdekking gaf het schip politieke aandacht dat heeft geleid tot meer opgravingen.

Texelaar en documentairemaker Arnold van Bruggen maakte een documentaire serie over de vondst van de jurk en heeft hier nu een vervolg op gemaakt met 'De redders van het scheepswrak'. Hij is te gast samen met maritiem archeoloog Nicole Schouten die betrokken was bij de meest recente opgravingen bij het Palmhoutwrak.

Deze week is de column van Micha Wertheim.

In vier jaar is het personeelsbestand van Defensie met bijna 20 procent gegroeid. Vooral het aantal reservisten zit in de lift. Burgers die vrijwillig paraat staan om “Als ’t Moet” ingezet kunnen worden om te vechten voor vrede en vrijheid. Hoelang bestaat deze traditie al? En hoe verhouden de huidige reservisten zich tot hun historische voorgangers?

Te gast is Tijmen Dokter, militair historicus en zelf reservist, die voor ons het Nederlandse naslagwerk over de voorloper van de Nationale Reserve las: Voor huis en haard. De geschiedenis van de Vrijwillige Landstorm geschreven door majoor Fred Warmer.

Het is misschien wel de bekendste gierigaard uit de literatuurgeschiedenis: de rijke Ebenezer Scrooge uit A Christmas Carol van Dickens voor het eerst verschenen op 19 december 1843. Sindsdien is deze kerstklassieker talloos opnieuw verteld, over het verhaal van de vrek die met tussenkomst van drie geesten weer gul wordt.

Bij ons over dit kerstverhaal is Daný van Dam, universitair docent Engelse literatuur aan de universiteit Leiden.

Elke week bespreken we historische tips. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling.

Op 16 december 1775, 250 jaar geleden, werd ze geboren: schrijfster Jane Austen. Ze is bekend van haar realistische romans over de Engelse landadel in de 18e en 19e eeuw, zoals Pride and Prejudice, Sense and Sensibility en Emma. Ze groeide uit tot een mondiaal fenomeen en een razend populair Brits exportproduct. Maar hoe moeten we haar nu zien? Als 'vrome tante', als radicaal, of geen van beide?

Elke week bespreken we historische tips. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee historische boeken en een website.

Deze week is de column van Nelleke Noordervliet.

'Zeg Paus, waar is m’n kunst?' werd gemaakt door Olga Majeau en Stef Visjager voor AVROTROS en NPO Luister, en werd mede mogelijk gemaakt door het NPO-fonds. Alle zes afleveringen zijn te horen bij ons in OVT.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat stoppen met het gebruik van Calibri, het standaard lettertype van Microsoft Office. Het lettertype zou te divers en onprofessioneel zijn. De ontwerper van Calibri Lucas de Groot is te gast.

250 jaar geleden werd schrijfster Jane Austen geboren. Deze uitzending is een Jane Austen special. Ze is bekend van haar realistische romans over de Engelse landadel in de 18e en 19e eeuw, zoals dus Pride and Prejudice, Sense and Sensibility en Emma.

Deze week draait de nieuwe documentaire Two Plus Two Is Five over het gedachtegoed van George Orwell in de bioscopen. Zijn waarschuwingen over het gevaar van autoritair denken, machtsmisbruik en de kwetsbaarheid van democratie klinken nog altijd ongemakkelijk herkenbaar.

Deze week is de column van Abdelkader Benali.

Deze week maakte de Europese Commissie bekend dat de EU gaat stoppen met het importeren van Russisch gas. Decennialang, hield het de Europese huizen warm en de industrie draaiende. In Nederland was het Russisch gas de oplossing toen het Groningerveld was uitgeput.