zondag 22 september, 21.05 uur, NPO2

Waterlanders

zondag 22 september, 21.05 uur, NPO2

Waterlanders

De zeespiegel stijgt en de bodem zakt. Maar hoeveel blijft onzeker. Hoe gaan we om met de fundamentele onzekerheid omtrent de zeespiegelstijging?

Waar we het gevecht tegen het water de afgelopen eeuwen nog met dijken, waterschappen en een Deltaplan het hoofd konden bieden, zullen die toepassingen de komende honderd jaar misschien niet meer toereikend zijn. Op de tekentafels van de Nederlandse ingenieurs zien we nu extremere, en inventievere maatregelen. Hoe gaan we om met de fundamentele onzekerheid omtrent de zeespiegelstijging en welke invloed heeft het op de Nederlandse identiteit?

Eén van de mogelijke scenario's van zeespiegelstijging.

Eén van de mogelijke scenario's van zeespiegelstijging.

De verwachtingen omtrent zeespiegelstijging lopen zeer uiteen: 30 centimeter tot 1 meter of meer in de komende 100 jaar. Doordat de projecties zover uiteenlopen, gaat het bedenken van mogelijke oplossingen gepaard met veel onzekerheid. Immers, bereiden we ons voor op een situatie waarin straks half Nederland onder water staat, of stijgt de zeespiegel straks maar nauwelijks?

Het omgaan met deze ingebedde onzekerheid – ook wel deep uncertainty genoemd – is de voornaamste uitdaging waarvoor ingenieurs, landschapsarchitecten en beleidsmakers zich gesteld zien. Welke oplossingen zijn dusdanig wendbaar dat ze toepasbaar zijn op alle mogelijke scenario’s?

Op sommige plekken is de nieuwe strijd tegen het water al begonnen. In de polders, waar de bodemdaling het sterkst is, zoals in de Krimpenerwaard, is de situatie nu al nijpend. Maar waar de één kansen ziet en cranberries verbouwt op het natte land, blijft de ander het liefst zo lang mogelijk Goudse boerenkaas maken.

De kennis en ervaring om door te gaan met pompen en hogere dijken bouwen is er. Maar blijft dat ook betaalbaar? Of moeten we op hele andere manieren gaan denken? En moeten we misschien delen van ons land gaan teruggeven aan de zee?

Met o.a. Marjolijn Haasnoot (environmental scientist, Deltares), Geert van der Meulen (TU Delft) , Eric-Jan Pleijster (Lola Landscape Architects) en Gilles Erkens (aardwetenschapper bij Deltares).

Regie: Martijn Kieft
Research: Marijntje Denters
Productie: Jeroen Beumer