Erik Demaine

Complexe algoritmes met speels gemak

Hij ontwerpt spellen en puzzels, vouwt kunstwerken en geeft colleges, maar Erik Demaine is vooral een briljante wiskundige.

Te zien in the mind of the universe (8): de speler
Zondag 2 juli 2017 om 21.05 uur op NPO 2
Herhaling donderdag 6 juni om 9.15 uur op NPO 2

'Het is geweldig om steeds te schakelen tussen kunst en wiskunde.'

Regisseur Gijs Swantee over Erik Demaine

‘Erik Demaine is een hele aparte kerel. Hij is briljant. Toen zijn ouder scheidden is hij met zijn vader gaan rondreizen door Amerika waar hij een uur per dag  homeschooling kreeg. Hierdoor verkende hij het land als een spel. Als kind van de jaren tachtig zat hij alleen maar videospelletjes zoals Mario te doen. Op zijn twaalfde zei zijn vader: “nou volgens mij ben jij wel rijp voor de universiteit”. Op zijn veertiende is hij vervolgens summa cum laude afgestudeerd in de wiskunde. Daarna is hij als jongste professor ooit aangenomen op het Massachusetts Institute of Technolgy (MIT) in Boston, een van de topuniversiteiten van de wereld.' (lees verder door op 'open' te klikken)

'Hij is gespecialiseerd in origami. Zo heeft hij aangetoond hoe je door papier te vouwen en één knip te maken, alles maar dan ook alles kunt maken: een vijfpuntige ster, een paard, het hele alfabet, noem maar op. Dat aantonen en uitrekenen is echt uniek. Hoe het precies kan, snap ik nog steeds niet, maar door hem ben ik echt de schoonheid van wiskunde gaan inzien.'

'Hij vertaalt origami niet alleen in wiskundige wetten, maar ook in de kunst. Samen met zijn vader blaast hij glas en vouwt hij origami dat tentoongesteld wordt in het Modern Arts Museum. Het is ook een beetje benauwend die twee, dat je denkt: het zal misschien wel goed zijn als ze niet de hele dag bij elkaar zouden zijn. Toen we aan het filmen waren zei Erik tegen een vrouw, “ja ik ga met die en die eten”, waarop zijn vader dan zegt: “ow wat leuk, ik ga wel mee”. Zelfs als ze een kunstwerk maken, zag je vier handen door elkaar dat je dacht: wie zijn hand zit ik nou naar te kijken. Ze waren iets te close aan dat aangaat voor mij.'

'Demaine is iemand die gek is van spellen en daar de hele dag het liefst mee bezig is. Voor de aflevering zijn we met ze naar PAX, een van de grootste gamebeurzen in de Verenigde staten, geweest. Zij wilden hier heel graag naartoe. Je ziet ze ook helemaal opgaan in die beurs. Met zijn studenten verandert hij de regels van bordspellen. Wat betekent een verandering voor het spel? Dan zie je ook daar weer de onbegrensde mogelijkheden.’

leven en werk

Computerwetenschapper en kunstenaar Erik Demaine (Canada, 1981) had een wat ongewone, maar gelukkige jeugd. Vanaf zijn tweede woonde hij bij zijn vader Martin, die hem alleen opvoedde. Omdat zijn vader craftsman was reisden ze veel rond op zoek naar werk. Op zijn zesde haalde het tweetal het nieuws met hun ‘Erik and Dad Puzzle Company’. Erik ontwierp 3D puzzels die vader vervolgens maakte en aan winkels in heel Canada verkocht. Demaine is volledig ‘home schooled’ door zijn vader, omdat school te saai en te rechtlijnig was voor de intelligente Erik. Op 14-jarige leeftijd haalde hij zijn Bachelordiploma aan de Dalhousie University (Canada) en op 20-jarige leeftijd rondde hij zijn promotieonderzoek over computational origami af aan de University of Waterloo (Canada). Met twintig jaar werd hij de jongste professor ooit aan het Massachusetts Institute of Technolgy (VS) en sinds zijn dertigste is hij er hoogleraar. 

nieuwe vouwpatronen

Demaine onderzoekt hoe je de dagelijkse praktijk kunt vangen in algoritmes. Een belangrijke component in zijn werk is zijn onderzoek naar computational origami waarin hij de computer gebruikt om nieuwe vouwpatronen (en kunst) te ontdekken. Dat klinkt wellicht onbelangrijk. Maar in onze moderne maatschappij is vrijwel alles gebaseerd op wiskunde, of leunt daar zwaar op. Demaines werk draagt door slimmere vouwing bij aan nieuwe medicijnen, telecommunicatie, architectuur en meer.

Om de wiskunde achter vouwpatronen te onderzoeken bestudeert hij spellen, van Tetris en Mario World tot origami en bordspelen. Het belang van een speelse en open houding om nieuwe grenzen te verkennen wordt volgens Demaine zwaar onderschat. Hij zet het spel juist in, letterlijk en figuurlijk. Zowel in zijn onderzoek als zijn werk als kunstenaar.

Er zijn heel veel video's van Erik Demaine (en zijn vader) online te vinden, onder meer een hele collegereeks over geometric folding algorithms.

Card

'Op de grens van de kennis, dat is precies waar we willen zijn.' - Erik Demaine