steun vpro

Duivel

, Arnon Grunberg

Een korte verhandeling over de duivel.

  1. Over de duivel wordt tegenwoordig nog maar weinig gesproken, maar daarmee is de vraag natuurlijk nog niet beantwoord of hij niet bestaat. God mag dood zijn – ook niet echt natuurlijk – de duivel leeft voort. Hij heeft wel andere namen gekregen. Hitler is een naam die graag aan de duivel wordt gegeven. Volgens Wilders is de moslim een synoniem voor de duivel. Wat de vraag oproept: hoeveel duivels zijn er eigenlijk? Kunnen er meer dan één zijn.
     
  2. Kent u duivels of duiveltjes in uw omgeving? Of kent u slechts één duivel in uw omgeving?
     
  3. Als je je kind Zwaan, Lente, Appel of Peer mag noemen, mag je dan je kind dan ook Duiveltje noemen? ‘Op 12 januari is Duiveltje Peter van den Berg ter wereld gebracht, we noemen hem Duiveltje.’
     
  4. Over demoniseren wordt tegenwoordig ook niet meer zo veel gesproken, dat was het tijdperk-Fortuyn. Demoniseer je iemand als je zegt: ‘Dat is de duivel.’? Of demoniseer je meer als je zegt: ‘Dat is Hitler.’? En als je zegt: ‘Hij is een Albert Speer voor deze tijd?’ Is dat gematigd demoniseren? Bestaan er dan halve duivels? En kun je de duivel bekeren? 
     
  5. Democratie is gebaseerd op de veronderstelling dat duivels bekeerd kunnen worden, dat ze gevoelig zijn voor argumenten.
     
  6. Democratie is eveneens gebaseerd op de gedachte dat duivels in de minderheid zullen blijven.
     
  7. Heeft u weleens gedacht dat u zélf de duivel bent?
     
  8. Als we het over de duivel hebben, mag een paragraaf over de hel niet ontbreken. Vul hier in wat u over de hel kwijt wilt:_________________________________________________
     
  9. De gedachte dat er Untermenschen bestaan, is natuurlijk nooit echt verdwenen, maar is tegenwoordig weer salonfähig. Is de duivel minderwaardig of juist een soort übermensch? Het vermoeden lijkt me gerechtvaardigd dat waar de duivel wordt ontwaard men ook altijd bovenmenselijke krachten aan hem toeschrijft. Een machteloze duivel is geen duivel.
     
  10. Het verbieden van duivels zorgt er niet voor dat ze verdwijnen, alleen maar dat ze ondergronds gaan. Het zou een goede zaak zijn als er officiële scholen komen waar mensen desgewenst worden opgeleid tot duivels.