op bijspijkerkamp

, Merel van Ommen

De twintig dagelijkse lezingen in NTR Academie dompelen je onder in een zomerzee van kennis.

NTR Academie
Nederland 2, 19.20-19.50 uur

Ga lekker liggen in een voor u gemakkelijke houding. Zorg dat kleding niet knelt, doe uw schoenen uit. Ontspan uw lichaam. En denk aan zomer. Een heerlijke, oneindige zomer. Sommigen van u zullen zich nu kirrend op een opblaasbanaan door de zee getrokken zien worden, zijn in gedachten aan het wijnproeven in de Franse zon of ontwaren zichzelf in minuscule bikini op een luxueus jacht.
Anderen stellen zich een zinderende zomer vol kennisverwerving voor. Die verkiezen de verkoeling van een collegezaal boven brandend zand, de geur van boeken boven die van zonnebrand. En vaak geldt (hoe komt het toch?): hoe verder de studententijd in het verleden ligt, des te idyllischer zo’n leervakantie lijkt.
Amerikaanse professoren ontvangen in de zomermaanden geen loon en schnabbelen daarom bij met het geven van peperdure zomercolleges. In veel andere landen is het normaal, soms zelfs verplicht, om in de zomer deel te nemen aan een summer school. Hier in Nederland leeft het minder, althans onder de reguliere studenten. Vijftigplussers daarentegen, staan te trappelen als zij in de zomermaanden in het kader van het Hovo (‘Hoger onderwijs voor ouderen’) de collegezalen mogen bezetten om (opnieuw) te filosoferen over bijvoorbeeld de relativiteitstheorie, De toverberg van Thomas Mann, of inzicht te verkrijgen in de ijkpunten van de vrouwengeschiedenis.
Ook via de televisie kunnen van 15 juli tot en met 9 augustus zomercolleges worden gevolgd. In de twintigdelige serie NTR Academie wordt iedere dag ruim baan gegeven aan vertellers met een goed verhaal over een eigentijds onderwerp. Twintig Nederlandstalige wetenschappers, schrijvers, visionairen en andere bevlogen sprekers vertellen over onderwerpen die een weergave vormen van de tijdgeest. Eindredacteur Siety Boerhave vertelt: ‘De lezingen worden gehouden door echte vertellers. De onderwerpen zijn door henzelf gekozen. Zo heeft Wim Daniëls het over de teloorgang van dialecten, Bram Bakker over de pornoficatie van de samenleving en Lucia de Berk over het vechten tegen massahysterie. Onderwerpen die hen na aan het hart liggen.’
Bioloog Midas Dekkers bijt het spits af. Dekkers – geen computer, auto of smartphone – zal in zijn lezing betogen: vroeger was het beter. Maar dat het vroeger beter was mag je volgens hem eigenlijk niet zeggen: wij geloven immers in evolutie. Evolutie is in de ogen van de meesten hetzelfde als vooruitgang, ook al heeft Darwin dat hoogstpersoonlijk tegengesproken. Volgens Dekkers is er geen vooruitgang. Achteruitgang wellicht ook niet. Het enige wat er met zekerheid is, is ‘gang’.
En natuurlijk dat er een leeftijd komt waarop u gaat zeggen: vroeger was alles beter. Ook het wellicht ooit verfoeide studeren: een plezierreisje naar de kust van kennis.