Het dagelijkse bombardement aan reclames en aanbiedingen verleidt ons meer te kopen dan we nodig hebben. Hieronder vind je vier tips om jouw kooplust in bedwang te houden, of om tenminste verantwoord te kopen.

1. wees bewust van je onderbewustzijn

Niemand vindt het leuk om (te) veel te betalen voor een product. Misschien doet dat je zelfs een beetje pijn. Waar die prijs- en pijngrens ligt, is vastgelegd in ons onderbewustzijn: voordat je het door hebt, heeft jouw brein al besloten wat goedkoop, redelijk of te duur is.

Precies op die onderbewuste grenzen spelen voordeelwinkels in. Ze bieden hun producten aan voor een lagere prijs dan de pijngrens die ons brein voor ons stelt. Zo wordt de drempel om iets te kopen verlaagd, ongeacht of we het product nou echt nodig hebben of niet. 

In onderstaand fragment zie je hoe het brein van Marijn Frank gemeten wordt terwijl ze verschillende producten en prijzen voorgeschoteld krijgt. Hoe reageert haar onderbewustzijn als ze een fotolijstje ziet voor twee of voor vier euro?

2. denk aan de echte prijs

Goedkoop is natuurlijk lekker. Maar hoe is het mogelijk dat veel producten zo goedkoop zijn? Michel Scholte, mede-oprichter van het initiatief True Price, stelt dat de maatschappelijke kosten niet worden meegerekend in de prijs van een product. Dit zijn de kosten die de maatschappij als geheel moet betalen om de schade te herstellen die wordt verricht door het maken en consumeren van een product, zoals bijvoorbeeld de CO2-uitstoot. In dit fragment van De prijsvechter legt hij het uit:

3. maak de aankoop van jouw leven

Het dubbelzijdige probleem van wegwerpspullen is dat ze massaal worden gemaakt van natuurlijke materialen, zoals aardolie in het geval van plastic, waardoor de natuurlijke bronnen worden uitgeput. Daarna worden ze na kort gebruikt te zijn weggegooid en belanden met grote hoeveelheden in het milieu.

Zo komt ongeveer elf miljoen ton plastic jaarlijks in de natuur terecht.

Hierdoor heeft plastic een slechte reputatie, maar het kan ook op een duurzame manier gebruikt worden als er hoogkwalitatieve producten van wordt gemaakt. Ontwerper Johan Weernink maakt plastic producten als drinkflessen en broodtrommels die levenslang meegaan. Dana Winograd is op haar beurt bezig om de zeeën plasticvrij te krijgen: ook zij pleit ervoor om afscheid te nemen van wegwerpproducten.

4. vermijd retourneren

Meerdere kledingstukken in verschillende maten of kleuren bestellen, kijken welke het beste bevalt en de rest terugsturen. Het is gratis en makkelijk, maar heb je ooit nagedacht over wat er daarna mee wordt gedaan? 

Veel van de bestellingen die we terugsturen kunnen niet meer verkocht worden omdat ze niet in een goede staat geretourneerd worden, daarom worden ze vernietigd. In dit fragment van VPRO Tegenlicht laat Tich Vanduren, mede-eigenaar van het recyclebedrijf Frankenhuis, zien wat met onze geretourneerde kleding gebeurt.

meer artikelen voor jou

  • Wil je meer van dit soort verhalen? Schrijf je hieronder in voor onze nieuwsbrief en we sturen je elke week onze beste kijk-, luister-, en leestips.