Tijdens de Pride Amsterdam worden er dagelijks VPRO-programma's over seksuele diversiteit van de afgelopen jaren in verschillende thema's gepresenteerd. Vandaag: wetenschap. Kijk naar Andere Tijden: De knobbel van Swaab en Labyrint: De zoektocht naar de ware sekse.

Andere Tijden: De knobbel van Swaab (2009)

Andere Tijden is een geschiedenismagazine met reportages over (bijna) vergeten gebeurtenissen uit de twintigste eeuw. De redactie gaat op zoek naar ooggetuigen en betrokkenen en naar historische filmbeelden om aan de hand daarvan de verhalen van vroeger opnieuw te vertellen.

Stukken in de krant en vragen in de kamer. In 1989 ontstond er in ons land een rel over een wetenschappelijke vondst van Dick Swaab: een hersenknobbel die bij homo’s groter was dan bij anderen. Was het waar? En mocht je het wel zeggen? De knobbel van Swaab in Andere Tijden: kijk hieronder naar de uitzending van 28 februari 2009.

meer weten?

Op de website van Andere Tijden vind je meer informatie over de aflevering en het onderwerp.

Labyrint: De zoektocht naar de ware sekse

Labyrint is een wetenschapsprogramma met volop ruimte voor wetenschappelijke achtergronden bij het nieuws, spraakmakende interviews en spannende reportages.

Transgenders worstelen met de allesoverheersende gedachte dat ze tot het andere geslacht behoren. Nederland geldt wereldwijd als pionier op het gebied van onderzoek naar genderdysforie. Neurowetenschapper Julie Bakker probeert met behulp van feromonen het ware geslacht van het brein bepalen. Bakker wil weten hoe transgenderkinderen op deze feromonen reageren—volgens hun biologische geslacht of volgens het geslacht dat ze wensen? Het antwoord op deze vraag kan een rol spelen bij de ingrijpende beslissing een geslachtsverandering te ondergaan.

Tegenwoordig richten onderzoekers hun aandacht op het brein om te achterhalen of iemand man of vrouw is. Maar de zoektocht naar wat mannen van vrouwen onderscheidt is niet nieuw: vroeger zochten onderzoekers de ware sekse al in onze hormonen, geslachtsklieren of chromosomen. Eén optie lijken wetenschappers nooit te overwegen: dat onze sekse geen scherpe tweedeling is, maar een breed spectrum aan mogelijkheden. Hoe komt het eigenlijk dat onderzoekers de ware sekse nog niet hebben gevonden? Hebben ze nog niet goed genoeg gezocht, of komt dat omdat de ware sekse simpelweg niet bestaat?

bekijk de aflevering ▼

lees ook: de muziekspecial

Geen Pride zonder muziek. Kijk een deel van een aflevering van het VPRO kunst- en cultuurprogramma R.A.M. (Round About Midnight) uit 2005 over de Nijmeegse punkband Tedje en de Flikkers óf luister de VPRO Pride Playlist.