Bot vangen

VPRO Digitaal pakt uit met chatbot

, Erik van den Berg

Wie na de afleveringen van Robo sapiens naar de programmasite gaat, kan in gesprek met de hostbot Robin451. Projectleider Geert-Jan Strengholt van VPRO Digitaal legt uit.

Waarom Robin?

In de serie wordt de Pepperrobot Robin genoemd. We wilden een brug slaan met de hostbot op de website en op beide plekken dezelfde naam gebruiken. Tijdens de opnames van de serie viel de intelligentie van Robin echter dramatisch tegen, waardoor de bot die we in de site zouden gaan gebruiken misschien veel slimmer over zou komen dan die op tv. Toen hebben we besloten om er een versienummer achter te zetten, en daarom heet de hostbot Robin451.

Dus er zijn nog 450 getest?

In de chat zit de vraag ‘Heb je ook broertjes en zusjes?’ waarop de hostbot antwoordt: ‘Ja, 11.451, 11.452, 11.453…’. Kortom, de productielijn loopt.

Dus de mens werkt in dienst van de bot?

In dit geval wel, maar ergens hoop je dat er een omkering komt, dat de robot een tegengestelde beweging gaat maken.

Hoe bedoel je dat?

Normaal is zo’n chatbot niet meer dan een digitale vraagbaak, gericht op het beantwoorden van jouw vragen. Maar bij het testen van deze chatbot ontdekten we dat er eigenlijk twee tegengestelde persona’s in de bot zitten. Aan de ene kant de chatbot, die servicegericht is en je vragen probeert te beantwoorden. Aan de andere kant Robo sapiens, de zelfdenkende robot, die ook in de serie aan bod komt. Die twee werken in de chatbot door elkaar heen.

We hebben een gelaagdheid in de bot ingebracht; de eerste laag die je als bezoeker betreedt is die servicelaag, waarin je geholpen wordt om informatie te vinden over het programma, kunstmatige intelligentie en over robots. Dan komt er een laag waarin je als gebruiker zelf het initiatief neemt en gerichter gaat doorvragen. In de derde laag keert het gesprek om: de gebruiker wordt door de bot wordt bevraagd over zijn visie en gevoelens over de morele en ethische kwesties rond kunstmatige intelligentie. Doel is om het publiek te stimuleren om zelf na te denken wanneer het door de chatbot met dilemma’s wordt geconfronteerd.

Geert Jan Strengholt

Hoe intelligent is Robin?

De chatbot is gebaseerd op het kennissysteem van het online bedrijf Ecreation, waarin een basisconversatie en -intelligentie zit. Tegelijkertijd heb je het gevoel dat je als chatredacteur bezig bent met het opvoeden van een kind om het te leren hoe het in een specifieke context moet communiceren. De intelligentie is aanwezig, maar je moet de bot voortdurend kennis voeren en hem leren hoe hij deze moet serveren. Dit doen we op een steeds complexer niveau, zodat er een realistische conversatie tot stand komt.

'doel is om het publiek te stimuleren zelf na te denken'

Wordt vervolgd?

Dit is een experiment. We bekijken hiermee of de navigatie van de website vervangen kan worden door zo’n hostbot, en verkennen of we het nog veel verder kunnen brengen dan alleen het servicegerichte deel. We hebben geen deskundige chatbotontwikkelaars in huis, dit is een complex en nieuw gebied. Maar met dit project hebben we even geraakt aan dezelfde vragen waar ook Google, Amazon en Apple op een heel hoog niveau mee worstelen. De gebruiker mag ook best merken waar het wringt in zo’n systeem, en waar het niet werkt. Hij mag zien dat het complex is om zoiets te programmeren.

Hoe zie jij de toekomst van AI?

Ik heb een tegenstrijdig gevoel: aan de ene kant gaan de ontwikkelingen heel langzaam, iedereen denkt dat het nog wel even duurt voordat die grote veranderingen plaatsvinden. Tegelijkertijd denk ik dat we best over twintig jaar ineens kunnen afvragen: hoe heeft het zo snel kunnen gaan? Daarom vind ik het mooi dat de serie af en toe via de dochter van Jelle terugkijkt vanuit de toekomst. We tasten in het duister, maar dat het een enorme impact gaat hebben staat vast.