VPRO Tegenlicht

Staat van paraatheid volgens Israël

Israël als het voorbeeld van goed georganiseerde burgerveiligheid.

‘Wat beveiliging betreft verkeert Europa nog in de ontkenningsfase’ - Michal Marmary, Homeland Security Tel Aviv.

Waarom kijkt de Belgische minister van veiligheid, Jan Jambon, in Tel Aviv naar city tanks? Recente zelfmoordaanslagen in Parijs, Brussel, Nice en Berlijn hebben de aandacht voor burgerveiligheid in Europa sterk vergroot. Steeds vaker verwijzen politici, veiligheidsexperts en media naar Israël als het voorbeeld van goed georganiseerde burgerveiligheid. Sommigen spreken zelfs over de ‘Israëlisering van Europa’. Maar wat is dat Israëlische veiligheidsmodel precies? Is het toepasbaar op Europa en welk wereldbeeld importeert ons continent daarmee?

reacties op aflevering

Israël heeft decennia ervaring met oorlog en terrorisme en geldt als een expert in inlichtingen, surveillance, veiligheid en defensie. Meteen na de aanslag op het Brusselse vliegveld Zaventem vorig jaar stroomden berichten van Israëlische veiligheidsexperts binnen. Zij wisten hoe het wel moest. Israëls veiligheidsindustrie beroept zich op haar ervaring in een ‘voortdurend conflict’. Israël is in feite een continu laboratorium in het midden van de internationale wapen- en veiligheidsindustrie. En adviseert overheden en organisaties over de hele wereld, ook in Europa, over de noodzakelijke veranderingen om terreur te bestrijden en veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen.

veiligheidsexpertise

Na de recente terreuraanslagen in Europa beleeft het Israëlisch bedrijfsleven gouden tijden met de export van veiligheidsexpertise en -technologie. Bedrijven als Radwin, Faception en Magal S-3 vormen nu de voorhoede in de wereld van cameratoezicht, automatische grenscontrole en gezichtsherkenning. Zo kan het gebeuren dat een bedrijf in haar eigen publiciteit trots naar de metershoge en zwaar beveiligde Israëlisch-Palestijnse muur verwijst en nu lucratieve contracten afsluit in Europa. En op tal van plaatsen equivalenten installeert van wat in de Verenigde Staten de ‘Mexicaanse muur’ heet.

Maar welke state of mind over wat een veilige samenleving is importeert Europa nu binnen haar politiekorpsen, veiligheidsdiensten en stadsbesturen? Wat zijn de kenmerken van het Israëlische model dat haar zo succesvol maakt en waar Europese bestuurders nu warm voor lopen. En met welke gevolgen?

Met o.a.: Pini Schiff (voormalig hoofd veiligheid van vliegveld Ben Goerion, Tel Aviv), Meir Ben-Ishay (voormalig hoofd van Israëlische politie en grenscontrole), Jan Jambon (Belgische vicepremier en minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken), Yael Berda (socioloog aan de Hebrew University in Jeruzalem), Mena Bacharach (voormalig brigadier-generaal van de Israel Security Agency, nu security consultant voor EM Improvement Ltd).

Regie: Nirit Peled