Kwaad

, Arnon Grunberg

Een korte verhandeling over het kwaad.

1. Het extreem onwenselijke wordt doorgaans als het kwaad beschouwd: pedofilie, fascisme, volkerenmoord, racisme, terrorisme en dergelijke. Toch bestaat er onenigheid over het kwaad. Voor velen is Trump de personificatie van het kwaad. Zijn supporters zien in hem een heiland of een goede president of anders wel het ¥minste van twee kwaden. IS wordt als het kwaad gezien, maar menig aanhanger van IS zal in deze beweging het begin van het paradijs zien. Of op zijn minst: het minste van twee kwaden. Hiermee is niet gezegd dat er geen verschil bestaat tussen Trump en IS of dat elk oordeel gerelativeerd dient te worden.
 
2. Het kwaad is een mystificerend en religieus begrip. Met het kwaad kan niet worden onderhandeld, het kan alleen worden weggevaagd.
Het gevaar van het kwaad zit dikwijls in de reactie erop.
 
3. Kent u personen die het kwaad personifiëren? Kunt u mij laten weten wie deze personen zijn? Graag met toelichting. Ik heb mij voorgenomen deze zomer het kwaad te ontmoeten en ik wil indien mogelijk een hapje met het kwaad eten.
 
4. Het kwaad zou beginnen als goede mensen niets doen. Het omgekeerde is eveneens waar: het kwaad begint als goede mensen van alles doen.
 
5. Is het kwaad ook gradueel? Kun je zeggen dat persoon A slecht is, maar dat het echte kwaad in cel 7 woont? Is het kwaad de afwezigheid van een geweten? Kunnen wij ons een wereld zonder kwaad voorstellen?
 
6. Vanuit het perspectief van de veganisten kunnen alle vlees- en zuiveleters ‘slechte mensen’ worden genoemd. Misschien vertegenwoordigen de vlees- en zuiveleters wel het kwaad op deze wereld.
 
7. Waar het geweld geen duidelijk doel meer dient, begint het kwaad kun je zeggen. De huurmoordenaar die moordt voor geld is gewoon slecht. Degene die met plezier langzaam doodmartelt, vertegenwoordigt het kwaad. Ik vrees dat het een teken van psychische gezondheid is dat mensen zichzelf goed of althans niet bijzonder slecht vinden. Als de omgeving daar radicaal anders over denkt, moet je concluderen: ik heb geen geweten.
Houd de afwezigheid van het geweten goed verborgen, dat is het geheim van een betrekkelijk gelukkig leve

advertentie