steun vpro

OVT

OVT 9 april 2017

Deze week in OVT: De joodse herkomst van de nazi-auto Volkswagen Kever, de neerwaartse spiraal van het ANC in Zuid-Afrika, middeleeuwse zombievrees, pyramide gevonden, Hitlers Hersens Heten Heydrich en de gevaarlijke en geliefde aartsengel Michael. Mathijs Deen maakte voor Het Spoor Terug een documentaire over Shakespeare’s kijk op de vluchtelingenproblematiek.

zuma

Het kon er nog wel bij, het nieuwe schandaal rondom Jacob Zuma. De president van Zuid-Afrika ontsloeg onlangs negen onwelgevallige ministers uit zijn kabinet. Sindsdien rommelt het weer om vader Jacob. De machtige ANC-getrouwe vakbond Cosatu wil dat hij aftreedt, en er zijn massale demonstraties tegen hem aangekondigd. Alleen het ANC steunt de president nog die eerder in corruptieschandalen verzeild raakte.
Een gesprek over Zuma en de neerwaartse spiraal van het ANC met historica en Zuid-Afrika-kenner Ineke van Kessel

de joodse uitvinder van de volkwagen kever

De Volkswagen Kever kent – zijn vrolijke uiterlijk ten spijt – een donkere geschiedenis. De wagen werd door Ferdinand Porsche in opdracht van Hitler geproduceerd. Maar het idee van die auto kwam van de Joodse ingenieur Jozef Ganz, wiens naam uit de geschiedenis gewist werd. Met de Standard Superior type I legde hij de basis legde voor de latere Volkswagen Kevers. Van dat oermodel van Ganz bestaat er nog maar één. Die auto is gevonden en moet nu met een project van crowdfundingproject gerenoveerd worden.
Paul Schilperoord, journalist en schrijver van het boek Het geheim van Hitler’s Volkswagen, het geesteskind van de joodse ontwerper Jozef Ganz is te gast.

column

De column is deze week van John Jansen van Galen.

middeleeuwse zombievrees

Deze week bleek uit een archeologische studie dat de middeleeuwse bewoners van het Engelse dorp Wharram Percy zo bang waren dat de doden uit hun graf zouden verrijzen, dat ze na hun sterven grondig in stukjes werden gehakt en verbrand. Waar kwam deze ernstige vorm van zombievrees vandaan, en hoe past het in de middeleeuwse kijk op de dood?
Te gast is Sanne Frequin, kunsthistorica en kenner van de middeleeuwse grafcultuur

heydrich

Hij was een berucht nazikopstuk, was een van de belangrijkste architecten van de holocaust, en kwam in 1942 door een aanslag aan zijn einde. Reinhard Heydrich, bijgenaamd ‘het blonde beest’, is een van de hoofdfiguren in de roman Himmlers hersens heten Heydrich. Het boek leidde tot een zevendelige tv-serie waarvan de VPRO zondagavond de eerste aflevering uitzendt.
Maar wie was Heydrich precies en hoe onmisbaar was hij voor Hitler en de nazi’s?
Historicus Willem Melching buigt zich over de man achter de Endlösung.

superengel

Hij was misschien wel, op Lucifer na, de gevaarlijkste engel. Aartsengel Michaël, van oorsprong een onberekenbare natuurgod, werd eerst door de joden en daarna door de christenen geadopteerd. De ooit zo vreeswekkende engel Michaël werd beschermheilige van alles en nog wat, en als geen andere engel vereerd, bijvoorbeeld in het beroemde klooster op de Mont Saint-Michel.
Historicus Piet Leupen schreef De gekortwiekte Engel over de Michaëlcultus in het westen. De auteur is te gast

piramide gevonden

Je zou zeggen dat je zo’n kolos niet over hoofd ziet. Maar het kan toch. Want deze week werd in Egypte een piramide van 3700 jaar oud gevonden. De piramide bevindt zich in Dasjoer nabij de beroemde zogeheten knikpiramide van Snofroe.
Egyptoloog Huub Pragt vertelt telefonisch over de vondst en de vindplaats in de dodenstad Memphis.

het spoor terug: shakespeare’s vluchtelingen

In de British Library in Londen ligt de enige toneeltekst in Shakespeare's handschrift die bewaard gebleven is. En het is een van de weinige van zijn teksten die nooit in het Nederlands zijn vertaald. Het is een toespraak van Thomas More, uit het gelijknamige toneelstuk waaraan Shakespeare op bescheiden schaal heeft meegewerkt. In die speech roept Thomas More de Londenaren op om zich het lot van de vele vluchtelingen in de stad aan te trekken. Het is een overtuigende speech, die de vreemdelingenhaat voor een tijdje tempert. In deze Spoor Terug gaat Mathijs Deen op zoek naar het wonderlijk tijdloze verhaal van Shakespeare en de vluchtelingen.

Omdat deze documentaire is genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel herhaalt OVT hem. Vindt u dat we de prijs verdienen? Stem dan hier: www.detegel.info/nominaties