steun vpro

boeken die tot de verbeelding spreken

, Yasmin Wegman

Literatuur spreekt tot de verbeelding. Maar verbeelden, dat kan op verschillende manieren. Bij Made in Europe zocht VPRO Boeken weer een aantal boeken die passen bij het thema.

1. Das Parfum

Hoewel je alleen je ogen gebruikt als je een boek leest, spreekt een boek wel al je andere zintuigen aan. Je hoort, voelt, of ruikt in gedachten. En dat laatste laat Das Parfum van de Duitse schrijver Patrick Süskind je doen. Grenouille heeft geen lichaamsgeur en probeert daarom de geur van andere mensen te 'vangen', maar gaat daarin in heel ver. 

2. Nutshell

In Ian McEwans Nutshell is er iemand getuige van een moordplan. Degene die vermoord gaat worden is zijn vader en de dader is zijn moeder. De hoofdpersoon krijgt steeds meer informatie, maar er is een probleem: hij is een baby en zit in de buik van zijn moeder. De baby begrijpt veel, maar creëert met verbeelding een eigen wereld. Want dat er kleuren bestaan weet hij, maar hoe die eruit zien? En wie is zijn vader eigenlijk, en zijn moeder?

3. De donkere kamer van Damokles

Verbeelding kan ook met je aan de haal gaan. Wat als je niet meer weet of iets echt is gebeurd? Wat als je je iets (al dan niet) hebt verbeeld? Dat gegeven staat centraal in De donkere kamer van Damokles van Willem Frederik Hermans. Daarin ontdekt Henri Osewoudt een dubbelganger, de verzetsstrijder Dorbeck. Later blijkt Dorbeck verdwenen. Misschien heeft hij zelfs helemaal niet bestaan?

4. Frankenstein

Sciencefiction-, horror- en fantasyboeken worden ook wel verbeeldingsliteratuur genoemd: ze spreken de verbeelding aan. In deze boeken gebeuren dingen die meestal niet echt zouden kunnen, maar via de verbeelding nemen we ze als waar aan. Dracula van Bram Stoker is een voorbeeld, of Frankenstein van de Engelse Mary Shelley. Frankenstein is ondertussen zo vaak verbeeld dat het een typisch horroricoon is geworden. Tevens wordt Frankenstein als het eerste sciencefictionboek gezien. 

5. Alice in Wonderland

De scheidslijn tussen droom en werkelijkheid, fictie en realiteit is een veelbesproken onderwerp binnen de literatuur. Alice in Wonderland van Lewis Carroll wordt gezien als een fantasierijk sprookje, maar gaat over vluchten naar een nieuwe wereld, weg van het dagelijkse, saaie leven. Het toppunt van verbeelden dus.