Artikelen

Wat als al onze digitale systemen ineens wegvallen? Kijk een nieuwe Bureau Buitenland-special vanaf dinsdag 10 november op NPO Start.

Een student in Boston die door een AI-chatbot zijn scriptie laat oppoetsen, heeft weinig reden om zich in Europese wetgeving te verdiepen. En toch zijn er straks onbedoeld Brusselse vingerafdrukken te zien in zijn tekst.

Twee weken terug publiceerde The Economist een opmerkelijk interview met Elon Musk. Daarin gaat het nauwelijks nog over de elektrische auto’s van Tesla of de raketten van SpaceX, maar over de toekomst van de beschaving.

Niet echt vrede, maar ook geen totale oorlog. De VS en Iran zitten momenteel in een ongemakkelijk tussengebied, stelt Abdou Bouzerda in de nieuwste editie van 'Bureau Bouzerda'. 'Juist in zo'n patstelling schuilt het grootste gevaar: dat iedere volgende escalatiestap voor beide partijen onverstandig is, maar voor geen van beide nog onlogisch voelt.'

Marokko speelde de afgelopen weken tijdens het WK-voetbal tegen Nederland en Frankrijk. De uitslagen verschilden. Het maatschappelijk debat rond de wedstrijden nog veel meer. In Nederland ging het al snel over loyaliteit. In Frankrijk juist over de kracht van de eigen voetbalopleiding. Beide gesprekken zeggen veel over Nederland en Frankrijk en niet zoveel over Marokko.

Deze week begonnen in Zwitserland serieuze onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran. Ondanks alle risico's en het onvoorspelbare karakter van Donald Trump lijkt de geopolitieke logica Washington uiteindelijk toch richting een vergelijk met Teheran te duwen.

Er zijn weken waarin verschillende nieuwsberichten plotseling één verhaal blijken te vertellen. Afgelopen dagen was zo’n week met de start van het Europese migratiepact, de waarschuwing van het Nibud dat door kabinetsmaatregelen aanzienlijke extra kosten dreigen voor Nederlanders met een beperking én het opstappen van de Britse minister van Defensie. Op het eerste gezicht losse dossiers. Toch vertellen ze samen één verhaal: Europa herdefinieert zichzelf, en de rekening verschuift.

Terwijl het Arctisch gebied sneller opwarmt dan verwacht, verandert ook de politieke logica in Europa. Opgejaagd ook door de gevolgen van de oorlog in Iran, groeit in Brussel een discussie die enkele jaren geleden nog ondenkbaar leek: nieuwe olie- en gaswinning in het noordpoolgebied. Misschien ontdooit ons Europees klimaatbeleid uiteindelijk sneller dan het ijs.

De afgelopen weken waren vermoedelijk allesbehalve rustig voor de machtige Emirati-prins Tahnoun bin Zayed Al Nahyan. In een eerdere nieuwsbrief introduceerde ik al deze AI-sjeik. Hij opereert in de schaduw van de president van de Verenigde Arabische Emiraten, toevallig ook zijn broer, maar is zelf minstens ook zo’n zwaargewicht.

Sommige plekken zijn zo klein dat je ze makkelijk mist op de kaart, maar symbolisch reusachtig zijn. Het Libanese Bint Jbeil is er zo één. Op slechts drie kilometer van Israël staan huizen die eruitzien alsof de oorlog daar nooit is vertrokken, maar alleen af en toe op adem komt. Bint Jbeil, letterlijk ‘dochter van de berg’, ligt op zo’n zevenhonderd meter hoogte en kijkt uit over het explosieve grensgebied.

Ruim een maand na het uitbreken van de oorlog met Amerika en Israël probeert Iran vooral een andere vijand te verslaan: de eigen bevolking. Met arrestaties, executies en een overdaad aan veiligheidstroepen moet elke vorm van onrust worden gesmoord. Op straathoeken staan controleposten, soms bemand door jongens die eigenlijk huiswerk zouden moeten maken.

Geschiedenis heeft in het Midden-Oosten de vervelende gewoonte om niet alleen te rijmen, maar ook om zich bijna letterlijk te herhalen. Op dit moment bereidt een bont gezelschap van Koerdische strijdgroepen zich, met steun van Washington en Tel Aviv, voor op nieuwe een confrontatie met de Iraanse Revolutionaire Garde. Daarmee keert de schaduw van 1979 terug.

Maar dit technocratisch EU-beleid gaat ook over hoe Europese burgers in slaap worden gesust met taal die geruststellend in de oren klinkt. Terwijl wij kalmeren, glijden er ingrijpende besluiten geruisloos naar binnen.

Er zijn van die woorden die alleen Brusselse ambtenaren kunnen verzinnen: Mixture Allocation Factor, Regulatory Management Options Analysis. Het gaat gewoon over het risico van eventuele chemische stoffen in bijvoorbeeld troostspenen, die we onbedoeld in de mond van onze kroost stoppen.

Maar dit technocratisch EU-beleid gaat ook over hoe Europese burgers in slaap worden gesust met taal die geruststellend in de oren klinkt. Terwijl wij kalmeren, glijden er ingrijpende besluiten geruisloos naar binnen.

In de zestiende eeuw arriveerde een Ottomaanse gezant met een schaakbord bij de Perzische sjah Tahmasp: ‘Laten we dit diplomatieke conflict uitspelen.’ Tahmasp nam de uitdaging serieus, maar speelde niet zelf. Hij liet zijn beste hofschaker aantreden en gaf hem vooraf één opdracht: ‘Win niet te snel. Laat hem denken dat hij overheerst.’ Zo kreeg de Turkse ambassadeur een les in Perzisch geduld.

Wat als een onverwachte geopolitieke wending de machtsverhoudingen in de Arctische regio voorgoed verandert? In deze special van VPRO Bureau Buitenland verkent Sophie Derkzen samen met journalist Maarten Schinkel hoe snel internationale verhoudingen kunnen kantelen wanneer de Verenigde Staten hun territoriale ambities uitbreiden.

In de zestiende eeuw arriveerde een Ottomaanse gezant met een schaakbord bij de Perzische sjah Tahmasp: ‘Laten we dit diplomatieke conflict uitspelen.’ Tahmasp nam de uitdaging serieus, maar speelde niet zelf. Hij liet zijn beste hofschaker aantreden en gaf hem vooraf één opdracht: ‘Win niet te snel. Laat hem denken dat hij overheerst.’ Zo kreeg de Turkse ambassadeur een les in Perzisch geduld.

Een buitenlandse leider wordt midden in de nacht ontvoerd alsof het een scène is uit een Netflix-serie, compleet met commando’s en complexe inlichtingenoperatie. Enkele dagen later sterft een Amerikaanse vrouw op klaarlichte dag op straat in Minneapolis. Ze is neergeschoten door een ICE-agent, alsof haar leven er nooit toe deed.

Toen Bart De Wever deze week opmerkte dat zelfs tijdens de Tweede Wereldoorlog de geallieerden zich niet bezondigden aan het inpikken van Duitse tegoeden, haalde menigeen de schouders op.